II USK 388/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną P. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie P. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdziła, że nie podlegał on obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik od 27 kwietnia 2015 r. Ustalono, że w okresie od 2015 do 2017 r. P. J. przepracował jedynie 28 dni, a w tym czasie pobierał zasiłki chorobowe i opiekuncze. Dodatkowo prowadził gospodarstwo rolne i pomagał w działalności gospodarczej żony. Sąd Apelacyjny uznał, że P. J. nie wykazał faktycznego wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, a jego zeznania dotyczące sprowadzania samochodów były niewiarygodne w kontekście pobierania zasiłków i prowadzenia innego gospodarstwa. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, uznając, że nie jest ona oczywiście uzasadniona i nie narusza przepisów prawa, a zarzuty dotyczące naruszenia rozkładu ciężaru dowodu są błędne w kontekście całokształtu okoliczności faktycznych sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym, oceny stosunku pracy w kontekście innych aktywności zawodowych oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest ustalenie rzeczywistego wykonywania pracy w ramach stosunku pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy pracownik pobierał zasiłki chorobowe i opiekuncze, a jednocześnie prowadzi inne działalności gospodarcze, można uznać, że faktycznie wykonywał pracę w ramach stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik nie wykaże obiektywnego materiału dowodowego na potwierdzenie świadczenia pracy, a jego inne aktywności zawodowe i życiowe wykluczają możliwość wykonywania pracy w pełnym wymiarze.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zeznania stron i sama umowa o pracę nie są wystarczające do potwierdzenia faktycznego wykonywania pracy, zwłaszcza gdy pracownik prowadzi gospodarstwo rolne i inną działalność gospodarczą, a także pobierał zasiłki chorobowe. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet w przypadku formalnego istnienia umowy o pracę, kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy podporządkowanej.
Czy skarga kasacyjna w sprawie ubezpieczeń społecznych jest oczywiście uzasadniona w przypadku zarzutu naruszenia rozkładu ciężaru dowodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzut ten jest błędnie subsumowany w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnia całokształtu materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że choć w sprawach ubezpieczeń społecznych ciężar dowodu w przypadku negacji istnienia tytułu do ubezpieczeń spoczywa na organie rentowym, nie oznacza to możliwości uzyskania ochrony jedynie na podstawie formalnych dokumentów, które nie zostały zweryfikowane. Sąd podkreślił, że znaczenie rozkładu ciężaru dowodu pojawia się, gdy istotne fakty nie zostaną udowodnione, a w sprawach ubezpieczeń społecznych gromadzenie dowodów rozpoczyna się już przed organem rentowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | spółka | pracodawca |
| P. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 4 - oczywista zasadność skargi kasacyjnej
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
§ 2 - obliguje do orzeczenia w myśl tej podstawy, gdy wyrok nie narusza norm prawa ani nie jest niesprawiedliwy
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
dotyczy rozkładu ciężaru dowodu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obiektywnego materiału dowodowego na potwierdzenie faktycznego wykonywania pracy w ramach stosunku pracy. • Inne aktywności zawodowe i życiowe wnioskodawcy wykluczające możliwość pracy w pełnym wymiarze. • Niewiarygodność zeznań wnioskodawcy dotyczących sprowadzania samochodów w kontekście pobierania zasiłków chorobowych. • Błędne zastosowanie przez skarżącego przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w kontekście naruszenia rozkładu ciężaru dowodu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
Sama treść umowy o pracę nie potwierdza rzeczywistego wykonywania pracy. • Istota pracowniczego podporządkowania sprowadza się jednak do tego, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy. • Nie oznacza to jednak, że można uzyskać ochronę ryzyk socjalnych korzystając jedynie z formalnej mocy dowodowej dokumentów, które nie zostały pozytywnie zweryfikowane w zakresie ram ujętych w bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa ubezpieczeń społecznych. • Warto jeszcze pamiętać, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń gromadzenie dowodów rozpoczyna się w toku postępowania przed organem rentowym. • Rekonstrukcja zobowiązania zawartego między stronami nie może pomijać zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym, oceny stosunku pracy w kontekście innych aktywności zawodowych oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest ustalenie rzeczywistego wykonywania pracy w ramach stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają rzeczywiste wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy, zwłaszcza gdy istnieją inne aktywności zawodowe i wątpliwości co do formalnych dokumentów. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca 'na papierze' wystarczy do ubezpieczeń społecznych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.