III AUA 1495/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 16 listopada 2017 r. ZUS przyznał K. M. emeryturę od 1 października 2017 r. według zasad z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z 24 października 2018 r. zmienił tę decyzję, ograniczając odliczenie pobranych wcześniej emerytur do kwot pobranych od 1 stycznia 2013 r., powołując się na zasadę niedziałania prawa wstecz. ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, który nie przewiduje daty granicznej dla odliczeń. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko ZUS, uznając, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej ma zastosowanie do wszystkich wniosków złożonych po jego wejściu w życie (1 stycznia 2013 r.), niezależnie od daty nabycia uprawnień do emerytury powszechnej. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, podkreślając, że wysokość świadczenia ustala się według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku. W związku z tym, że K. M. złożył wniosek po wejściu w życie art. 25 ust. 1b, należało odliczyć wszystkie pobrane wcześniej emerytury. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości emerytury powszechnej w kontekście pobranych wcześniej świadczeń emerytalnych, stosowanie przepisów przejściowych i zasady niedziałania prawa wstecz w prawie ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury powszechnej przed 1 stycznia 2013 r., ale złożyły wniosek po tej dacie. Nie dotyczy kobiet urodzonych w 1953 r. ze względu na orzeczenie TK P 20/16.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przy ustalaniu wysokości emerytury powszechnej, przyznanej na podstawie art. 24 ustawy emerytalnej, należy odliczyć kwoty pobranych wcześniej emerytur, niezależnie od daty ich pobrania, czy tylko te pobrane po dacie wejścia w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy odliczyć wszystkie pobrane wcześniej emerytury, niezależnie od daty ich pobrania, stosując zasady obowiązujące w dacie złożenia wniosku o emeryturę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, wprowadzony 1 stycznia 2013 r., ma zastosowanie do wszystkich wniosków złożonych po tej dacie. Wysokość świadczenia ustala się według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku, a nie w dacie nabycia prawa do świadczenia. Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej potwierdza powszechne zastosowanie przepisu.
Czy stosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej do osób, które nabyły prawo do emerytury powszechnej przed 1 stycznia 2013 r., ale złożyły wniosek po tej dacie, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz i zasadę ochrony praw nabytych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie narusza, ponieważ prawo do emerytury w określonej wysokości powstaje dopiero w momencie ustalenia tej wysokości w związku ze złożeniem wniosku, a wysokość świadczenia ustala się według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które rozróżnia moment nabycia prawa do emerytury od momentu ustalenia jej wysokości. Prawo do emerytury nabywa się z mocy prawa z dniem spełnienia przesłanek, ale jego realizacja i ustalenie wysokości następuje na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa obliczenia emerytury dla osób osiągających powszechny wiek emerytalny.
u.e.r.f.u.s. art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o sumę kwot pobranych wcześniej emerytur, stosowane do wniosków złożonych po 1 stycznia 2013 r.
u.e.r.f.u.s. art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa prawna ustalenia prawa do emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany lub oddalenia odwołania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie zawiera daty granicznej dla odliczenia pobranych wcześniej emerytur. • Wysokość świadczenia emerytalnego ustala się według stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku o emeryturę. • Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej potwierdza powszechne zastosowanie art. 25 ust. 1b. • Odliczenie pobranych emerytur realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej i solidaryzmu ubezpieczonych.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie ograniczył odliczenie pobranych emerytur do okresu od 1 stycznia 2013 r. • Zasada niedziałania prawa wstecz i ochrona praw nabytych powinny wyłączyć stosowanie art. 25 ust. 1b do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2013 r.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do emerytury w określonej wysokości powstaje dopiero w momencie ustalenia tej wysokości w związku ze złożeniem przez osobę uprawnioną stosownego wniosku. • Ustalenie wysokości świadczenia decyduje stan prawny obowiązujący w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. • Skorzystanie z przywileju przejścia i pobrania wcześniejszych emerytur na podstawie przepisów szczególnych (...) uzasadnia i proporcjonalnie usprawiedliwia pomniejszenie podstawy wymiaru emerytury (...) o sumy poprzednio pobranych wcześniejszych emerytur.
Skład orzekający
Agata Pyjas-Luty
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości emerytury powszechnej w kontekście pobranych wcześniej świadczeń emerytalnych, stosowanie przepisów przejściowych i zasady niedziałania prawa wstecz w prawie ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury powszechnej przed 1 stycznia 2013 r., ale złożyły wniosek po tej dacie. Nie dotyczy kobiet urodzonych w 1953 r. ze względu na orzeczenie TK P 20/16.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia emerytalnego i interpretacji przepisów, które mają wpływ na wysokość świadczeń wielu osób. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z datami nabycia uprawnień i złożenia wniosku.
“Czy ZUS może odliczyć wszystkie Twoje wcześniejsze emerytury? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.