III AUa 105/26Świadczenie wspierające termin doręczenia decyzji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do świadczenia wspierającego dla M. V., która złożyła wniosek o świadczenie wspierające 30 czerwca 2025 r., po tym jak decyzja ustalająca potrzebę wsparcia (78 punktów) stała się ostateczna 14 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, przyznając świadczenie od 1 stycznia 2025 r. do 31 maja 2025 r. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec wnioskodawczyni, która jest osobą starszą, ze znacznym stopniem niepełnosprawności i chorobą Alzheimera. Opóźnienie w doręczeniu decyzji (23 kwietnia 2025 r. zamiast wcześniej) oraz brak pouczeń o dalszym postępowaniu przed ZUS stanowiły podstawę do zastosowania art. 9 k.p.a. i uwzględnienia apelacji w części. Sąd Apelacyjny podkreślił cel ustawy o świadczeniu wspierającym, jakim jest zabezpieczenie egzystencji osób niepełnosprawnych, oraz zgodność z art. 69 Konstytucji RP. Przyznano świadczenie od 1 stycznia 2025 r. ze względu na wejście w życie przepisów dotyczących osób z 78 punktami potrzeby wsparcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia wspierającego, zwłaszcza w kontekście terminów, pouczeń organów administracji oraz ochrony praw osób niepełnosprawnych i starszych.
Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień w doręczeniu decyzji przez organ ustalający potrzebę wsparcia oraz braku pouczeń, a także stanu zdrowia wnioskodawczyni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opóźnienie w doręczeniu decyzji przez organ ustalający potrzebę wsparcia oraz brak pouczeń o dalszym postępowaniu przed ZUS może uzasadniać przyznanie świadczenia wspierającego od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku do ZUS, mimo upływu terminu 3 miesięcy od wydania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnych okolicznościach, gdy opóźnienie i brak pouczeń wynikają z zaniedbań organu, a wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną i działa bez profesjonalnego pełnomocnika, można przyznać świadczenie od daty wcześniejszej, uwzględniając cel ustawy i zasady konstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że organ ustalający potrzebę wsparcia nie dopełnił obowiązku informacyjnego (art. 9 k.p.a.) wobec wnioskodawczyni, która jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności i chorobą Alzheimera. Opóźnienie w doręczeniu decyzji oraz brak pouczeń o dalszym postępowaniu przed ZUS stanowiły podstawę do uwzględnienia apelacji w części i przyznania świadczenia od daty wcześniejszej, zgodnie z celem ustawy i art. 69 Konstytucji RP.
Czy przepis art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, uzależniający prawo do świadczenia od złożenia wniosku w terminie 3 miesięcy od wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jest zgodny z Konstytucją RP w kontekście opóźnień w doręczeniu decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Literalna interpretacja przepisu, która prowadzi do pokrzywdzenia osoby niepełnosprawnej z powodu opóźnień organów, może być sprzeczna z celem ustawy i art. 69 Konstytucji RP, co uzasadnia jej wykładnię celowościową.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że przyjęcie literalnej interpretacji przepisu art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, która ignoruje opóźnienia organów i brak pouczeń, prowadziłoby do rażącej sprzeczności z celem ustawy i art. 69 Konstytucji RP, przerzucając konsekwencje zaniedbań organów na osobę niepełnosprawną.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. V. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.ś.w. art. 26 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jeśli wniosek o świadczenie zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
u.ś.w. art. 3 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie pomocy osobom niepełnosprawnym w zaspokajaniu szczególnych potrzeb życiowych.
u.ś.w. art. 71 § pkt 1c w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Przepisy te stosuje się do osób, którym ustalono poziom potrzeby wsparcia na poziomie 78 i 79 punktów, a weszły w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 26 § ust. 4
Ustawa o świadczeniu wspierającym
W przypadku odwołania od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, termin 3 miesięcy liczy się od dnia uprawomocnienia się decyzji.
u.r.z.o.n. art. 66 § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
W sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ustalający potrzebę wsparcia nie dopełnił obowiązku informacyjnego (art. 9 k.p.a.). • Opóźnienie w doręczeniu decyzji przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. • Brak pouczeń o dalszym postępowaniu przed ZUS. • Wnioskodawczyni jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności i chorobą Alzheimera, działała bez profesjonalnego pełnomocnika. • Cel ustawy o świadczeniu wspierającym i art. 69 Konstytucji RP przemawiają za uwzględnieniem wnioskodawczyni. • Wykładnia celowościowa art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym.
Odrzucone argumenty
Wniosek o świadczenie wspierające złożono po terminie 3 miesięcy od wydania decyzji ustalającej potrzebę wsparcia (stanowisko Sądu Okręgowego). • Ustawa o świadczeniu wspierającym nie nakłada na Wojewódzki Zespół obowiązku informowania o postępowaniu przed ZUS.
Godne uwagi sformułowania
nie dopełnił elementarnego obowiązku czynności procesowych • nie dostarczył jej stronie niezwłocznie a dopiero 23-04-2024 r., czyli 68 dni (dwa miesiące i 9 dni) po decydującym terminie • czy w takim przypadku nie powinien być obligatoryjnie zastosowany przepis art. 9 k.p.a. • nie ma wiedzy prawniczej, a przede wszystkim jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz defektami o charakterze poznawczo – intelektualnym (rozpoznana choroba Alzheimera) • nie można aprobować sytuacji, w której jeden organ administracji publicznej nie udziela wnioskodawczyni (...) żadnych pouczeń, co do tego jak powinna postąpić po uzyskaniu decyzji o poziomie potrzeby wsparcia, a następnie inny organ administracji publicznej pozbawia ją świadczenia wspierającego w znacznej części w konsekwencje braku pouczenia i postąpienia wbrew literalnej treści art. 26 ustawy o świadczeniu wspierającym.
Skład orzekający
Ewa Preneta-Ambicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia wspierającego, zwłaszcza w kontekście terminów, pouczeń organów administracji oraz ochrony praw osób niepełnosprawnych i starszych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień w doręczeniu decyzji przez organ ustalający potrzebę wsparcia oraz braku pouczeń, a także stanu zdrowia wnioskodawczyni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak zaniedbania proceduralne organów administracji mogą wpływać na prawa obywateli, zwłaszcza tych najbardziej potrzebujących i wrażliwych. Podkreśla znaczenie prawidłowego informowania i pouczania przez urzędy.
“Urząd zwlekał z decyzją, a chora seniorka straciła świadczenie? Sąd Apelacyjny stanął w jej obronie!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.