III AUa 2071/24Obniżenie emerytury policyjnej służbą totalitarne państwo 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał apelację V. V. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie dotyczącej wysokości emerytury policyjnej. Spór wynikał z decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o ponownym ustaleniu emerytury V. V. na niższą kwotę, co było konsekwencją wejścia w życie ustawy z 16 grudnia 2016 r. nowelizującej ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ustawa ta wprowadziła obniżenie świadczeń dla osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa. Sąd Okręgowy ustalił, że okres służby odwołującej się od 1 stycznia 1976 r. do 12 września 1989 r. w Wydziale Techniki Operacyjnej Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku, polegający na odsłuchiwaniu i analizowaniu nagrań z podsłuchów, wypełniał kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa”. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, uznając apelację za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest indywidualne ustalenie charakteru służby, a nie tylko formalne przynależność do aparatu bezpieczeństwa PRL. W tym przypadku, analiza czynności wykonywanych przez V. V. wykazała, że przyczyniała się ona do naruszania praw obywatelskich, co uzasadniało obniżenie jej świadczenia emerytalnego zgodnie z nowymi przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obniżania emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL, zwłaszcza w kontekście oceny charakteru służby i stosowania zasady ne bis in idem.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i nowelizacją z 2016 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okres służby funkcjonariusza w organach bezpieczeństwa PRL, polegający na odsłuchiwaniu i analizowaniu nagrań z podsłuchów, może być kwalifikowany jako „służba na rzecz totalitarnego państwa” w rozumieniu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniająca obniżenie świadczenia emerytalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres służby od 1 stycznia 1976 r. do 12 września 1989 r. w Wydziale Techniki Operacyjnej Służby Bezpieczeństwa w Gdańsku, polegający na odsłuchiwaniu i analizowaniu nagrań z podsłuchów, wypełniał kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa”.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, uznał, że czynności polegające na analizie nagrań z podsłuchów i wyselekcjonowaniu informacji istotnych dla Służby Bezpieczeństwa, które mogły stanowić podstawę do działań przeciwko osobom podsłuchiwanym, stanowiły realizację polityki państwa naruszającej prawa obywatelskie i wolnościowe, co uzasadnia kwalifikację tej służby jako „na rzecz totalitarnego państwa”.
Czy ponowne obniżenie świadczenia emerytalnego na podstawie nowelizacji ustawy z 2016 r., po wcześniejszym obniżeniu na podstawie ustawy z 2009 r., narusza zasadę ne bis in idem oraz zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne obniżenie świadczenia nie narusza zasady ne bis in idem ani zasady zaufania do państwa, ponieważ celem obu ustaw była rozliczenie z reżimem komunistycznym, a poprzednie obniżenie nie było wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że cel ustaw deuzbekizacyjnych z 2009 i 2016 r. był analogiczny, a nowelizacja z 2016 r. była konieczna ze względu na nieskuteczność poprzednich rozwiązań. Obniżenie świadczenia nie stanowiło kary, a jedynie konsekwencję pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego, co nie narusza zasady zaufania do państwa ani zasady proporcjonalności.
Czy informacja Instytutu Pamięci Narodowej o przebiegu służby jest wiążąca dla sądu przy ocenie, czy służba była na rzecz totalitarnego państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, informacja IPN nie jest wiążąca dla sądu, który ma obowiązek samodzielnej oceny całego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym informacja IPN stanowi jedynie punkt wyjściowy i nie jest władczym rozstrzygnięciem. Sąd ma obowiązek wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, w tym indywidualnych czynów funkcjonariusza.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. V. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Dyrektor Zakładu B.-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w P. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.o.z.f. art. 15c
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biuro Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis wprowadzający obniżenie emerytur funkcjonariuszom pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa.
u.o.z.f. art. 13b
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biuro Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Definicja „służby na rzecz totalitarnego państwa”.
Pomocnicze
u.o.z.f. art. 13a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biuro Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Regulacje dotyczące informacji z Instytutu Pamięci Narodowej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonej decyzji przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Prot. 1 EKPC art. 1
Protokół nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka
Ochrona własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służba w okresie 1976-1989 była służbą na rzecz totalitarnego państwa ze względu na charakter wykonywanych czynności (analiza nagrań z podsłuchów). • Obniżenie emerytury jest konsekwencją pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego, a nie karą. • Nowelizacja ustawy z 2016 r. jest zgodna z Konstytucją i nie narusza zasady ne bis in idem ani zasady zaufania do państwa.
Odrzucone argumenty
Służba miała charakter techniczny i nie wypełniała kryterium służby na rzecz państwa totalitarnego. • Ponowne obniżenie świadczenia narusza zasadę ne bis in idem i zasadę zaufania do państwa. • Art. 15c ustawy zaopatrzeniowej narusza zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę równości i ochronę praw nabytych.
Godne uwagi sformułowania
służba na rzecz totalitarnego państwa • obniżenie świadczenia emerytalnego • analiza nagrań z podsłuchów • naruszanie podstawowych praw i wolności obywatelskich • zasada ne bis in idem • zasada zaufania do państwa
Skład orzekający
Marcin Graczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obniżania emerytur byłym funkcjonariuszom służb PRL, zwłaszcza w kontekście oceny charakteru służby i stosowania zasady ne bis in idem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i nowelizacją z 2016 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy rozliczeń z przeszłością PRL i wpływu służby w aparacie bezpieczeństwa na świadczenia emerytalne, co jest tematem budzącym duże emocje i zainteresowanie społeczne.
“Emerytura policyjna obniżona za służbę w PRL: Sąd Apelacyjny rozstrzyga, czy analiza podsłuchów to „służba na rzecz państwa totalitarnego”.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.