III CA 642/14

Sprawa dotyczyła powództwa A.S. (1) o uznanie K.M. (1) za niegodną dziedziczenia po A.S. (2). Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi oddalił to powództwo, argumentując przede wszystkim upływem trzyletniego terminu zawitego do jego wniesienia, który rozpoczął bieg od daty śmierci spadkodawczyni (10 marca 2003 r.) i wygasł z dniem 10 marca 2006 r. Sąd Rejonowy uznał, że okoliczności dotyczące rzekomego ukrycia testamentu przez pozwaną były bezprzedmiotowe w świetle upływu terminu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że termin z art. 929 kc jest terminem zawitym, a jego upływ sąd uwzględnia z urzędu. Sąd Rejonowy odrzucił również możliwość zastosowania art. 5 kc w celu obejścia tego terminu. Apelacja powódki zarzucała naruszenie art. 233 § 1 kpc (niezasadne przyjęcie braku przesłanek do ustalenia umyślnego ukrycia testamentu) oraz art. 928 § 1 pkt 3 kc w zw. z art. 929 kc i art. 5 kc (nieuznanie za niegodną mimo ujawnienia testamentu po 8 latach). Sąd Okręgowy oddalił apelację, w pełni podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy potwierdził, że upływ terminu zawitego z art. 929 zd. 2 kc jest wystarczającą podstawą do oddalenia powództwa. Podkreślono utrwaloną w orzecznictwie i piśmiennictwie wykładnię tego przepisu jako terminu prekluzyjnego, którego upływ wyklucza możliwość dochodzenia stwierdzenia niegodności dziedziczenia. Sąd Okręgowy odrzucił możliwość stosowania art. 5 kc jako samodzielnej podstawy roszczeń w tym zakresie. Sąd Okręgowy uznał również, że brak było dowodów na przypisanie pozwanej zamiaru zatajenia testamentu w celu uniknięcia skutków prawnych, a ustalenia w tym zakresie nie mogły opierać się na domniemaniach. W konsekwencji, powództwo wytoczone po upływie terminu zawitego podlegało oddaleniu.

Zagadnienia prawne (2)