III APA 31/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu zbiorowego zainicjowanego przez organizacje związkowe, które domagały się ustalenia, że obowiązują dwa porozumienia zbiorowe: etatyzacyjne z 4 sierpnia 2017 r. i kończące spór zbiorowy z 8 czerwca 2018 r. Pracodawca wypowiedział te porozumienia, powołując się na art. 241(7) § 1 pkt 3 Kodeksu pracy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenia za skuteczne, ponieważ przepisy Kodeksu pracy dotyczące rozwiązywania układów zbiorowych, w tym możliwość jednostronnego wypowiedzenia, mają charakter bezwzględnie obowiązujący i dotyczą również porozumień terminowych. Strony nie mogą ograniczać tego prawa w treści porozumień. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, oddalając apelację organizacji związkowych. Podkreślono, że zasada swobody rokowań zbiorowych, wynikająca z art. 59 ust. 2 Konstytucji RP, obejmuje również możliwość wyjścia ze zobowiązań układowych poprzez wypowiedzenie. Przepisy Kodeksu pracy dotyczące rozwiązywania układów zbiorowych są bezwzględnie obowiązujące (ius cogens), a strony nie mogą wprowadzać do treści porozumień postanowień ograniczających możliwość ich rozwiązania, w tym uzależniających skuteczność wypowiedzenia od zgody drugiej strony. Sąd Apelacyjny uznał, że wypowiedzenia dokonane przez pracodawcę były skuteczne, a tym samym porozumienia przestały obowiązywać.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności jednostronnego wypowiedzenia porozumień zbiorowych zawartych na czas określony, nawet jeśli treść porozumienia tego nie przewiduje, ze względu na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów Kodeksu pracy i zasadę swobody rokowań zbiorowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporów zbiorowych i wypowiadania porozumień zbiorowych, a nie ogólnych umów o pracę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy porozumienie zbiorowe zawarte na czas określony, które w treści nie przewiduje możliwości rozwiązania za wypowiedzeniem przed upływem okresu, na który zostało zawarte, może zostać rozwiązane przez jednostronnie wypowiedziane w trybie art. 241(7) § 1 pkt 3 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, porozumienie zbiorowe zawarte na czas określony może zostać rozwiązane przez jednostronne wypowiedzenie, nawet jeśli treść porozumienia nie przewiduje takiej możliwości, ponieważ przepisy Kodeksu pracy dotyczące rozwiązywania układów zbiorowych pracy, w tym możliwość wypowiedzenia przez jedną ze stron, mają charakter bezwzględnie obowiązujący i dotyczą również porozumień terminowych.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu pracy dotyczące rozwiązywania układów zbiorowych pracy, w tym możliwość wypowiedzenia przez jedną ze stron (art. 241(7) § 1 pkt 3 k.p.), mają charakter bezwzględnie obowiązujący (ius cogens) i dotyczą zarówno układów terminowych, jak i bezterminowych. Strony nie mogą w treści porozumień ograniczać tego prawa, ponieważ naruszałoby to zasadę swobody rokowań zbiorowych (art. 59 ust. 2 Konstytucji RP) oraz równość stron.
Czy strony porozumienia zbiorowego mogą skutecznie ograniczyć prawo pracodawcy do jednostronnego wypowiedzenia tego porozumienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strony porozumienia zbiorowego nie mogą skutecznie ograniczyć prawa pracodawcy do jednostronnego wypowiedzenia tego porozumienia, ponieważ przepisy Kodeksu pracy w tym zakresie są bezwzględnie obowiązujące.
Uzasadnienie
Przepis art. 241(7) § 1 k.p. gwarantuje stronom układu możliwość jego wypowiedzenia. Strony nie mogą w treści porozumień wprowadzać postanowień ograniczających to prawo, gdyż naruszałoby to zasadę swobody rokowań zbiorowych i równość stron. Ograniczenie możliwości jednostronnego rozwiązania porozumienia jest niezgodne z Konstytucją RP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Organizację (...) Region M. w (...) S.A. Oddział z siedzibą w (...) S. A Oddział (...) oraz (...) Związek Zawodowy (...) z siedzibą w W. | inne | powodowie |
| (...) S.A. Oddział z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 241(7) § § 1 pkt 3
Kodeks pracy
Układ zbiorowy pracy (a przez analogię inne porozumienia zbiorowe) rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i dotyczy również porozumień zawartych na czas określony.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny.
Konstytucja RP art. 59 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dobrowolności rokowań zbiorowych i wiązania się stron układami zbiorowymi lub innymi porozumieniami zbiorowymi, która obejmuje również możliwość wyjścia ze zobowiązań układowych w drodze wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p. art. 241(7) § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Układ zbiorowy pracy rozwiązuje się na podstawie zgodnego oświadczenia stron.
k.p. art. 241(7) § § 3
Kodeks pracy
Okres wypowiedzenia układu zbiorowego pracy wynosi trzy miesiące kalendarzowe, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.
k.c. art. 365 § § 1
Kodeks cywilny
Przywołany przez stronę powodową w kontekście stosowania do zobowiązań ciągłych, jednak sąd uznał, że zobowiązania z porozumień nie mają charakteru ciągłego.
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej, obejmująca dialog i współpracę partnerów społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu pracy dotyczące rozwiązywania układów zbiorowych pracy (w tym możliwość wypowiedzenia przez jedną ze stron) mają charakter bezwzględnie obowiązujący i dotyczą również porozumień terminowych. • Strony nie mogą w treści porozumień ograniczać prawa do jednostronnego wypowiedzenia, ponieważ naruszałoby to zasadę swobody rokowań zbiorowych (art. 59 ust. 2 Konstytucji RP) oraz równość stron. • Wypowiedzenie porozumienia zbiorowego jest czynnością abstrakcyjną i nie wymaga podania przyczyny uzasadniającej.
Odrzucone argumenty
Porozumienia zbiorowe zawarte na czas określony, które nie przewidują możliwości rozwiązania za wypowiedzeniem, nie mogą być jednostronnie wypowiedziane. • Strony mogą w treści porozumień ograniczyć prawo do jednostronnego wypowiedzenia. • Wypowiedzenie porozumienia zbiorowego wymaga podania przyczyny uzasadniającej.
Godne uwagi sformułowania
przepisy Kodeksu Pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący • nie mogą pozbawić pracodawcy (...) uprawnienia wynikającego wprost z art. 241 7 § 1. kodeksu pracy • zasada dobrowolności rokowań zbiorowych i wiązania się stron układami zbiorowymi lub innymi porozumieniami zbiorowymi (...) odnosi się (...) także do możliwości decydowania przez każdą ze stron o wyjściu ze zobowiązań układowych w drodze wypowiedzenia • wypowiedzenie układu jest czynnością abstrakcyjną, a nie kauzalną
Skład orzekający
Renata Szelhaus
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności jednostronnego wypowiedzenia porozumień zbiorowych zawartych na czas określony, nawet jeśli treść porozumienia tego nie przewiduje, ze względu na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów Kodeksu pracy i zasadę swobody rokowań zbiorowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów zbiorowych i wypowiadania porozumień zbiorowych, a nie ogólnych umów o pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów Kodeksu pracy dotyczących porozumień zbiorowych i możliwości ich wypowiadania, co ma istotne znaczenie praktyczne dla pracodawców i związków zawodowych.
“Czy pracodawca może wypowiedzieć porozumienie zbiorowe zawarte na czas określony? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.