Orzeczenie · 2025-07-08

II USK 394/24Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej renta niezdolność do pracy

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-08
SNubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyNiskanajwyższy
rentaniezdolność do pracyubezpieczenia społeczneskarga kasacyjnaSąd Najwyższywymogi stażoweustawa emerytalna

Sprawa dotyczyła prawa M. R. do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny w Gdańsku utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, który oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z powodu niespełnienia wymogów stażowych. Ubezpieczony nie udowodnił wymaganego stażu składkowego i nieskładkowego w kluczowych okresach. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów ustawy o emeryturach i rentach oraz Konstytucji RP, kwestionując konieczność tożsamości daty powstania niezdolności do pracy wskazanej w art. 57 ust. 1 pkt 3 i art. 58 ust. 2 ustawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek kwalifikowanych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy podkreślił, że jego rola polega na zapewnieniu jednolitości wykładni i rozwoju prawa, a nie na ponownym merytorycznym rozpoznawaniu sprawy, gdy nie zachodzą ku temu szczególne podstawy. W związku z tym, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a od obciążenia skarżącego kosztami zastępstwa procesowego odstąpiono z uwagi na zasady słuszności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących renty z tytułu niezdolności do pracy i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy data powstania niezdolności do pracy, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach, musi być w każdym przypadku tożsama z datą powstania niezdolności do pracy wskazaną w art. 58 ust. 2 tej ustawy?

Odpowiedź sądu

Nie, jednakże skarżący nie wykazał, aby w jego przypadku istniały podstawy do odmiennej interpretacji lub że orzecznictwo w tym zakresie jest rozbieżne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek kwalifikowanych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Wyjaśniono zasady przyznawania renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym wymogi dotyczące okresu składkowego i nieskładkowego oraz daty powstania niezdolności do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańskuorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (14)

Główne

u.e.r. FUS art. 57 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, niezdolność do pracy powstała w określonych okresach lub nie później niż 18 miesięcy po ich ustaniu, oraz nie ma prawa do emerytury lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

u.e.r. FUS art. 57 § 1 pkt 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Warunek powstania niezdolności do pracy w określonych okresach lub nie później niż 18 miesięcy po ich ustaniu.

u.e.r. FUS art. 58 § 1 pkt 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

u.e.r. FUS art. 58 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

k.p.c. art. 398^9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 57 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo każdego obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

u.s.u.s. art. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ubezpieczenie rentowe jest odrębnym ubezpieczeniem od ubezpieczenia emerytalnego.

u.e.r. FUS art. 14 § 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określenie daty powstania niezdolności do pracy.

u.e.r. FUS art. 100

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty powstaje nie wcześniej niż z dniem zaistnienia niezdolności do pracy.

u.e.r. FUS art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Roszczenie o rentę z tytułu niezdolności do pracy konkretyzuje się od dnia złożenia wniosku o prawo do renty.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 57 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 58 ust. 2 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach w zw. z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, polegającą na uznaniu, że data powstania niezdolności do pracy musi być tożsama z datą powstania niezdolności do pracy wskazaną w art. 58 ust. 2 ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. • Skarżący nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie do rozpoznania. • W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zachodzi potrzeba dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni wskazanych przez skarżącego przepisów prawnych. • Prawo do renty powstaje nie wcześniej niż z dniem zaistnienia niezdolności do pracy. • Na gruncie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy niezdolność do pracy musi wiązać się z jedną datą określającą dzień powstania niezdolności do pracy.

Skład orzekający

Robert Stefanicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących renty z tytułu niezdolności do pracy i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, choć porusza kwestię prawa do renty. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst