III AUA 85/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonej W. K. o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w kwocie 6918,93 zł za okres od 1.08.2009 r. do 31.07.2010 r. Organ rentowy odmówił odstąpienia, uznając, że ubezpieczona, mimo problemów zdrowotnych i spłaty kredytu, nie znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, aby uzasadnić odstąpienie. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił odwołanie ubezpieczonej, wskazując, że posiada ona dochody z emerytury i działalności gospodarczej, a posiadanie mieszkania i samochodu nie świadczy o braku środków do życia. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając apelację ubezpieczonej, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że ubezpieczona osiąga stałe dochody z dwóch źródeł, posiada zdolność kredytową i nie znajduje się w stanie ubóstwa. Sąd podkreślił, że art. 138 ust. 6 ustawy emerytalnej ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. W ocenie sądu, w sprawie nie zaszły szczególnie uzasadnione okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od żądania zwrotu świadczeń, nawet w części. Sąd oddalił apelację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 138 ust. 6 ustawy emerytalnej w kontekście odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, zwłaszcza w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą i posiadających inne źródła dochodu.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji materialnej i zdrowotnej ubezpieczonej. Wyjątkowy charakter przepisu ogranicza jego stosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy istnieją szczególnie uzasadnione okoliczności, które uzasadniają odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przez organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ubezpieczona posiada stabilną sytuację materialną i finansową, regularne dochody z emerytury i działalności gospodarczej, zdolność kredytową oraz nie znajduje się w stanie ubóstwa. Posiadanie mieszkania i samochodu, mimo spłaty kredytu, nie świadczy o braku środków do życia. Problemy zdrowotne i wiek nie powodują całkowitej niezdolności do pracy ani niemożności funkcjonowania w życiu codziennym. Art. 138 ust. 6 ustawy emerytalnej ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
ustawa emerytalna art. 138 § ust. 6
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ma charakter wyjątkowy i ochronny, mający na celu zabezpieczenie osób zobowiązanych do zwrotu świadczeń przed pozbawieniem ich niezbędnych środków do życia. Wymaga zaistnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności, które nie podlegają wykładni rozszerzającej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja materialna ubezpieczonej nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała odstąpienie od żądania zwrotu świadczeń. • Ubezpieczona posiada dochody z emerytury i działalności gospodarczej. • Posiadanie mieszkania i samochodu nie świadczy o braku środków do życia. • Art. 138 ust. 6 ustawy emerytalnej ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna i zdrowotna ubezpieczonej. • Spłata kredytu na samochód. • Wsparcie finansowe dla córki i wnuka. • Brak świadomości nienależnego pobrania świadczeń. • Brak pouczenia o prawie do odwołania. • Niekonstytucyjność przepisu art. 114 ust. 1a.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten ma też charakter wyjątkowy, gdyż skoro już doszło do nienależnego pobrania świadczeń, a przez to zubożenia środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to osoba, która świadczenie nienależnie pobrała, ma obowiązek jego zwrotu, i tylko z wyjątkowych powodów („szczególnie uzasadnionych okoliczności") można odstąpić od niej od żądania zwrotu. • w żadnej mierze nie można twierdzić, że zaistniały, a nade wszystko trwały, jakieś szczególne okoliczności, mające wpływ na sytuację ubezpieczonej i aby była ona jakoś szczególnie wyjątkowa.
Skład orzekający
Urszula Iwanowska
przewodniczący
Zofia Rybicka - Szkibiel
sędzia sprawozdawca
Anna Polak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 ust. 6 ustawy emerytalnej w kontekście odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, zwłaszcza w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą i posiadających inne źródła dochodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji materialnej i zdrowotnej ubezpieczonej. Wyjątkowy charakter przepisu ogranicza jego stosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają sytuację materialną i zdrowotną w kontekście obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych.
“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze zwalnia z obowiązku zwrotu pieniędzy ZUS?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.