II UZ 121/03

Sąd Okręgowy w Koszalinie odrzucił pozew Leszka M. przeciwko norweskiej spółce R.B. A/S Oslo o odszkodowanie za wypadek przy pracy na statku, wskazując na brak jurysdykcji krajowej. Sąd Okręgowy argumentował, że strony nie zawarły umowy o poddanie spraw jurysdykcji sądów polskich, a roszczenia miały charakter cywilny, uzupełniający należności gwarantowane umową o pracę, co zgodnie z art. 1103 k.p.c. wyłączało jurysdykcję krajową. Ponadto, pozew powinien być skierowany przeciwko pracodawcy (spółce z Bermudów), a nie jego przedstawicielowi. Sąd Apelacyjny w Gdańsku uznał jednak zażalenie powoda za zasadne i zmienił postanowienie, oddalając zarzuty braku jurysdykcji. Sąd Apelacyjny odwołał się do postanowień umów zbiorowych dla polskich marynarzy, które dopuszczały wniesienie procesów przeciwko armatorowi zarządzającemu statkiem w kraju stałego zamieszkania pracownika. Sąd Apelacyjny uznał, że otwiera to drogę do dochodzenia roszczeń przed sądami polskimi, niezależnie od podstawy prawnej odszkodowania. Strona pozwana złożyła kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji, Konwencji z Lugano oraz przepisów k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, wskazując, że zgodnie z art. 392 k.p.c., kasacja od postanowień sądu drugiej instancji przysługuje tylko od tych, które kończą postępowanie w sprawie. Postanowienie oddalające zarzuty braku jurysdykcji nie kończy postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji. Sąd Najwyższy potwierdził, że kasacja od postanowień sądu drugiej instancji przysługuje tylko od tych, które kończą postępowanie w sprawie, co wynika wprost z art. 392 k.p.c. Postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zarzuty braku jurysdykcji krajowej nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, a jedynie otwiera drogę do dalszego postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że oddalenie zarzutów formalnych, takich jak brak jurysdykcji, skutkuje wniesieniem zażalenia do sądu drugiej instancji, a od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia nie przysługuje dalsze zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 39318 § 2 in fine k.p.c.). W związku z tym, Sąd Apelacyjny miał podstawę do odrzucenia kasacji, a Sąd Najwyższy nie miał podstaw do uwzględnienia zażalenia.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający