Orzeczenie · 1999-08-05

II UKN 71/99Sprostowanie protokołu wypadkowego kasacja oddalona

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1999-08-05

SNPrawo pracyubezpieczenia społecznenajwyższy

wypadek przy pracyprotokół powypadkowykasacjaSąd Najwyższyubezpieczenia społeczneodpowiedzialność pracodawcynaruszenie przepisów BHP

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem sporu była treść protokołu powypadkowego dotyczącego określenia przyczyn wypadku przy pracy, który miał miejsce w dniu 9 października 1996 r., w wyniku którego powód doznał uszczerbku na zdrowiu. Strona pozwana nie kwestionowała faktu, że zdarzenie to było wypadkiem przy pracy w żadnym stadium postępowania. Kasacja strony pozwanej w przeważającej mierze skierowana była przeciwko tej bezspornej okoliczności, która nie była przedmiotem ustaleń sądu ani rozstrzygnięcia zaskarżonym orzeczeniem. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że w zakresie dotyczącym zarzutu naruszenia przepisów przez zakwalifikowanie zdarzenia jako wypadku przy pracy, kasacja była bezprzedmiotowa. Bezzasadny okazał się również zarzut procesowy naruszenia art. 328 § 2 KPC dotyczący braku przytoczenia w uzasadnieniu wyroku istotnych motywów rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy wypadkowej, świadczenia nie przysługują pracownikowi, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione przez zakład pracy naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Sąd ustalił, że okoliczności wyłączające odpowiedzialność pracodawcy nie zaszły, a pozwana spółka nie wykazała, na czym polegało naruszenie przez powoda i jakich konkretnie przepisów. Nawet gdyby przyjąć, że powód podjął się wykonywania czynności rozładunkowych bez specjalnego przeszkolenia, pracodawca winien był udowodnić, że uczynił to ze świadomością konsekwencji. Bezprawność zachowania pracownika nie uzasadnia zwolnienia pracodawcy z odpowiedzialności, jeżeli poszkodowanemu nie można postawić zarzutu subiektywnego zawinienia. Powodowi nie można przypisać ani bezpośredniego, ani ewentualnego zamiaru naruszenia przepisów w celu spowodowania wypadku, co wyłącza jego winę umyślną. Sąd Najwyższy oddalił kasację i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 633,88 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (4)

Czy w kasacji można skutecznie podnosić zarzuty przeciwko niespornej w poprzednich fazach postępowania kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w kasacji nie można skutecznie podnosić zarzutów przeciwko niespornej w poprzednich fazach postępowania kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja była w przewadze skierowana przeciwko bezspornej okoliczności, która nie była przedmiotem ustaleń sądu ani rozstrzygnięcia zaskarżonym orzeczeniem, co czyniło ją bezprzedmiotową w tym zakresie.

Czy brak powołania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia zwalnia wnoszącego kasację z obowiązku wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak powołania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie zwalnia wnoszącego kasację z obowiązku wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej w sposób określony w art. 393³ KPC.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał zarzut procesowy naruszenia art. 328 § 2 KPC za bezzasadny, wskazując na obowiązek prawidłowego wskazania podstawy kasacyjnej.

Czy pracownik ponosi wyłączną winę za wypadek przy pracy, jeśli naruszył przepisy dotyczące ochrony życia i zdrowia, ale pracodawca nie udowodnił umyślności lub rażącego niedbalstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie jest zwolniony z odpowiedzialności za skutki wypadku przy pracy, jeżeli poszkodowanemu pracownikowi nie można przypisać subiektywnego zawinienia, tj. umyślności lub rażącego niedbalstwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwana Spółka nie wykazała, na czym polegało naruszenie przez powoda i jakich konkretnie przepisów. Bezprawność zachowania pracownika nie uzasadnia zwolnienia pracodawcy z odpowiedzialności, jeżeli poszkodowanemu nie można postawić zarzutu subiektywnego zawinienia czynu. Powodowi nie można przypisać ani bezpośredniego, ani ewentualnego zamiaru naruszenia przepisów w celu spowodowania wypadku, co wyłącza jego winę umyślną.

Czy pracownik wykonujący czynności wykraczające poza jego zwykłe obowiązki, ale w interesie pracodawcy, może być uznany za poszkodowanego w wypadku przy pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, związek zdarzenia z pracą zachodzi nie tylko wtedy, gdy pracownik wykonywał czynności należące do jego zwykłych obowiązków lub polecone przez pracodawcę, ale także wówczas, jeżeli czynności wykonywane były w interesie pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy wypadkowej, wskazując, że przydatność koparki na terenie budowy w celu prawidłowej realizacji kontraktu nie powinna budzić wątpliwości, a tym bardziej, że koparkę wykorzystywano także do podawania materiałów potrzebnych na budowie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalił kasację

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Dariusz C.	osoba_fizyczna	powód
Przedsiębiorstwo Usług Technicznych i Realizacji Budownictwa „D.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.	spółka	pozwany

Przepisy (9)

Główne

ustawa wypadkowa art. 8 § 1

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Świadczenia nie przysługują pracownikowi, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione przez zakład pracy naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Pomocnicze

ustawa wypadkowa art. 6 § 1

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Związek zdarzenia z pracą zachodzi nie tylko wtedy, gdy pracownik wykonywał czynności należące do jego zwykłych obowiązków lub polecone przez pracodawcę, ale także wówczas, jeżeli czynności wykonywane były w interesie pracodawcy.

k.p. art. 100

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące obowiązków pracodawcy i pracownika.

k.p. art. 211

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące obowiązków pracodawcy w zakresie BHP.

KPC art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

KPC art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

KPC art. 393 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne kasacji.

KPC art. 393 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 1 i 2

Rozporządzenie w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja w przeważającej mierze skierowana przeciwko bezspornej okoliczności, która nie była przedmiotem ustaleń sądu ani rozstrzygnięcia zaskarżonym orzeczeniem. • Spółka nie wykazała umyślnego lub rażąco niedbałego naruszenia przepisów przez pracownika. • Czynności wykonywane w interesie pracodawcy, nawet wykraczające poza zwykłe obowiązki, są objęte ochroną jako wypadek przy pracy. • Brak winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa pracownika.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja zdarzenia jako wypadku przy pracy mimo braku nagłości, przyczyny zewnętrznej, związku z pracą, poleceń przełożonych lub działania w interesie pozwanego. • Przyjęcie, że przyczyną wypadku nie było naruszenie przez poszkodowanego przepisów dotyczących życia i zdrowia spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. • Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 KPC (brak wszechstronnego rozważenia materiału) i art. 328 § 2 KPC (nieprzytoczenie istotnych motywów).

Godne uwagi sformułowania

nie można w kasacji skutecznie podnosić zarzutów przeciwko niespornej w poprzednich fazach postępowania, kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy. • Brak powołania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie zwalnia wnoszącego kasację z obowiązku wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej. • Bezprzedmiotowość kasacji w zakresie dotyczącym zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. przez zakwalifikowanie zdarzenia z dnia 9 października 1996 r. jako wypadku przy pracy. • Bezprzedmiotowość kasacji. • Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że powód podjął się wykonywania czynności rozładunkowych bez specjalnego przeszkolenia (art. 211 pkt 1 KP), gdyż pozwany pracodawca winien był udowodnić, że uczynił to ze świadomością konsekwencji tego uchybienia. • Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że pow