Orzeczenie · 2026-04-22

III AUa 289/23Likwidator uczelni nie ponosi odpowiedzialności za dlugi ZUS

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-04-22
SAOSUbezpieczenia społeczneodpowiedzialność za składkiWysokaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneskładkilikwidatorodpowiedzialność osób trzecichOrdynacja podatkowaprawo upadłościoweuczelnia niepublicznakoszty postępowania

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z odwołania R. J. i Ł. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w F. o odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek. Sprawa dotyczyła decyzji ZUS z 22 grudnia 2020 r., która stwierdziła odpowiedzialność R. J. jako likwidatora Wyższej Szkoły (...) w F. za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP w łącznej kwocie 19.354,54 zł. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację R. J. i Ł. J., zmienił zaskarżony wyrok. Kluczowym argumentem sądu apelacyjnego było to, że Wyższa Szkoła (...) w F. nie posiadała zdolności upadłościowej. W związku z tym, likwidator R. J. nie miał możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co stanowi podstawową przesłankę zwalniającą z odpowiedzialności członków organów zarządzających lub likwidatorów na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 116 § 1 pkt 1). Sąd podkreślił, że R. J. została powołana na likwidatora w celu zakończenia działalności uczelni, dysponując ograniczonymi środkami, które miały zapewnić dokończenie semestru i rozwiązanie umów z pracownikami, a nie na pokrycie wszystkich zobowiązań. Działalność likwidatora była zgodna z wyznaczonymi celami i nie generowała nowych zaległości poza brakiem środków na zapłatę składek. Sąd uznał, że odpowiedzialność likwidatora powinna być oceniana przez pryzmat jego winy w doprowadzeniu do powstania zaległości w toku postępowania likwidacyjnego, a nie za sam fakt pełnienia funkcji w sytuacji braku środków. W związku z tym stwierdzono, że R. J. nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania uczelni, a ZUS ma zwrócić zasądzone kwoty wraz z odsetkami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Odpowiedzialność likwidatora uczelni niepublicznej za zobowiązania publicznoprawne w sytuacji braku zdolności upadłościowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uczelni niepublicznej bez zdolności upadłościowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy likwidator uczelni niepublicznej, która nie posiada zdolności upadłościowej, ponosi odpowiedzialność za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, jeśli nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, likwidator nie ponosi odpowiedzialności, jeśli uczelnia nie miała zdolności upadłościowej, a likwidator działał zgodnie z celem zakończenia działalności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że brak zdolności upadłościowej uczelni uniemożliwia złożenie wniosku o upadłość, co jest kluczową przesłanką zwalniającą z odpowiedzialności. Likwidator działał w ramach wyznaczonych celów, dysponując ograniczonymi środkami, i nie ponosi winy za powstanie zaległości.

Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich (art. 116a w zw. z art. 116) mają zastosowanie do likwidatora uczelni niepublicznej, która nie posiada zdolności upadłościowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie, ale z modyfikacją przesłanki egzoneracyjnej dotyczącej wniosku o upadłość.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, jednakże w przypadku braku zdolności upadłościowej, kluczowe jest wykazanie braku winy likwidatora w doprowadzeniu do powstania zaległości w toku postępowania likwidacyjnego.

Czy małżonek likwidatora ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania uczelni z majątku wspólnego, jeśli nie wykazano istnienia umowy wyłączającej wspólność majątkową?

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji braku dowodów na wyłączenie wspólności majątkowej, małżonek ponosi solidarną odpowiedzialność.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy pierwotnie uznał, że małżonek ponosi solidarną odpowiedzialność z majątku wspólnego, jednakże w wyniku zmiany wyroku przez Sąd Apelacyjny, odpowiedzialność likwidatora została wyłączona, co pośrednio wpływa na odpowiedzialność małżonka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
R. J. i Ł. J.

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznaodwołująca
Ł. J.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w F.organ_państwowyorgan rentowy
Wyższa Szkoła (...) w F.instytucjapodmiot odpowiedzialny za zobowiązania

Przepisy (9)

Główne

o.p. art. 116a

Ordynacja podatkowa

Stosuje się odpowiednio do likwidatorów innych osób prawnych, z modyfikacją przesłanki egzoneracyjnej dotyczącej wniosku o upadłość.

o.p. art. 116

Ordynacja podatkowa

Określa odpowiedzialność członków organów zarządzających, stosowany odpowiednio do likwidatorów.

u.s.u.s. art. 31

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Umożliwia przeniesienie odpowiedzialności za składki na członków organów zarządzających lub likwidatorów.

Pomocnicze

o.p. art. 107 § § 1

Ordynacja podatkowa

Reguluje odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym art. 37

Dotyczy uzyskania osobowości prawnej przez uczelnie niepubliczne.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o zmianie wyroku.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze art. 6 § pkt 6

Wyłącza z możliwości ogłoszenia upadłości uczelnie niepubliczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uczelnia nie posiadała zdolności upadłościowej, co uniemożliwiło złożenie wniosku o upadłość. • Likwidator działał zgodnie z celem zakończenia działalności uczelni, dysponując ograniczonymi środkami. • Brak winy likwidatora w doprowadzeniu do powstania zaległości składkowych. • Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i równości wobec prawa przez zastosowanie przepisów w sposób niekonstytucyjny.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność likwidatora wynika z samego faktu pełnienia funkcji organu zarządzającego. • Likwidator miał obowiązek zapłacić zaległe składki z własnych środków, mimo braku środków w uczelni.

Godne uwagi sformułowania

Uczelnia nie posiadała zdolności upadłościowej, co uniemożliwiło złożenie wniosku o upadłość. • Likwidator działał zgodnie z celem zakończenia działalności uczelni, dysponując ograniczonymi środkami. • Odpowiedzialność likwidatora powinna być oceniana przez pryzmat jego winy w doprowadzeniu do powstania zaległości w toku postępowania likwidacyjnego.

Skład orzekający

Krystian Serzysko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Odpowiedzialność likwidatora uczelni niepublicznej za zobowiązania publicznoprawne w sytuacji braku zdolności upadłościowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uczelni niepublicznej bez zdolności upadłościowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za długi publiczne w nietypowej sytuacji likwidatora uczelni, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i prawie administracyjnym.

“Likwidator uczelni bez zdolności upadłościowej zwolniony z odpowiedzialności za długi ZUS – kluczowa interpretacja przepisów.”

Dane finansowe

WPS: 19 354,54 PLN

zwrot kosztów postępowania: 3600 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 2700 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst