III AUA 283/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpatrywał apelację płatnika składek od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, który oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ZUS stwierdził, że nauczyciele zatrudnieni przez szkołę (...) S. S. w T. na podstawie umów o dzieło w rzeczywistości podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. Płatnik składek argumentował, że umowy dotyczyły wykonania dzieła w postaci autorskiego programu nauczania. Sąd Okręgowy uznał, że czynności te odpowiadają umowie zlecenia, a nie umowie o dzieło, ponieważ brak było konkretnego, ucieleśnionego rezultatu. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił to stanowisko, podkreślając, że przygotowanie programów nauczania, nawet autorskich, nie stanowi dzieła w rozumieniu prawa autorskiego ani prawa cywilnego, zwłaszcza gdy czynności te są rutynowe i podlegają kontroli pracodawcy. Sąd uznał, że charakter wykonywanych przez nauczycieli czynności odpowiada umowie zlecenia, co uzasadnia objęcie ich obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. W konsekwencji apelacja płatnika składek została oddalona, a płatnik został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaKwalifikacja prawna umów zawieranych z pracownikami w sektorze edukacji, rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przygotowania programu nauczania, ale zasady ogólne dotyczące rozróżnienia umów są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o przygotowanie autorskiego programu nauczania, zawierana przez szkołę z nauczycielem, stanowi umowę o dzieło w rozumieniu Kodeksu cywilnego, czy też umowę zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa o przygotowanie autorskiego programu nauczania, ze względu na brak konkretnego, ucieleśnionego rezultatu i rutynowy charakter czynności, nie stanowi umowy o dzieło, lecz umowę zlecenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przygotowanie programu nauczania, nawet autorskiego, nie jest dziełem w rozumieniu art. 627 k.c., ponieważ nie prowadzi do powstania konkretnego, materialnego rezultatu. Charakter wykonywanych czynności, podlegających kontroli szkoły i wpisujących się w rutynowe zadania dydaktyczne, odpowiada umowie zlecenia (art. 734 k.c. w zw. z art. 750 k.c.).
Czy wynagrodzenie wypłacane nauczycielom na podstawie umowy zlecenia za prowadzenie zajęć dydaktycznych stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez nauczycieli na podstawie umowy zlecenia stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe.
Uzasadnienie
Skoro umowy zostały prawidłowo zakwalifikowane jako umowy zlecenia, wynagrodzenie z nich uzyskane podlega obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) - S. S. w T. | inne | wnioskodawca |
| K. K. | inne | zainteresowany |
| J. M. | inne | zainteresowany |
| P. M. | inne | zainteresowany |
| B. W. | inne | zainteresowany |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie rentowe.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie wypadkowe.
Pomocnicze
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło, wymagająca konkretnego rezultatu.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy zlecenia.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług.
u.p.a. art. 1 § ust. 2 pkt. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Definicja utworu naukowego jako podstawy do rozważań o dziele autorskim.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady odpowiedzialności za koszty procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt. 2
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Charakter czynności wykonywanych przez nauczycieli odpowiada umowie zlecenia, a nie umowie o dzieło. • Brak konkretnego, ucieleśnionego rezultatu jako cecha odróżniająca umowę zlecenia od umowy o dzieło. • Rutynowość i podległość kontroli pracodawcy jako przesłanki wykluczające kwalifikację umowy jako umowy o dzieło.
Odrzucone argumenty
Umowa o przygotowanie autorskiego programu nauczania jest umową o dzieło. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc, art. 328 § 2 kpc) przez Sąd Okręgowy. • Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego (art. 627 kc, art. 750 kc, art. 636 kc, art. 637 kc).
Godne uwagi sformułowania
nazwa umowy nie jest elementem decydującym o rodzaju zobowiązania i nie można jej przyjmować w oderwaniu od rzeczywistego przedmiotu umowy, sposobu i okoliczności jej wykonania • sporne umowy nie odpowiadały zobowiązaniu zdefiniowanemu w art. 627 kc, jako wykonania określonego dzieła, które ma być rezultatem ucieleśnionym w jakiejkolwiek postaci, więc nie może nim być podniesienie poziomu wiedzy uczniów • przedmiotem umowy o dzieło autorskie może być bowiem utwór naukowy, a więc przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze • podane w umowach o dzieło jako podstawowe obowiązki zainteresowanych ( przygotowanie programu nauczania w oparciu o podstawę programową ) nie odpowiadały pojęciu utworu jako dzieła w znaczeniu specjalnym
Skład orzekający
Irena Mazurek
przewodniczący
Alicja Podczaska
sprawozdawca
Roman Skrzypek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna umów zawieranych z pracownikami w sektorze edukacji, rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przygotowania programu nauczania, ale zasady ogólne dotyczące rozróżnienia umów są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest właściwe nazewnictwo umów i jak sąd bada rzeczywisty charakter stosunku prawnego, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Czy umowa o dzieło na program nauczania to faktycznie umowa o dzieło? ZUS i sądy mają swoje zdanie.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.