III AUZ 156/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie (...) Akademii (...) w Ś. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lipca 2023 r. w sprawie III AUa 811/21, w którym umorzono postępowanie apelacyjne i zasądzono od odwołującej na rzecz ZUS kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uczelnia zarzucała naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez zasądzenie kosztów, argumentując, że jej działalność jest społecznie użyteczna, a przepisy dotyczące oskładkowania stypendiów były nieprecyzyjne, co uzasadniało apelację. Podnosiła również, że organ rentowy posiada stałą obsługę prawną i nie poniósł dodatkowych kosztów. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 102 k.p.c. Podkreślono, że rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny i może być podważone tylko w wyjątkowych sytuacjach rażącej niesprawiedliwości. Sąd wskazał, że uczelnia, inicjując spór i przegrywając kolejne instancje, powinna liczyć się z konsekwencjami finansowymi. Przywołano orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym wyrok II USKP 21/22, który również nie zastosował art. 102 kpc w podobnej sprawie. Sąd uznał, że argumenty o rozbieżnościach orzeczniczych czy społecznej użyteczności nie uzasadniają odstąpienia od zasady obciążania przegrywającej strony kosztami. Ostatecznie, zażalenie zostało oddalone, a odwołującej zasądzono od ZUS kwotę 450,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy zastosowania art. 102 kpc w sprawach dotyczących kosztów zastępstwa procesowego, gdy strona przegrywająca nie wykazała szczególnie uzasadnionych podstaw do zwolnienia z kosztów, mimo argumentów o społecznej użyteczności czy niejasności przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i zażaleniowym, z uwzględnieniem dyskrecjonalności sądu w stosowaniu art. 102 kpc.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w przypadku, gdy strona przegrywająca sprawę jest uczelnią prowadzącą działalność w interesie społecznym i powołuje się na nieprecyzyjne przepisy oraz rozbieżności orzecznicze, można zastosować art. 102 k.p.c. i odstąpić od obciążenia jej kosztami zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki pozwalające na zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia odwołującej kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie na podstawie art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny i może być zastosowane tylko w wyjątkowych sytuacjach. Argumenty o społecznej użyteczności, nieprecyzyjnych przepisach czy rozbieżnościach orzeczniczych, w kontekście wcześniejszych przegranych spraw i orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie uzasadniają odstąpienia od zasady obciążania przegrywającej strony kosztami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Akademii (...) w Ś. W. | instytucja | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. | instytucja | pozwany |
| Fundacja (...) w Ś. W. | instytucja | zainteresowana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1, § 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia od strony przegrywającej zwrotu kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 § pkt 5
Określa stawkę minimalną opłat za czynności radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 § ust. 1 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu apelacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 § ust. 2 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona przegrywająca sprawę powinna liczyć się z kosztami postępowania, a jej argumenty nie uzasadniają odstąpienia od tej zasady. • Orzecznictwo Sądu Najwyższego w podobnych sprawach nie stosowało art. 102 k.p.c. i zasądzało koszty zastępstwa procesowego.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na społeczną użyteczność działalności odwołującej. • Brak precyzji przepisów i rozbieżność orzecznictwa jako uzasadnienie apelacji. • Organ rentowy posiada stałą obsługę prawną i nie poniósł dodatkowych kosztów. • Obciążanie kosztami godzi w prowadzenie społecznie użytecznej działalności uczelni.
Godne uwagi sformułowania
w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami • rozstrzygnięcie na podstawie art. 102 k.p.c. ma zatem charakter dyskrecjonalny • kontrola instancyjna w tym zakresie jest ograniczona do sytuacji gdy zastosowanie wzmiankowanego przepisu nie zostało w ogóle uzasadnione bądź nastąpiło z rażącym naruszeniem reguł • inicjatorem postępowania sądowego była tu odwołująca Szkoła • Sam zaś fakt przegrania procesu – co do zasady – prowadzi do zastosowania regulacji z art. 98 k.p.c.
Skład orzekający
Wiesława Stachowiak
przewodniczący
Robert Macholak
sędzia
Roman Walewski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania art. 102 kpc w sprawach dotyczących kosztów zastępstwa procesowego, gdy strona przegrywająca nie wykazała szczególnie uzasadnionych podstaw do zwolnienia z kosztów, mimo argumentów o społecznej użyteczności czy niejasności przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i zażaleniowym, z uwzględnieniem dyskrecjonalności sądu w stosowaniu art. 102 kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek zastosowania art. 102 kpc w kontekście kosztów zastępstwa procesowego, zwłaszcza w przypadku instytucji publicznych.
“Czy społecznie użyteczna uczelnia może uniknąć płacenia kosztów sądowych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 450 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.