III AUa 1107/25Odmowa emerytury górniczej praca mechanika 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa B. X. do emerytury górniczej. ZUS odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niewystarczający staż pracy górniczej (21 lat, 10 miesięcy i 10 dni zamiast wymaganych 25 lat). Kluczowym elementem sporu było zaliczenie okresu pracy od 1 maja 2007 r. do 31 grudnia 2013 r. w wymiarze półtorakrotnym. Ubezpieczony pracował jako mechanik maszyn i urządzeń górniczych na odkrywce, zajmując się głównie usuwaniem awarii na przenośnikach taśmowych wielkogabarytowych, które transportowały urobek na terenie całej odkrywki. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że praca ta nie spełnia kryteriów pracy górniczej w rozumieniu art. 50d ustawy o emeryturach i rentach z FUS, która uprawniałaby do przelicznika 1,5. Sąd podkreślił, że o kwalifikacji pracy decyduje jej faktyczny charakter, a nie nazwa stanowiska czy świadectwo pracodawcy. Praca przy konserwacji przenośników taśmowych, nawet na odkrywce, nie jest uznawana za pracę w przodku bezpośrednio związaną z urabianiem, ładowaniem czy zwałowaniem urobku. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Podkreślono, że praca mechanika przy usuwaniu awarii na taśmociągach, biegnących po całym terenie odkrywki, nie jest pracą przodkową w rozumieniu przepisów, nawet jeśli pracodawca wystawił świadectwo pracy górniczej z zaliczeniem dniówek w wymiarze półtorakrotnym. Sąd wskazał, że okres od 26 października 2024 r. do 15 stycznia 2025 r., zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu sądowym, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nawet przy zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym nie uzupełniłby brakującego stażu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zaliczania pracy do stażu pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym, zwłaszcza w kontekście prac konserwacyjnych i mechanicznych na odkrywce.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur górniczych i konkretnego rodzaju prac (konserwacja przenośników taśmowych na odkrywce). Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów prac górniczych lub innych sektorów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca mechanika polegająca na usuwaniu awarii na przenośnikach taśmowych wielkogabarytowych na odkrywce kopalni węgla brunatnego może być zaliczona do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca ta nie spełnia kryteriów pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym, ponieważ nie jest wykonywana w przodku bezpośrednio przy urabianiu, ładowaniu lub zwałowaniu urobku, ani przy innych pracach przodkowych wymienionych w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowy jest charakter faktycznie wykonywanych czynności i ich lokalizacja. Praca przy konserwacji przenośników taśmowych, które biegną po całym terenie odkrywki, nie jest pracą w przodku w rozumieniu przepisów, nawet jeśli pracodawca wystawił świadectwo pracy górniczej z zaliczeniem w wymiarze półtorakrotnym. Praca ta nie ma bezpośredniego związku z procesem wydobywczym.
Czy świadectwo pracy wystawione przez pracodawcę, które kwalifikuje pracę jako górniczą w wymiarze półtorakrotnym, jest wystarczającym dowodem do przyznania emerytury górniczej, jeśli organ rentowy kwestionuje jego treść?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadectwo pracy nie jest wystarczające, jeśli jego treść jest kwestionowana przez organ rentowy, a charakter faktycznie wykonywanej pracy nie odpowiada wymogom ustawowym. Ciężar udowodnienia prawdziwości takiego dokumentu spoczywa na osobie, która się na niego powołuje.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że o kwalifikacji pracy decyduje jej faktyczny charakter, a nie nazwa stanowiska czy dokumenty wystawione przez pracodawcę. W przypadku sporu co do charakteru pracy, wnioskodawca musi wykazać, że faktycznie wykonywał czynności kwalifikowane jako praca górnicza w wymiarze półtorakrotnym.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. X. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa emerytalna art. 50a § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 50c § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 50d § 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Praca w przodkach bezpośrednio przy urabianiu, ładowaniu i zwałowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących, transportujących i zwałujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych.
ustawa emerytalna art. 50d § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja przodka jako obszaru wyrobiska górniczego, w którym są wykonywane prace bezpośrednio związane z wydobywaniem kopaliny lub drążeniem tego wyrobiska, w tym ściany, a w odkrywkach również obszaru związanego bezpośrednio z urabianiem kopaliny, nadkładu lub skał otaczających oraz ze zwałowaniem, w tym formowaniem korpusu zwału, a także strefę przyprzodkową.
Pomocnicze
rozporządzenie MPiPS art. Załącznik nr 3, Dział III, poz. 7
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku
Wykaz stanowisk pracy, na których zatrudnienie zaliczane jest do pracy górniczej oraz wykonywanej w przodkach uwzględnianej w rozmiarze półtorakrotnym, obejmuje m.in. rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonującego prace mechaniczne, elektryczne i hydrauliczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń.
k.p.c. art. 253 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca mechanika przy konserwacji przenośników taśmowych na odkrywce nie jest pracą górniczą w wymiarze półtorakrotnym, ponieważ nie jest wykonywana w przodku bezpośrednio przy urabianiu, ładowaniu lub zwałowaniu urobku. • Świadectwo pracy wystawione przez pracodawcę nie jest wystarczającym dowodem, jeśli charakter faktycznie wykonywanej pracy nie odpowiada wymogom ustawowym. • Ciężar udowodnienia prawdziwości kwestionowanego świadectwa pracy spoczywa na wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Praca wnioskodawcy jako mechanika na odkrywce, polegająca na usuwaniu awarii na przenośnikach taśmowych, powinna być zaliczona do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym. • Nazwa stanowiska pracy i świadectwo pracodawcy powinny decydować o kwalifikacji pracy, a nie faktycznie wykonywane czynności. • Sąd Okręgowy dokonał dowolnej i niezupełnej oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
O uznaniu pracy za pracę górniczą w rozumieniu omawianych przepisów nie decyduje treść wystawionych przez pracodawcę dokumentów, w tym zaświadczenia, świadectwa, czy protokoły komisji weryfikacyjnych, ale charakter czynności faktycznie wykonywanych przez pracownika. • Praca przy usuwaniu awarii przenośników taśmowych wielkogabarytowych nie jest także inną pracą przodkową w rozumieniu art. 50d ustęp 1 ustawy, gdyż nie ma bezpośredniego związku z procesem urabiania i zwałowania kopaliny. • Skarżący w spornym okresie nie wykonywał pracy w przodku bezpośrednio w procesie urabiania czy zwałowania, jak to wynika z charakterystyki stanowiska pracy. Tylko zaś wykonywanie takiej pracy uprawniałoby go do zakwalifikowania jego pracy jako pracy przodkowej.
Skład orzekający
Iwona Szybka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania pracy do stażu pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym, zwłaszcza w kontekście prac konserwacyjnych i mechanicznych na odkrywce."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących emerytur górniczych i konkretnego rodzaju prac (konserwacja przenośników taśmowych na odkrywce). Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów prac górniczych lub innych sektorów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest udowodnienie faktycznego charakteru wykonywanej pracy, a nie poleganie wyłącznie na dokumentach pracodawcy, co jest ważną lekcją dla wielu pracowników ubiegających się o świadczenia oparte na stażu pracy.
“Emerytura górnicza: Czy praca mechanika na odkrywce wystarczy, by dostać świadczenie?”
Sektor
górnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.