Orzeczenie · 2019-11-08

III AUA 509/19Nieprawdziwy outsourcing placenie składek ZUS

Sąd
Sąd Apelacyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2019-11-08
SAOSubezpieczenia społeczneustalanie podlegania ubezpieczeniom społecznym i należności z tytułu składekWysokaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneskładki ZUSoutsourcingart. 23(1) kppłatnik składekstosunek pracykontrola ZUSprawo pracyubezpieczenie zdrowotne

Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę P. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. dotyczącą ustalenia niepodlegania ubezpieczeniom społecznym i należności z tytułu składek. Wnioskodawca P. B. prowadził działalność gospodarczą i zatrudniał pracowników. W 2012 roku zawarł umowy z firmami outsourcingowymi, które miały przejąć jego pracowników, w tym E. P., w trybie art. 23(1) Kodeksu pracy. Celem tych umów było rzekomo odciążenie P. B. od obowiązków pracodawcy i uzyskanie rabatu na składki ZUS. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołanie P. B., uznając, że mimo formalnego przejęcia przez firmy outsourcingowe, pracownica E. P. nadal faktycznie świadczyła pracę na rzecz P. B., pod jego kierownictwem i przy użyciu jego środków, a zmiana podmiotu wypłacającego wynagrodzenie była jedynie pozorna. Sąd Apelacyjny oddalił apelację P. B., podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 23(1) Kodeksu pracy konieczne jest faktyczne przejście zakładu pracy lub jego części, a nie tylko pracowników, wraz z zachowaniem tożsamości jednostki gospodarczej. W tej sprawie nie doszło do takiego przejścia, a umowy outsourcingowe miały na celu jedynie zmniejszenie kosztów zatrudnienia P. B. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, a także nie obciążył wnioskodawcy kosztami postępowania apelacyjnego ze względów słuszności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że pozorne umowy outsourcingowe nie zmieniają statusu pracodawcy i płatnika składek, nawet jeśli towarzyszy im formalne przejęcie pracowników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, w których outsourcing jest wykorzystywany do obejścia przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji pozornego outsourcingu pracowniczego, gdzie pracownik formalnie jest zatrudniony przez firmę zewnętrzną, ale faktycznie nadal wykonuje pracę na rzecz pierwotnego pracodawcy, ten ostatni pozostaje płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pierwotny pracodawca pozostaje płatnikiem składek, jeśli outsourcing jest pozorny, a pracownik nadal faktycznie świadczy pracę pod jego kierownictwem i na jego rzecz.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla zastosowania art. 23(1) Kodeksu pracy konieczne jest faktyczne przejście zakładu pracy lub jego części, a nie tylko pracowników, z zachowaniem tożsamości jednostki gospodarczej. W sytuacji, gdy pracownik nadal wykonuje te same obowiązki, w tym samym miejscu, przy użyciu środków pierwotnego pracodawcy i pod jego faktycznym nadzorem, a umowy outsourcingowe służą jedynie zmniejszeniu kosztów, outsourcing jest pozorny, a pierwotny pracodawca pozostaje pracodawcą i płatnikiem składek.

Czy umowy o świadczenie usług z firmami outsourcingowymi, które formalnie przejęły pracowników, ale nie przejęły faktycznie zakładu pracy ani jego zorganizowanej części, mogą skutecznie zmienić pracodawcę i płatnika składek w rozumieniu przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie umowy nie są skuteczne w zmianie pracodawcy i płatnika składek, jeśli nie towarzyszy im faktyczne przejście zakładu pracy lub jego części i zachowanie tożsamości jednostki gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne przejęcie władztwa nad zakładem pracy lub jego częścią przez nowy podmiot, a nie tylko formalne umowy. Przejęcie samych pracowników bez przejęcia zadań, substancji majątkowej i systemu organizacyjnego jest oceniane jako pozorny outsourcing.

Czy sąd może odmówić dopuszczenia dowodu z zeznań świadków lub pominąć istotne dokumenty, jeśli nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w świetle już zgromadzonego materiału dowodowego?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może oddalić wnioski dowodowe lub pominąć dowody, jeśli uzna je za nieistotne lub zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a strona nie zwróciła uwagi sądu na ewentualne uchybienia w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo oddalił wnioski dowodowe, a strona nie wykazała, aby miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Powoływane dokumenty i zeznania nie podważały ustaleń faktycznych opartych na innych dowodach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznawnioskodawca/odwołujący
E. P.osoba_fizycznazainteresowana/ubezpieczona
Syndyk Masy Upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w O.innezainteresowany
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjapozwanym/organ rentowy
(...) Sp. z o.o. we W.spółkazainteresowany (nie przystąpił do sprawy)
(...) Sp. z o.o. w O.spółkazainteresowany (nie przystąpił do sprawy)
Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. we W.spółkainne (wspomniane w kontekście umów)

Przepisy (9)

Główne

k.p. art. 23(1)

Kodeks pracy

Przepis ten nie jest samoistną podstawą przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, lecz określa skutki prawne takiego przejścia. Wymaga faktycznego przejęcia władztwa nad zakładem pracy lub jego częścią, zachowania tożsamości jednostki gospodarczej oraz przejęcia decydujących o jej tożsamości pracowników lub majątku.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Organ rentowy ma uprawnienie do badania rzeczywistej treści tytułów podlegania ubezpieczeniu.

u.s.u.s. art. 4 § pkt 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Płatnikiem składek dla pracowników jest pracodawca.

u.ś.o.z. art. 85 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pobór, egzekucja i wymierzanie odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenie zdrowotne stosuje się odpowiednio do przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.

u.p.z.i.i.r.p. art. 104 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Pracy.

u.o.r.p.w.n. art. 9

Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477(11) § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zainteresowanego nie stosuje się przepisu art. 174 § 1 KPC, co oznacza możliwość kontynuowania postępowania mimo braku organów u zainteresowanego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności pozwalająca sądowi na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności sankcję w postaci ograniczenia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozorny charakter umów outsourcingowych, które nie doprowadziły do faktycznego przejścia zakładu pracy ani jego części. • Pracownica nadal faktycznie świadczyła pracę na rzecz P. B., pod jego kierownictwem i przy użyciu jego środków. • Brak zachowania tożsamości jednostki gospodarczej po rzekomym przejściu pracowników. • Umowy outsourcingowe miały na celu jedynie zmniejszenie kosztów zatrudnienia P. B.

Odrzucone argumenty

Argumenty apelującego P. B. dotyczące skuteczności umów outsourcingowych i zmiany pracodawcy. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez Sąd Okręgowy. • Argumenty dotyczące dyskryminacji i naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej. • Argumenty dotyczące nieważności postępowania z powodu pominięcia strony zainteresowanej.

Godne uwagi sformułowania

„pozorny outsourcing pracowniczy” • „nie nastąpiło przejście zakładu pracy ani jego zorganizowanej części” • „jedynie formalnie ubezpieczona została przejęta przez powyższe spółki, faktycznie bowiem pracę świadczyła na rzecz dotychczasowego pracodawcy” • „Zawarcie umów z firmą outsourcingową było jedynie po to, aby P. B. miał mniejsze koszty zatrudnienia pracowników”

Skład orzekający

Małgorzata Pasek

przewodniczący

Elżbieta Czaja

sędzia

Danuta Dadej-Więsyk

sędzia (del.) (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pozorne umowy outsourcingowe nie zmieniają statusu pracodawcy i płatnika składek, nawet jeśli towarzyszy im formalne przejęcie pracowników."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w których outsourcing jest wykorzystywany do obejścia przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy weryfikują rzeczywisty charakter umów outsourcingowych, chroniąc pracowników i system ubezpieczeń społecznych przed próbami obejścia prawa. Jest to ważny przykład dla pracodawców i pracowników.

Pozorny outsourcing: kiedy umowa z firmą zewnętrzną nie zwalnia z płacenia składek ZUS?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst