III AUa 964/25Emerytura pomostowa praca w szczególnych warunkach 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego J. H. do emerytury pomostowej, które zostało mu odmówione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z powodu niewykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008 roku oraz braku udowodnienia co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie ubezpieczonego, uznając, że prace wykonywane przez niego w okresie zatrudnienia w Zakładzie (...) J. S. w S. na stanowiskach wulkanizatora i operatora maszyn do produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych, nie są wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych jako prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Sąd podkreślił, że wykaz prac w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie można go uzupełniać pracami kwalifikowanymi jako szczególne na gruncie starszych przepisów (rozporządzenie z 1983 r.). Sąd Apelacyjny w Szczecinie utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację ubezpieczonego. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że kluczowe jest wykonywanie prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, zarówno przed 1 stycznia 2009 roku, jak i po tej dacie (lub spełnienie warunków z art. 49 ustawy). Ponieważ prace ubezpieczonego nie zostały wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych, nie mógł on nabyć prawa do świadczenia. Sąd odwoławczy uznał również, że nie było potrzeby powoływania biegłego, gdyż rodzaj wykonywanych czynności nie był sporny, a jedynie ich kwalifikacja prawna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o emeryturach pomostowych dotyczących kwalifikacji prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, zwłaszcza w kontekście przejścia z poprzedniego systemu emerytalnego na obecny.
Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i konkretnego rodzaju prac (produkcja wyrobów gumowych). Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych przypadków, gdzie kluczowe jest porównanie wykazu prac z ustawy o emeryturach pomostowych z wykazami z poprzednich rozporządzeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prace wykonywane przez ubezpieczonego w okresie zatrudnienia w zakładzie produkującym wyroby z gumy, na stanowiskach wulkanizatora i operatora maszyn do produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych, mogą być uznane za prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, uprawniające do nabycia prawa do emerytury pomostowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prace te nie mogą być uznane za prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ nie są wymienione w załącznikach do tej ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa o emeryturach pomostowych zawiera zamknięty katalog prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze. Prace ubezpieczonego, choć mogły być kwalifikowane jako szczególne na gruncie starszych przepisów (rozporządzenie z 1983 r.), nie spełniają wymogów obecnej ustawy, która znacznie ograniczyła ten katalog. Brak jest podstaw do uznania tych prac za uprawniające do emerytury pomostowej.
Czy w przypadku braku prac w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 roku, ubezpieczony może nabyć prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, jeśli spełniał warunek 15 lat pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 2009 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem, że prace te były w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a nie tylko na gruncie poprzednich przepisów.
Uzasadnienie
Artykuł 49 ustawy o emeryturach pomostowych pozwala na nabycie świadczenia bez konieczności wykonywania prac szczególnych po 31 grudnia 2008 roku, ale wymaga, aby ubezpieczony do 1 stycznia 2009 roku posiadał co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Ponieważ prace ubezpieczonego nie spełniały tych kryteriów, nie mógł on skorzystać z tej regulacji.
Czy w sprawie o emeryturę pomostową, w której nie ma sporu co do rodzaju wykonywanych czynności, a jedynie co do ich kwalifikacji prawnej, zasadne jest powoływanie biegłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji powołanie biegłego nie jest zasadne, ponieważ nie wymaga wiadomości specjalnych do ustalenia stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Powołanie biegłego jest uzasadnione, gdy kluczowe dla sprawy jest ustalenie faktów wymagających wiadomości specjalnych. W niniejszej sprawie rodzaj wykonywanych przez ubezpieczonego czynności był bezsporny, a spór dotyczył jedynie ich kwalifikacji prawnej na gruncie ustawy o emeryturach pomostowych, co jest domeną sądu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. H. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.p. art. 3 § ust. 1 i 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definiuje prace w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, których wykaz znajduje się w załącznikach do ustawy. Prace te muszą być kwalifikowane według tych załączników, a nie według wcześniejszych przepisów.
u.e.p. art. 4
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym wymóg wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008 roku (pkt 6).
u.e.p. art. 49
Ustawa o emeryturach pomostowych
Stanowi alternatywną podstawę nabycia prawa do emerytury pomostowej dla osób, które nie wykonywały prac szczególnych po 31 grudnia 2008 roku, pod warunkiem posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy do dnia 1 stycznia 2009 roku.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 32
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy prac w szczególnych warunkach, które mogą być uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury pomostowej przed 1 stycznia 2009 roku.
u.e.r. FUS art. 33
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy prac o szczególnym charakterze, które mogą być uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury pomostowej przed 1 stycznia 2009 roku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania jako nieuzasadnionego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Dz.U. 1983.8.43
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określało prace w szczególnych warunkach, które jednak nie są już automatycznie uznawane za takie na gruncie ustawy o emeryturach pomostowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prace wykonywane przez ubezpieczonego w zakładzie produkującym wyroby z gumy nie są wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych jako prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. • Katalog prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze na gruncie ustawy o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie obejmuje prac kwalifikowanych jako szczególne na podstawie wcześniejszych, mniej restrykcyjnych przepisów. • Brak jest podstaw do powołania biegłego, gdy spór dotyczy kwalifikacji prawnej czynności, a nie ustalenia ich faktycznego charakteru.
Odrzucone argumenty
Prace wykonywane przez ubezpieczonego przy produkcji wyrobów z gumy (np. przy walcach i mikserach) powinny być uznane za prace w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. • Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził opinii biegłego, co naruszyło prawo ubezpieczonego do rzetelnego procesu. • Błędna wykładnia i niezastosowanie art. 3 i 4 ustawy o emeryturach pomostowych.
Godne uwagi sformułowania
wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu • choć mogły zostać zakwalifikowane jako prace w warunkach szczególnych pod rządami rozporządzenia z 1983 r., to nie mogły zostać uznane jako uprawniające do uzyskania emerytury pomostowej • emerytura pomostowa ma być „pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania są wyjątkiem”
Skład orzekający
Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o emeryturach pomostowych dotyczących kwalifikacji prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, zwłaszcza w kontekście przejścia z poprzedniego systemu emerytalnego na obecny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i konkretnego rodzaju prac (produkcja wyrobów gumowych). Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych przypadków, gdzie kluczowe jest porównanie wykazu prac z ustawy o emeryturach pomostowych z wykazami z poprzednich rozporządzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu emerytur pomostowych i trudności w udowodnieniu prac w szczególnych warunkach. Wyjaśnia kluczowe różnice między starymi a nowymi przepisami, co jest istotne dla wielu osób.
“Emerytura pomostowa: Czy praca przy gumie naprawdę się liczy? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.