II UKN 182/98Oddalenie kasacji renta rolniczą dowody z urzędu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Stanisława T. o przyznanie renty inwalidzkiej rolniczej z powodu skoliozy kręgosłupa i niedowładu połowiczego. Po odmowie przyznania renty przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Sąd Wojewódzki oraz Sąd Apelacyjny oddaliły odwołanie i apelację wnioskodawcy, uznając, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawca wniósł kasację, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 290 § 1 KPC poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychiatry opartej na obserwacji szpitalnej. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Stwierdzono, że przepis art. 290 § 1 KPC nie nakłada na sąd obowiązku prowadzenia dowodów z urzędu, a taka możliwość jest wyjątkiem od zasady aktywności stron. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że opinia biegłego psychiatry wykluczyła podejrzenie choroby psychicznej, a dalsze postępowanie dowodowe w tym zakresie było niecelowe, zwłaszcza że wnioskodawca koncentrował się na schorzeniach kręgosłupa. Sąd Najwyższy podkreślił, że działanie sądu z urzędu jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych i musi wynikać z obiektywnego przekonania o konieczności jego przeprowadzenia, czego w tej sprawie nie stwierdzono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prowadzenia dowodów z urzędu przez sąd w postępowaniu cywilnym, w szczególności w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyfiki postępowań dowodowych w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników oraz ogólnych zasad postępowania cywilnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek prowadzenia dalszych postępowań dowodowych z urzędu, nawet jeśli strona nie wskazuje konkretnych dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie dowodów z urzędu jest wyjątkiem od zasady aktywności stron i dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych, gdy wynika z obiektywnej oceny sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 232 KPC przewiduje możliwość dopuszczenia dowodu z urzędu jako wyjątek. W tej sprawie nie było takiej konieczności, zwłaszcza że opinia biegłego psychiatry wykluczyła chorobę psychiczną, a wnioskodawca skupiał się na innych schorzeniach.
Czy Sąd Apelacyjny naruszył przepis art. 290 § 1 KPC, oddalając apelację bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychiatry opartej na obserwacji szpitalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny nie naruszył tego przepisu, ponieważ opinia biegłego psychiatry już wykluczyła podejrzenie choroby psychicznej, a dalsze postępowanie dowodowe było niecelowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 290 § 1 KPC dotyczy środka dowodowego, a nie obowiązku prowadzenia dowodów. Ponadto, istniejąca opinia biegłego psychiatry była wystarczająca do oceny stanu zdrowia wnioskodawcy w kontekście choroby psychicznej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w Z. | instytucja | strona pozwana |
Przepisy (3)
Główne
KPC art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten przewiduje możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu z urzędu jako wyjątek od zasady aktywności stron.
u.u.s.r. art. 21
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Określa warunki przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Pomocnicze
KPC art. 290 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten normuje kwestię środka dowodowego (opinii biegłego), a nie nakłada na sąd obowiązku prowadzenia dowodów z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił brak potrzeby prowadzenia dodatkowego dowodu z opinii psychiatrycznej. • Opinia biegłego psychiatry jednoznacznie wykluczyła podejrzenie choroby psychicznej. • Dalsze prowadzenie dowodów w zakresie schorzenia psychiatrycznego było niecelowe. • Działanie sądu z urzędu jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny naruszył przepis art. 290 § 1 KPC, oddalając apelację bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychiatry. • Sąd Apelacyjny nie ustosunkował się do przedstawionego przed Sądem Apelacyjnym zaświadczenia lekarskiego z dnia 7 kwietnia 1997 r.
Godne uwagi sformułowania
Działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie wskazanego przez stronę jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych oraz musi wypływać z opartego na zobiektywizowanej ocenie przekonaniu o konieczności jego przeprowadzenia. • Przepis art. 290 § 1 KPC nie normuje sytuacji, w której dowód ma być dopuszczony i przeprowadzony, lecz kwestię środka dowodowego.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Stefania Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia dowodów z urzędu przez sąd w postępowaniu cywilnym, w szczególności w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań dowodowych w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników oraz ogólnych zasad postępowania cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące aktywności sądu w postępowaniu dowodowym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.
“Kiedy sąd może działać z własnej inicjatywy? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dowodzenia z urzędu.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.