II UZ 27/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie spółek W. sp. z o.o. sp. k. w likwidacji i S. sp. z o.o. sp. k. w likwidacji na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 marca 2024 r. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 5.163 zł i odrzucił skargi kasacyjne spółek od wyroku dotyczącego podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Spółki zarzuciły Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów procesowych poprzez błędne ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia, która ich zdaniem przekraczała 10.000 zł, co skutkowało błędnym odrzuceniem skarg kasacyjnych. Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu zażaleniem do SN. Choć sąd drugiej instancji może kontrolować takie postanowienie w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (na podstawie art. 380 w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c.), wymaga to złożenia przez stronę stosownego wniosku. W niniejszej sprawie taki wniosek nie został złożony, w związku z czym zażalenie w części dotyczącej ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia zostało odrzucone jako niedopuszczalne. W dalszej kolejności Sąd Najwyższy wskazał, że skoro wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagane 10.000 zł, skargi kasacyjne były niedopuszczalne na podstawie art. 398² § 1 k.p.c., co uzasadniało ich odrzucenie przez Sąd Apelacyjny na podstawie art. 398⁶ § 2 k.p.c. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej punktu 1. zaskarżonego postanowienia (ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia) i oddalił je w pozostałej części (dotyczącej odrzucenia skarg kasacyjnych).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności zażalenia na postanowienie o wartości przedmiotu zaskarżenia oraz konsekwencji niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej do Sądu Najwyższego i kwestii formalnych związanych z wartością przedmiotu zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie sądu drugiej instancji o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia podlega samodzielnemu zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, chyba że strona złoży wniosek o jego kontrolę w trybie art. 380 k.p.c. w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym postanowienia w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu sporu nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w sprawie i nie podlegają samodzielnemu zaskarżeniu. Kontrola takiego postanowienia jest możliwa jedynie w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, pod warunkiem złożenia przez stronę stosownego wniosku.
Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdza, że zgodnie z art. 398² § 1 k.p.c. dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. W sytuacji, gdy Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił, że wartość ta jest niższa niż 10.000 zł, skargi kasacyjne spółek były niedopuszczalne.
Jak należy ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne?
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne równa jest różnicy pomiędzy wysokością składki wskazywaną (zapłaconą) przez odwołującego się a składką należną, ustaloną w zaskarżonej decyzji za sporny okres.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wyjaśnił, że w sprawach dotyczących wysokości podstawy wymiaru składek, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi suma różnic w składkach za sporny okres. Podkreślono, że istotą sporu jest obowiązek uiszczenia składek w wyższej wysokości, a nie sama podstawa wymiaru.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. sp. z o.o. sp. k. w likwidacji | spółka | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Warszawie | organ_państwowy | pozwany |
| E. W. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| S. sp. z o.o. sp. k. w likwidacji | spółka | zainteresowana |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia powtarzające się jest równa sumie świadczeń za okres sporny. W sprawach o składki ubezpieczeniowe jest to różnica między składką zapłaconą a należną.
k.p.c. art. 398² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej, uzależniając ją m.in. od wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 10.000 zł.
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje odrzucenie skargi kasacyjnej, jeżeli nie spełnia ona wymagań określonych w przepisach kodeksu, w tym dotyczących dopuszczalności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 19
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy ogólne dotyczące ustalania wartości przedmiotu sporu, mające odpowiednie zastosowanie do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o wartości przedmiotu sporu do wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozpoznania przez sąd drugiej instancji postanowień sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu, ale miały wpływ na rozstrzygnięcie, na wniosek strony.
k.p.c. art. 394¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia postanowienia sądu drugiej instancji podlegające zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, wyłączając postanowienie o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, w tym w razie uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego, w tym przepisów o wartości przedmiotu zaskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu zażaleniem do SN. • Kontrola postanowienia o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia jest możliwa w ramach zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej, ale wymaga wniosku strony. • Wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 10.000 zł skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia jest dopuszczalne i powinno zostać uwzględnione. • Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie przekracza 10.000 zł.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu sporu nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w sprawie i nie podlegają samodzielnemu zaskarżeniu • przeprowadzenie wspomnianej kontroli nie jest dopuszczalne [bez wniosku] • skoro wartość przedmiotu zaskarżenia nie sięga dziesięciu tysięcy złotych, to skargi kasacyjne [...] są niedopuszczalne
Skład orzekający
Romualda Spyt
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zażalenia na postanowienie o wartości przedmiotu zaskarżenia oraz konsekwencji niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej do Sądu Najwyższego i kwestii formalnych związanych z wartością przedmiotu zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej i zażalenia, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego. Jednakże, brak głębszej analizy merytorycznej sprawia, że jest ono mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy zażalenie na wartość przedmiotu zaskarżenia nie ma sensu? Sąd Najwyższy wyjaśnia procedurę.”
Dane finansowe
WPS: 5163 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.