III CA 438/19

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z dnia 18 grudnia 2018 roku ustanowił na rzecz (...) S.A. służebność przesyłu obciążającą prawo własności nieruchomości Miasta Ł. Służebność obejmowała znoszenie istnienia urządzeń przesyłowych (kable energetyczne, trafostacja) na powierzchni 418 m², prawo do korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do konserwacji i modernizacji urządzeń, oraz ograniczenie uprawnień właściciela w pasie eksploatacyjnym. Sąd Rejonowy zasądził od (...) S.A. na rzecz Miasta Ł. kwotę 172.200 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia. Wniosek Spółdzielni Gastronomicznej o ustanowienie służebności na prawie użytkowania wieczystego został oddalony. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że prawo własności jest prawem dalej idącym niż użytkowanie wieczyste, a właściciel ponosi trwałe ograniczenia związane ze służebnością, nawet po wygaśnięciu użytkowania wieczystego. Ponadto, obniżona opłata za użytkowanie wieczyste uwzględniała już ograniczenia wynikające z posadowienia urządzeń. Apelacje od tego postanowienia złożyli Spółdzielnia Gastronomiczna oraz (...) S.A. Spółdzielnia zarzucała naruszenie prawa procesowego i materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne i sposób oceny dowodów, a także błędną wykładnię przepisów dotyczących służebności przesyłu i użytkowania wieczystego. (...) S.A. również zarzucała naruszenie prawa procesowego i materialnego, kwestionując ustanowienie służebności na prawie własności zamiast na prawie użytkowania wieczystego oraz sposób oceny dowodów. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje. Sąd Okręgowy uznał, że choć możliwe jest ustanowienie służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego (zgodnie z uchwałą SN III CZP 101/16), to w sytuacji zbiegu wniosków właściciela i użytkownika wieczystego, pierwszeństwo należy przyznać prawu własności ze względu na jego szerszy zakres i trwałość. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, uznał, że opłata za użytkowanie wieczyste została prawidłowo obniżona z uwzględnieniem posadowionych urządzeń, a także że (...) S.A. miało interes prawny w zaskarżeniu postanowienia. Sąd Okręgowy podkreślił, że służebność przesyłu jest odrębnym rodzajem służebności, a przepisy o służebnościach gruntowych stosuje się do niej odpowiednio. Sąd uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, a argumentacja dotycząca pierwszeństwa prawa własności była logiczna i wyczerpująca. Sąd Okręgowy oddalił apelacje na podstawie art. 385 kpc i orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 1 kpc.

Zagadnienia prawne (3)