Orzeczenie · 2021-01-27

II UZ 30/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-01-27
SNubezpieczenia społeczneprawo do świadczeńŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniaSąd NajwyższyZUSzwrot świadczeniaprawo rentowe

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez S. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 3.359,29 zł, a wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagane 10.000 zł dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny powołał się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż 10.000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. S. B. w swoim zażaleniu argumentował, że sprawa dotyczy przyznania prawa do emerytury osobie upoważnionej do odbioru emerytury po śmierci emerytki, co jego zdaniem kwalifikuje ją do kategorii spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając je za nieuzasadnione. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że S. B. błędnie powołał się na art. 398^2 § 2 k.p.c., który nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. Nawet jeśli przyjąć, że intencją było odwołanie do art. 398^2 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy podkreślił, że katalog spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, nie podlega wykładni rozszerzającej. Sprawa o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, wynikająca z wygaśnięcia pełnomocnictwa, nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury w rozumieniu tego przepisu. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła jedynie 3.360 zł, co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398^14 k.p.c. w związku z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście spraw o zwrot nienależnie pobranych świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna w sprawie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w takiej sprawie jest niedopuszczalna, ponieważ nie należy ona do kategorii spraw, w których przysługuje ona niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sprawa o zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty, ani o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W związku z tym, dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która musi wynosić co najmniej 10.000 zł.

Czy błędne powołanie się przez stronę na przepis proceduralny w zażaleniu może skutkować jego uwzględnieniem, jeśli intencja strony była inna?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd opiera swoje rozstrzygnięcie na prawidłowej podstawie prawnej i wykładni przepisów, a nie na błędnych argumentach strony, nawet jeśli intencja strony była zrozumiała.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że żalący się powołał się na nieprawidłowy przepis proceduralny jako podstawę zaskarżenia. Nawet jeśli intencją było odwołanie do innego przepisu, sąd musi stosować prawo materialne i procesowe w sposób prawidłowy, a katalog spraw z wyjątkami od wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia nie podlega wykładni rozszerzającej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż 10.000 zł. Wyjątek stanowią sprawy o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^2 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna także w sprawach o rozwód, o separację, o alimenty, o czynsz najmu lub dzierżawy oraz o naruszenie posiadania; dotyczących kar porządkowych, świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych oraz o deputaty lub ich ekwiwalent; rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli z innych przyczyn jest ona niedopuszczalna.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie, jeżeli jest ono bezzasadne.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji.

ustawa emerytalna art. 134 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okoliczności wymienione w tym przepisie mogą prowadzić do wstrzymania wypłaty przyznanej emerytury lub renty.

k.c. art. 101 § § 2

Kodeks cywilny

Pełnomocnictwo wygasa, gdy ustanie stosunek podstawowy, na podstawie którego zostało udzielone.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury lub renty w rozumieniu art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c. • Katalog spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, nie podlega wykładni rozszerzającej. • Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła 3.360 zł, co jest poniżej wymaganego progu 10.000 zł.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ dotyczy przyznania prawa do emerytury osobie upoważnionej do odbioru emerytury po śmierci emerytki.

Godne uwagi sformułowania

katalog spraw, w których przysługuje skarga kasacyjna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, nie podlega interpretacji rozszerzającej • przedmiotem zaskarżania nie było wszakże przyznanie bądź wstrzymanie emerytury

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

przewodniczący

Maciej Pacuda

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście spraw o zwrot nienależnie pobranych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu zaskarżenia i jego wartości.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach ZUS jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3360 PLN

zwrot nienależnie pobranego świadczenia: 3359,29 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst