III AUA 1477/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej, M. C., za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które nie zostały opłacone przez spółkę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności na wspólnika, określając łączną kwotę zadłużenia wraz z odsetkami i kosztami na ponad 131 tys. zł. M. C. wniosła odwołanie, podnosząc, że odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej jest subsydiarna i może być egzekwowana jedynie po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Argumentowała, że spółka regularnie spłaca zadłużenie w ratach po 500 zł tygodniowo, co świadczy o pozytywnych rokowaniach co do spłaty i braku podstaw do uznania egzekucji za bezskuteczną. Dodatkowo kwestionowała sposób i podstawy wyliczenia zaległości przez ZUS, wskazując na brak informacji o liczbie zatrudnionych pracowników. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że zarzuty dotyczące bezskuteczności egzekucji są chybione w świetle orzecznictwa, które rozróżnia odpowiedzialność wspólników spółek osobowych od odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych. Sąd podkreślił, że art. 115 Ordynacji podatkowej nie wymaga jako przesłanki bezskuteczności egzekucji. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 115 w zw. z art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej) i przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc) są bezzasadne. Sąd Apelacyjny potwierdził, że odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej jest solidarna i nie jest uzależniona od bezskuteczności egzekucji wobec spółki, co odróżnia ją od odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych (art. 116 Ordynacji podatkowej). Sąd uznał również, że dowody przedstawione przez ZUS dotyczące wysokości należności były wystarczające, a ciężar dowodu w zakresie kwestionowania tych należności spoczywał na stronie odwołującej się, która nie sprostała temu obowiązkowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odmiennej interpretacji odpowiedzialności wspólników spółek jawnych w porównaniu do członków zarządów spółek kapitałowych w kontekście zaległości składkowych i podatkowych, a także kwestii dowodowych w postępowaniach przed ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności wspólników spółek jawnych za zobowiązania składkowe, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze może być przeniesiona przez ZUS na wspólnika, jeśli egzekucja wobec spółki nie została jeszcze prawomocnie uznana za bezskuteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej ma charakter solidarny i nie wymaga uprzedniego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec spółki, w przeciwieństwie do odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo NSA i SN, wyjaśnił, że przepis art. 115 Ordynacji podatkowej ustanawia zasadę solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za jej zobowiązania, bez uzależniania jej od wyniku egzekucji prowadzonej wobec spółki. Podkreślono, że taka przesłanka (bezskuteczność egzekucji) jest wymagana dla odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych (art. 116 Ordynacji podatkowej), ale nie dla wspólników spółek osobowych.
Czy dokumenty przedstawione przez ZUS (wydruk należności) są wystarczającym dowodem na wysokość zaległych składek, jeśli strona kwestionuje ich czytelność i sposób wyliczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strona nie przedstawiła skutecznych dowodów na obalenie tych twierdzeń i nie sprostała ciężarowi dowodu w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc przez nieprawidłowe przypisanie wiarygodności dowodom ZUS jest bezzasadny. Podkreślono, że zgodnie z art. 232 kpc, ciężar dowodu spoczywa na stronach, a skarżąca ograniczyła się jedynie do ogólnych stwierdzeń o nieczytelności i braku informacji, nie przedstawiając konkretnych dowodów kwestionujących wyliczenia ZUS. Dodatkowo, fakt stopniowej spłaty zadłużenia przez spółkę sugerował akceptację jego wysokości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | wspólnik spółki jawnej, odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy, pozwany |
| (...) M. C. , T. M. Sp. j. | spółka | spółka jawna, dłużnik główny |
Przepisy (10)
Główne
op art. 115 § § 1
Ordynacja podatkowa
Wspólnik spółki jawnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Odpowiedzialność ta nie wymaga uprzedniego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec spółki.
Pomocnicze
op art. 108 § § 4
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi, że egzekucja wobec osoby trzeciej (w tym wspólnika spółki jawnej) może być prowadzona jedynie w przypadku bezskuteczności egzekucji wobec podatnika. Sąd wyjaśnił, że ta regulacja blokuje jedynie prowadzenie egzekucji, a nie wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności.
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące odpowiedzialności osób trzecich.
k.s.h. art. 22 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.
k.s.h. art. 31 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (odpowiedzialność subsydiarna wspólnika).
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, z tym że nie może oprzeć się na dowodzie przedstawionym przez stronę wbrew jej twierdzeniom.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mają obowiązek wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej jest solidarna i nie wymaga uprzedniego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec spółki. • Dowody przedstawione przez ZUS (wydruk należności) są wystarczające, a ciężar dowodu w zakresie ich kwestionowania spoczywa na stronie odwołującej się. • Spółka regularnie spłacająca zadłużenie nie podważa skutecznie wysokości zobowiązań.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej ma charakter subsydiarny i wymaga stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec spółki. • Egzekucja wobec spółki nie była bezskuteczna, ponieważ spółka dobrowolnie spłacała zadłużenie w ratach. • Zestawienie zaległości przez ZUS było nieczytelne i nie zawierało kluczowych informacji (np. o liczbie zatrudnionych pracowników), co uniemożliwiało weryfikację. • Wydanie decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na wspólnika było przedwczesne.
Godne uwagi sformułowania
wbrew jego poglądowi, mimo umiejscowienia art. 115 op w rozdziale regulującym odpowiedzialność osób trzecich, nasuwającego sugestię, że odpowiedzialność za zobowiązania wspólników spółki jawnej należy traktować tak, jakby wspólnicy byli "osobami trzecimi" wobec dłużnika (płatnika) w rozumieniu art. 108 § 4 tej ustawy, w rzeczywistości podstawa ich odpowiedzialności jest inna, pierwotna • w przeciwieństwie do odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, przewidzianej w art. 116 op, przesłanką tej odpowiedzialności nie jest bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika.
Skład orzekający
M.Żurecki
Sędzia Przewodniczący
W.Nowakowski
Sędzia
A.Kolonko
Sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odmiennej interpretacji odpowiedzialności wspólników spółek jawnych w porównaniu do członków zarządów spółek kapitałowych w kontekście zaległości składkowych i podatkowych, a także kwestii dowodowych w postępowaniach przed ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności wspólników spółek jawnych za zobowiązania składkowe, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności wspólników spółek jawnych za długi firmy, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Wyjaśnia istotne różnice w odpowiedzialności w zależności od formy prawnej spółki.
“Czy wspólnik spółki jawnej odpowiada za długi firmy, nawet jeśli ZUS nie udowodnił bezskuteczności egzekucji?”
Dane finansowe
WPS: 131 686,13 PLN
składki na ubezpieczenia społeczne: 110 107,63 PLN
odsetki za zwłokę (ubezpieczenia społeczne): 17 222 PLN
koszty egzekucyjne (ubezpieczenia społeczne): 776,79 PLN
składki na ubezpieczenie zdrowotne: 1088,68 PLN
odsetki za zwłokę (ubezpieczenie zdrowotne): 2298 PLN
koszty egzekucyjne (ubezpieczenie zdrowotne): 46,81 PLN
składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: 139,49 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.