III APA 36/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nauczyciela J.M., przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne z powodu używania słów powszechnie uważanych za obelżywe wobec wychowanków ośrodka. Postępowanie karne wobec J.M. zakończyło się warunkowym umorzeniem. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie wymierzyła mu karę nagany z ostrzeżeniem. Odwołanie od tego orzeczenia zostało rozpatrzone przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przy Ministrze Edukacji Narodowej, która utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. J.M. wniósł odwołanie do Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd Apelacyjny uznał odwołanie za bezzasadne. Stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne powinno toczyć się według przepisów obowiązujących przed zmianami wprowadzonymi w 2016 roku. Sąd uznał, że postępowanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego było dopuszczalne, a brak wyjaśnień od obwinionego w postępowaniu wyjaśniającym został sanowany w toku postępowania dyscyplinarnego. Sąd podkreślił, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie wiąże komisji dyscyplinarnej w zakresie winy. Na podstawie zeznań świadków, Sąd Apelacyjny uznał, że J.M. używał obraźliwych określeń wobec wychowanków, co stanowiło uchybienie godności zawodu nauczyciela. Kara nagany z ostrzeżeniem została uznana za adekwatną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, w szczególności definicji uchybienia godności zawodu oraz zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy używanie przez nauczyciela słów powszechnie uważanych za obelżywe wobec wychowanków stanowi uchybienie godności zawodu nauczyciela i obowiązkom, o których mowa w art. 6 Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, używanie takich słów stanowi uchybienie godności zawodu nauczyciela i obowiązkom, o których mowa w art. 6 Karty Nauczyciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że używanie przez nauczyciela określeń takich jak „wstawać pajace”, „głupki”, czy „zamknąć dupy” wobec wychowanków jest brakiem szacunku, znieważa i poniża, co stanowi uchybienie godności zawodu nauczyciela. Nauczyciel powinien przestrzegać wyższych standardów zachowania i postępowania zgodnego z obowiązkami określonymi w art. 6 Karty Nauczyciela, w tym kształtować postawy moralne i obywatelskie w atmosferze szacunku dla każdego człowieka.
Czy postępowanie dyscyplinarne wszczęte w 2013 roku powinno być prowadzone według przepisów obowiązujących przed zmianami z 2016 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie wszczęte przed wejściem w życie zmian powinno być prowadzone według przepisów dotychczasowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w 2013 roku, a zatem powinno być prowadzone według przepisów obowiązujących przed zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 18 marca 2016 r., zgodnie z art. 11 tej ustawy. Czyni to bezzasadnymi zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące naruszenia prawa materialnego w zakresie przepisów obowiązujących od 31 maja 2016 r.
Czy naruszenie przepisów dotyczących prawa do obrony i pomocy obrońcy w postępowaniu wyjaśniającym, w tym wyznaczenie terminu przesłuchania w okresie urlopowym, skutkuje nieważnością postępowania dyscyplinarnego?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy naruszenia te nie skutkowały nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał postępowanie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego za dopuszczalne, mimo że obwiniony nie złożył wyjaśnień z powodu urlopu. Sąd wskazał, że termin na wszczęcie postępowania był krótki i nie było wówczas przepisu pozwalającego na zawieszenie postępowania z powodu nieobecności obwinionego. Brak wyjaśnień został sanowany w toku postępowania dyscyplinarnego. Obwiniony był obecny w miejscu przesłuchania, ale nie zgodził się na nie, co mogło zostać potraktowane jako niezłożenie wyjaśnień z przyczyn leżących po jego stronie.
Czy wyrok karny warunkowo umarzający postępowanie wiąże komisję dyscyplinarną w zakresie ustaleń winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie jest wyrokiem skazującym i nie wiąże komisji dyscyplinarnej w zakresie winy z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 85a ust. 2 Karty Nauczyciela, komisja dyscyplinarna jest związana ustaleniami sądu w zakresie winy tylko w przypadku prawomocnego wyroku skazującego. Wyroki warunkowo umarzające postępowanie nie są wyrokami skazującymi, dlatego ustalenia w nich zawarte podlegają ocenie sądu w ramach przysługujących mu uprawnień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (21)
Główne
k.n. art. 76 § 1 pkt 1
Karta Nauczyciela
Podstawa do wymierzenia kary nagany z ostrzeżeniem.
k.n. art. 6
Karta Nauczyciela
Obowiązki nauczyciela.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy znieważenia.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy działania w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
k.k. art. 66 § § 1
Kodeks karny
Podstawa do warunkowego umorzenia postępowania.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Określa okres próby przy warunkowym umorzeniu.
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
Orzeczenie obowiązku świadczenia pieniężnego przy warunkowym umorzeniu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu w postępowaniu cywilnym ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.n. art. 81 § ust. 1
Karta Nauczyciela
Termin na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.
k.n. art. 85a § ust. 2
Karta Nauczyciela
Związanie komisji dyscyplinarnej ustaleniami sądu w zakresie winy w przypadku wyroku skazującego.
k.n. art. 85d § pkt 1
Karta Nauczyciela
Prawo do korzystania z pomocy wybranego obrońcy.
k.n. art. 85g § pkt 1
Karta Nauczyciela
Obowiązek wysłuchania obu stron w postępowaniu wyjaśniającym.
k.n. art. 85o § ust. 1 i 3
Karta Nauczyciela
Zawieszenie biegu terminu wszczęcia postępowania w przypadku nieobecności nauczyciela w pracy.
rozp. MEN art. 18 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego
Obowiązek przesłuchania obwinionego i umożliwienia mu złożenia wyjaśnień.
rozp. MEN art. 18 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego
Niezłożenie wyjaśnień z przyczyn leżących po stronie obwinionego nie stanowi przeszkody w złożeniu wniosku.
rozp. MEN art. 18 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego
Możliwość odstąpienia od przesłuchiwania świadków i zbierania dowodów, jeśli toczyło się postępowanie karne.
rozp. MEN art. 19
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego
Zasada szybkości postępowania wyjaśniającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Używanie przez nauczyciela obraźliwych słów wobec wychowanków stanowi uchybienie godności zawodu. • Postępowanie dyscyplinarne prowadzone według przepisów obowiązujących w momencie jego wszczęcia jest prawidłowe. • Nauczyciel powinien przestrzegać wyższych standardów zachowania niż wychowankowie. • Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie wiąże komisji dyscyplinarnej w zakresie winy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do obrony i pomocy obrońcy w postępowaniu wyjaśniającym. • Wyznaczenie terminu przesłuchania w okresie urlopowym uniemożliwiło złożenie wniosków dowodowych. • Wyrok karny warunkowo umarzający postępowanie powinien wiązać komisję dyscyplinarną. • Używanie obraźliwych słów było usprawiedliwione zachowaniem wychowanków.
Godne uwagi sformułowania
uchybił godności zawodu nauczyciela • wstawać pajace • głupki • zamknąć dupy • nie kwestionowany czyn i wina sprawcy • nie są to wyroki skazujące • nie ulega wątpliwości, że używanie wobec wychowanków określeń: „wstawać pajace”, „głupki”, czy „zamknąć dupy” było brakiem szacunku wobec nich, znieważało ich i poniżało.
Skład orzekający
G. Pietrzyk-Cyrbus
Sędzia Przewodniczący
W. Bzibziak
Sędzia
B. Torbus
Sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, w szczególności definicji uchybienia godności zawodu oraz zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej przez nauczycieli, nawet w trudnych sytuacjach wychowawczych. Pokazuje również zawiłości procedury dyscyplinarnej.
“Nauczyciel ukarany naganą za obraźliwe słowa wobec wychowanków – sąd potwierdza granice dopuszczalnej komunikacji.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.