III AUA 1404/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 29 marca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił przyznania ubezpieczonej B. M. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazując na brak wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy (od 5 lipca 2008 r. do 4 lipca 2018 r.) oraz w dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę (od 4 lutego 2009 r. do 3 lutego 2019 r.). Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 27 maja 2021 r. oddalił odwołanie B. M., opierając się na opiniach biegłych lekarzy, którzy w większości uznali, że nie jest ona niezdolna do pracy, z wyjątkiem reumatologa, który stwierdził częściową niezdolność od 5 lipca 2018 r. Sąd Apelacyjny, po zaskarżeniu wyroku przez ubezpieczoną, dopuścił dowód z opinii kolejnego biegłego reumatologa, który stwierdził, że niezdolność do pracy wystąpiła już 3 stycznia 2018 r. z powodu tocznia rumieniowatego układowego. Mimo tej zmiany daty, Sąd Apelacyjny ustalił, że ubezpieczona nadal nie spełnia wymogu posiadania 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy (posiadała 4 lata 11 miesięcy i 9 dni). Ponadto, niezdolność do pracy nie powstała w żadnym z okresów wskazanych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym, apelacja została oddalona. Sąd Apelacyjny, stosując art. 102 kpc, odstąpił od obciążania ubezpieczonej kosztami postępowania, biorąc pod uwagę charakter sprawy, istnienie częściowej niezdolności do pracy, długoletnią chorobę i wieloletnie starania o rentę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a także stosowanie art. 102 kpc w sprawach o świadczenia rentowe.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych przepisów ustawy o emeryturach i rentach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczona spełnia wymogi dotyczące okresów składkowych i nieskładkowych do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczona nie spełnia wymogu posiadania 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy, ani niezdolność do pracy nie powstała w okresach wskazanych w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ustalił, że nawet przy wcześniejszej dacie powstania niezdolności do pracy (3 stycznia 2018 r.), ubezpieczona posiadała jedynie 4 lata 11 miesięcy i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych, co jest poniżej wymaganego progu 5 lat. Ponadto, niezdolność do pracy nie powstała w żadnym z okresów enumeratywnie wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach.
Jaka jest prawidłowa data powstania częściowej niezdolności do pracy ubezpieczonej B. M. z powodu tocznia rumieniowatego układowego?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny przyjął, że niezdolność do pracy wystąpiła 3 stycznia 2018 r., co zostało ustalone na podstawie opinii biegłego reumatologa.
Uzasadnienie
Pierwotnie ZUS i Sąd Okręgowy przyjęli datę 5 lipca 2018 r. Biegły reumatolog w postępowaniu apelacyjnym wskazał na 3 stycznia 2018 r., co zostało uznane za bardziej prawdopodobne, choć nadal nie pozwoliło na przyznanie renty z powodu niespełnienia innych warunków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 57 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenie rentowe przysługuje ubezpieczonemu, który jest osobą niezdolną do pracy, ma wymaganą ilość okresów składkowych i nieskładkowych, a niezdolność ta powstała w jednym z okresów wymienionych w pkt 3 ust.1 lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania.
u.e.r.f.u.s. art. 58 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi 5 lat w ostatnim dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy, jeśli niezdolność powstała w wieku powyżej 30 lat.
u.e.r.f.u.s. art. 57 § 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa okresy, w których musi powstać niezdolność do pracy, aby przysługiwała renta.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja niezdolności do pracy.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczona nie spełnia wymogu 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy. • Niezdolność do pracy nie powstała w okresach wskazanych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych Sądu poprzez przyjęcie, że datą powstania niezdolności do pracy jest 5 lipca 2018 r., podczas gdy biegły reumatolog nie wyjaśnił w pełni podstaw tej daty. • Opinia Sądu I instancji jest niepełna, gdyż nie udzielono odpowiedzi na kluczowe zagadnienie daty powstania niezdolności do pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sam fakt, iż ubezpieczona chorowała na toczeń układowy w latach 2013-2018 jest jedynie stwierdzeniem choroby. Dolegliwości związane z tym schorzeniem nie dają jednak podstaw do uznania, że w tym czasie B. M. była osobą częściowo niezdolną do pracy. • W ocenie Sądu Apelacyjnego nie zachodziła zatem potrzeba prowadzenia dalszego postępowania dowodowego (okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione) w kierunku wskazanym przez organ rentowy – zmierzałoby to jedynie do przedłużenia postępowania. • Przepis [art. 102 kpc] pozwala zatem na wyłączenie podstawowej zasady ponoszenia kosztów procesu, jaką jest finansowa odpowiedzialność za wynik sprawy (...) w sytuacjach wyjątkowych (...) nie definiując ich jednak. Norma ta pozostawia więc sądowi swobodę oceny i wartościowania argumentów prezentowanych przez strony.
Skład orzekający
W. Bzibziak
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a także stosowanie art. 102 kpc w sprawach o świadczenia rentowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych przepisów ustawy o emeryturach i rentach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę wymogów dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych oraz zastosowanie art. 102 kpc. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Czy choroba przewlekła zawsze oznacza prawo do renty? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.