II UZ 145/00

Sąd Najwyższy2001-01-17
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚrednianajwyższy
kasacjaubezpieczenia społecznerentaniezdolność do pracywartość przedmiotu sporuSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegonowelizacja KPC

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni, potwierdzając, że kasacja w sprawach o rentę z tytułu niezdolności do pracy, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10 000 zł rocznie, nie przysługuje, chyba że dotyczy przyznania lub wstrzymania renty.

Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wnioskodawczyni od wyroku dotyczącego renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (4.500 zł rocznie) nie spełnia wymogu 10 000 zł dla dopuszczalności kasacji. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów wprowadzonych nowelizacją KPC z maja 2000 r., twierdząc, że kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że nowelizacja nie zmieniła zasady, iż w sprawach innych niż o przyznanie lub wstrzymanie renty, dopuszczalność kasacji nadal zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku Elżbiety K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi Ł. o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny w Łodzi odrzucił kasację wnioskodawczyni od wyroku z dnia 22 sierpnia 2000 r., ponieważ uznał, że kasacja w tej sprawie nie przysługuje ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia wynoszącą 4.500 zł rocznie, co nie spełniało wymogu 10 000 zł określonego w art. 3921 KPC. Pełnomocnik wnioskodawczyni złożył zażalenie, argumentując, że nowelizacja KPC z maja 2000 r. (Dz.U. Nr 48, poz. 554) dopuszcza wniesienie kasacji w sprawach z ubezpieczeń społecznych niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane po dniu 1 lipca 2000 r., a zatem zastosowanie miały przepisy KPC w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 24 maja 2000 r. Sąd Najwyższy uznał pogląd wnioskodawczyni za chybiony. Wyjaśnił, że art. 3921 KPC w brzmieniu po nowelizacji nadal stanowi, iż generalną zasadą jest niedopuszczalność kasacji w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Wyjątek stanowiły sprawy o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z intencją ustawodawcy, o dopuszczalności kasacji decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie było prawo wnioskodawczyni do renty, które już uzyskała, lecz kwestia związana z jej dalszym istnieniem, co nie stanowiło wyjątku od reguły. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał stanowisko Sądu Apelacyjnego za prawidłowe i oddalił zażalenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalność kasacji w tych sprawach nadal zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która musi wynosić co najmniej dziesięć tysięcy złotych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nowelizacja KPC z maja 2000 r. nie zmieniła generalnej zasady niedopuszczalności kasacji w sprawach o prawa majątkowe poniżej 10 000 zł, a wyjątki dotyczą jedynie spraw o przyznanie i wstrzymanie renty lub emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział Ł.

Strony

NazwaTypRola
Elżbieta K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział Ł.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

KPC art. 392¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. stanowi, że kasacja w sprawach o prawa majątkowe jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, z wyjątkiem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 48, poz. 554

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji

Ustawa ta wprowadziła zmiany w KPC, które miały zastosowanie do spraw rozpoznawanych po dniu 1 lipca 2000 r.

KPC art. 22

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sposób ustalania wartości przedmiotu sporu.

KPC art. 393¹⁸ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 397 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, innych niż o przyznanie i wstrzymanie renty lub emerytury, podlega ograniczeniu wartością przedmiotu zaskarżenia. Nowelizacja KPC z maja 2000 r. nie zniosła tego ograniczenia dla spraw, w których przedmiotem nie jest przyznanie lub wstrzymanie świadczenia.

Odrzucone argumenty

Kasacja w sprawach z ubezpieczeń społecznych przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu sporu na mocy nowych przepisów.

Godne uwagi sformułowania

Całkowicie chybiony jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zażalenia, że: „Na mocy nowych przepisów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.” Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z intencją ustawodawcy, o dopuszczalności kasacji - podobnie jak w innych sprawach o prawa majątkowe - decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia.

Skład orzekający

Krystyna Bednarczyk

przewodniczący

Maria Tyszel

sprawozdawca

Barbara Wagner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPC dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych po nowelizacji z 2000 roku."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji KPC z maja 2000 r. i konkretnego rodzaju sprawy (renta z tytułu niezdolności do pracy, gdzie nie kwestionowano samego prawa do renty, a jedynie kwestie z nią związane).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji w sprawach ubezpieczeniowych, co jest ważne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie jest oparte na standardowej interpretacji przepisów.

Kiedy można złożyć kasację w sprawie o rentę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 4500 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 17 stycznia 2001 r. II UZ 145/00 W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, poza sprawami o przy- znanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpie- czenia społecznego, dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 KPC w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie reje- strowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, Dz.U. Nr 48, poz. 554). Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2001 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Elżbiety K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi Ł. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia wnio- skodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 października 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowie- niem z dnia 26 października 2000 r. [...] odrzucił kasację Elżbiety K. od wyroku tegoż Sądu z dnia 22 sierpnia 2000 r., ponieważ kasacja w sprawie nie przysługuje, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona stosownie do art. 22 KPC, wynosi rocznie 4.500 zł. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawczyni wniosła o jego uchylenie zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem art. 3921 KPC „określo- 2 nego ustawą z dnia 27 maja 2000 r. (Dz.U. Nr 48, poz. 554), dopuszczającego moż- liwość wniesienia kasacji w sprawach z ubezpieczeń społecznych niezależnie od wartości przedmiotu sporu.” Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane po dniu 1 lipca 2000 r., więc - sto- sownie do art. 5 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 48, poz. 554) - zastosowanie w sprawie mają przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu nadanym tą ustawą. Całkowicie chybiony jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zażalenia, że: „Na mocy nowych przepisów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.” Przepis art. 3921 KPC, w swym pierwszym zdaniu, wyraża generalną zasadę niedopuszczalności kasacji w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, natomiast w zdaniu drugim wprowadza wyjątek od tej zasady stanowiąc, że bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia kasacja przy- sługuje, w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z intencją ustawodawcy, o dopuszczalności kasacji - podobnie jak w innych sprawach o prawa majątkowe - decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona stosownie do art. 22 KPC. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem zaskarżenia nie jest prawo wnioskodawczyni do renty, bowiem prawo to już uzyskała, a więc stanowisko Sądu Apelacyjnego jest prawidłowe, a zażalenie pozbawione podstawy prawnej. Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że renta z tytułu niezdolności do pracy jest uzależniona od stanu zdrowia, który ulega zmianom i to do organu rentowego należy zgłosić wniosek o przedłużenie jej wypłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie powołanych prze- pisów oraz art. 39318 § 1 w związku z art. 397 § 1 i 3 oraz 385 KPC, orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę