II USK 495/21

SN
Sygn. akt II USK 495/21
POSTANOWIENIE
Dnia 28 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania J.S.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.  o odpowiedzialność osób trzecich za składki na ubezpieczenia społeczne,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 września 2021 r.,
‎
skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt III AUa (…),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. odstępuje od obciążania skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 9 grudnia 2020 r., w sprawie III AUa (…),
zmienił wyrok Sądu Okręgowego w P. z 8 listopada 2018 r., w sprawie VII U (…), i oddalił odwołanie J.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z dnia 4 października 2016 r., którą orzekł o solidarnej odpowiedzialności odwołującej jako prezesa zarządu „S.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Sobiałkowie, całym swoim majątkiem, wraz ze spółką,
za nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz P. i Fundusz G. w łącznej kwocie 282.118,81zł.
Odwołująca z
askarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego -
art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca, jako prezes zarządu spółki S. sp. z o.o. odpowiada solidarnie wraz ze spółką za nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz P. i Fundusz G. w wysokości i za okres wymieniony w zaskarżonej decyzji.
Wskazując na powyższe wniosła o
uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku przez zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że skarżąca jako prezes zarządu „S.” sp. z o.o. nie odpowiada solidarnie wraz ze spółką za nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz P. i Fundusz G., oraz o obciążenie kosztami procesu organu rentowego i z tego tytułu zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych za obie instancje, a także kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym oraz wynagrodzenia radcy prawnego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Skarżąca wniosła o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na okoliczności, o jakich mowa w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., formując istotne zagadnienie prawne: „w
jaki sposób należy interpretować pojęcie ‘winy’, które zostało użyte w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej?”. Dodatkowo według skarżącej Sąd Najwyższy powinien wskazać w jaki sposób należy ustalać, czy doszło do wypełnienia przesłanek egzoneracyjnych, przewidzianych w art. 116 Ordynacji podatkowej i czy do ustalenia ich ziszczenia powinno się stosować pomocniczo założenia określone dla prawa karnego w zakresie umyślności i nieumyślności działania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
W myśl
art. 398
9
§ 1
k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotne zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawnym, a jego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, lecz także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004, nr 7-8, s. 51). Istotne zagadnienie prawne może odnosić się zarówno do prawa procesowego, jak i materialnego (M.P. Wójcik, (w:) Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania cywilnego, red. J. Bodio, LEX 2016). Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (postanowienia Sądu Najwyższego z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, LEX nr 2508114; z 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, LEX nr 2499790). Chodzi o problem prawny, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania, którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające (postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2018 r., I UK 268/17, LEX nr 2508639).
Przedstawione zagadnienie nie ma takiego charakteru, bowiem Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie odniósł się już do wskazanego problemu. Pojęcia „winy” w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości zasadniczo nie wyłącza brak wiedzy członka zarządu na temat kondycji finansowej firmy, ani relacje zachodzące między poszczególnymi osobami wchodzącymi w skład zarządu, skoro na każdym z członków tego organu spółki spoczywa obowiązek i zarazem uprawnienie reprezentowania i prowadzenia jej spraw. Każdy z nich powinien też zachować należytą staranność w podjęciu działań zmierzających do ochrony interesów wierzycieli spółki zagrożonych stanem jej niewypłacalności i niedopuszczeniu do sytuacji, w której żaden z wierzycieli nie zostanie zaspokojony lub niektórzy zostaną zaspokojeniu ze szkodą dla innych. Przeszkodą w wystąpieniu z wnioskiem o upadłość spółki nie może być również brak akceptacji pozostałych członków zarządu lub zgromadzenia wspólników dla tego rodzaju decyzji (wyroki Sądu Najwyższego: z 17 października 2006 r., II UK 85/06, OSNP 2007 nr 21-22, poz. 328; z 19 lutego 2008 r., OSNP 2009 nr 9-10, poz. 127; z 27 maja 2009 r., II UK 373/08, LEX nr 509019; z 24 sierpnia 2009 r.,
I UK 75/09
, LEX nr 530759 i z 15 września 2009 r., II UK 406/08, LEX nr 553693).
Z miarodajnych ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynika, że skarżąca interesowała się sprawami spółki, miała dostęp do dokumentacji oraz wiedzę co do złej kondycji finansowej spółki co najmniej w listopadzie – grudniu 2013 r. Aby podważyć te ustalenia należałoby wskazać na konkretne naruszenia prawa procesowego, czego jednak skarżąca nie uczyniła. C
elem procedury kasacyjnej
nie jest natomiast
uzupełnianie materiału dowodowego ani jego ponowna ocena, które usuwają się spod rozeznania kasacyjnego w rozumieniu art. 398
3
§ 3 i art. 398
13
§ 2 k.p.c.
Powyższe oznaczało, że skarga kasacyjna nie spełniła przesłanek wymaganych do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania, ponieważ powołane w niej twierdzenia i wątpliwości w istocie rzeczy ograniczały się do polemiki z ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanem faktycznym oraz jego oceną prawną.
Tym samym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. ze względów natury społecznej.