II USK 408/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Leszka Bieleckiego rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. przeciwko T. S.A. z siedzibą w W., dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sprawa wywodziła się z wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i poprzedzającą decyzję ZUS, stwierdzając, że dwie pracownice podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w określonych okresach. Organ rentowy zaskarżył ten wyrok, podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące skuteczności rozwiązania umowy o pracę przez podmiot trzeci, wpływu samozatrudnienia na podleganie ubezpieczeniom oraz sytuacji, gdy zmiana formy zatrudnienia jest wymuszona. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem spełnienia przez skarżącego wymogów formalnych, w szczególności nie wskazano konkretnych przepisów prawa materialnego, z którymi wiązałoby się podnoszone zagadnienie prawne, ani nie przedstawiono jurydycznego wywodu na poparcie twierdzenia o jego istnieniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna musi koncentrować się na kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, a nie na ocenie ustaleń faktycznych czy błędnej subsumpcji. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od ZUS na rzecz T. S.A. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, zwłaszcza w zakresie wykazywania istotnego zagadnienia prawnego.
Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy dotyczącej ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy rozwiązanie umowy o pracę przez podmiot trzeci (niezwiązany z pracodawcą i pracownikiem) może skutecznie wpływać na więź prawną między pracodawcą a pracownikiem wynikającą z zawartej umowy o pracę?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podmiot trzeci nie ma żadnego węzła prawnego z pracodawcą i ubezpieczonym, a jego działanie jest pozorne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, ale skarżący argumentował, że samo świadectwo pracy od podmiotu trzeciego nie jest wystarczające do stwierdzenia ustania stosunku pracy z pierwotnym pracodawcą.
Czy pracownik, który po formalnym rozwiązaniu stosunku pracy z podmiotem 'przejmującym' nadal wykonuje tę samą pracę na rzecz dotychczasowego pracodawcy (T. S.A.) w formie samozatrudnienia, podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik czy osoba prowadząca działalność gospodarczą?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte merytorycznie przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Skarżący podnosił, że jeśli samozatrudnienie zostało wymuszone w celu uniknięcia składek, a praca jest nadal wykonywana pod kierownictwem i nadzorem dotychczasowego pracodawcy, to nie dochodzi do rzeczywistego rozwiązania stosunku pracy i zmiany tytułu ubezpieczenia.
Czy w sytuacji, gdy pracownik kontynuuje pracę na rzecz dotychczasowego pracodawcy w ramach samozatrudnienia, a decyzja o samozatrudnieniu została wymuszona w celu uniknięcia składek, należy uznać, że doszło do rzeczywistego rozwiązania stosunku pracy?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte merytorycznie przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Skarżący argumentował, że taka sytuacja nie prowadzi do rzeczywistego rozwiązania stosunku pracy i zmiany tytułu ubezpieczenia, jeśli pracownik nadal wykonuje tę samą pracę pod kierownictwem dotychczasowego pracodawcy.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi przyjęcia do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie przedstawił istotnego zagadnienia prawnego w sposób spełniający wymogi formalne, nie wskazał konkretnych przepisów do wykładni, ani nie wykazał oczywistej zasadności skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S.A. | spółka | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (…) Oddział w W. | organ_państwowy | organ rentowy |
| A. B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| A. W. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| L. sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie spełnia ona wymagań określonych w art. 398^4 § 1 lub art. 398^6 § 1, lub gdy brak jest uzasadnionych podstaw do jej przyjęcia.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Określa cechy stosunku pracy.
k.p. art. 22 § § 1^1
Kodeks pracy
Dotyczy sytuacji, gdy praca jest wykonywana w ramach samozatrudnienia, ale na warunkach wskazujących na stosunek pracy.
k.p. art. 22 § § 1^2
Kodeks pracy
Dotyczy sytuacji, gdy praca jest wykonywana w ramach samozatrudnienia, ale na warunkach wskazujących na stosunek pracy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przez skarżącego wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności nie wskazano istotnego zagadnienia prawnego w sposób wymagany przez przepisy. • Nie wskazano konkretnych przepisów prawa materialnego, z którymi wiązałoby się podnoszone zagadnienie prawne. • Nie przedstawiono jurydycznego wywodu na poparcie twierdzenia o istnieniu problemu prawnego o charakterze abstrakcyjnym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu rentowego dotycząca pozornego rozwiązania umowy o pracę przez podmiot trzeci. • Argumentacja dotycząca zmiany tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym z pracownika na samozatrudnienie w sytuacji wymuszenia. • Argumentacja o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne... • Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości... • Nie może więc mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. • Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw (art. 398^13 § 1 k.p.c.).
Skład orzekający
Leszek Bielecki
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, zwłaszcza w zakresie wykazywania istotnego zagadnienia prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy dotyczącej ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych, pokazując rygorystyczne wymogi formalne stawiane skargom kasacyjnym przed Sądem Najwyższym. Dla szerszej publiczności może być zbyt proceduralna.
“Sąd Najwyższy odrzuca skargę ZUS: Kluczowe wymogi formalne skargi kasacyjnej.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.