II USK 495/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną J.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt III AUa (…), który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w P. i oddalił odwołanie skarżącej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z dnia 4 października 2016 r. Decyzją tą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności J.S., jako prezesa zarządu „S.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, za nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 282.118,81 zł. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b Ordynacji podatkowej, kwestionując swoją odpowiedzialność. Wniosła o uchylenie wyroku i stwierdzenie braku jej odpowiedzialności, a także o zasądzenie kosztów. Skarżąca wniosła również o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji pojęcia 'winy' w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej oraz sposobu ustalania przesłanek egzoneracyjnych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9^ § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że przedstawione zagadnienie prawne nie jest istotne, gdyż zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a zarzuty skarżącej stanowiły polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, które nie podlegają kontroli kasacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek działania spoczywa na każdym członku zarządu, a brak wiedzy o złej kondycji finansowej nie zwalnia z odpowiedzialności, zwłaszcza gdy skarżąca miała dostęp do dokumentacji i wiedzę o problemach finansowych spółki. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. ze względów społecznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie odpowiedzialności członków zarządu za składki ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować pojęcie 'winy' użyte w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za nieopłacone składki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'winy' w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości zasadniczo nie wyłącza brak wiedzy członka zarządu na temat kondycji finansowej firmy, ani relacje między członkami zarządu. Każdy z nich powinien zachować należytą staranność w podjęciu działań zmierzających do ochrony interesów wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to nie jest istotne, ponieważ było już rozstrzygane w orzecznictwie. Podkreślono, że każdy członek zarządu ma obowiązek dbać o interesy spółki i wierzycieli, a brak akceptacji innych członków zarządu lub wspólników nie zwalnia z tego obowiązku.
Czy do ustalenia ziszczenia przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 Ordynacji podatkowej powinno się stosować pomocniczo założenia określone dla prawa karnego w zakresie umyślności i nieumyślności działania?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to bezpośrednio rozstrzygnięte, ale z uzasadnienia wynika, że Sąd Najwyższy nie uznał tego za istotne zagadnienie prawne, skupiając się na standardowej staranności członka zarządu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie nie jest nowe i było już rozpatrywane. Nie odniósł się bezpośrednio do stosowania przepisów prawa karnego, skupiając się na ogólnych zasadach odpowiedzialności członka zarządu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.S. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | organ_państwowy | organ rentowy |
| „S.” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | spółka |
Przepisy (6)
Główne
o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. a i b
Ordynacja podatkowa
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie 'winy' w kontekście niezgłoszenia wniosku o upadłość nie jest wyłączone przez brak wiedzy o kondycji finansowej firmy ani przez relacje w zarządzie. Każdy członek zarządu ma obowiązek zachowania należytej staranności w celu ochrony interesów wierzycieli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania ze względów natury społecznej.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kontroli kasacyjnej - nie podlega ocenie materiał dowodowy ani jego ponowna ocena.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kontroli kasacyjnej - nie podlega ocenie materiał dowodowy ani jego ponowna ocena.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania. • Przedstawione zagadnienie prawne nie jest istotne, gdyż było już rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. • Zarzuty skarżącej stanowią polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie. • Konieczność interpretacji pojęcia 'winy' w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. • Konieczność ustalenia, czy doszło do wypełnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 Ordynacji podatkowej i czy stosować pomocniczo przepisy prawa karnego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. • Istotne zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawnym, a jego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, lecz także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. • Celem procedury kasacyjnej nie jest natomiast uzupełnianie materiału dowodowego ani jego ponowna ocena. • Pojęcia „winy” w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości zasadniczo nie wyłącza brak wiedzy członka zarządu na temat kondycji finansowej firmy, ani relacje zachodzące między poszczególnymi osobami wchodzącymi w skład zarządu, skoro na każdym z członków tego organu spółki spoczywa obowiązek i zarazem uprawnienie reprezentowania i prowadzenia jej spraw.
Skład orzekający
Leszek Bielecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie odpowiedzialności członków zarządu za składki ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu za składki ZUS, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Jednakże, Sąd Najwyższy nie rozpoznał jej merytorycznie, co obniża jej wartość jako materiału do analizy prawnej.
“Czy brak wiedzy o problemach finansowych firmy zwalnia prezesa z odpowiedzialności za długi ZUS? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 282 118,81 PLN
nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz G.: 282 118,81 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.