Orzeczenie · 2012-04-18

II UK 187/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-04-18
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie społeczneWysokanajwyższy
umowa o dziełoumowa zlecenieubezpieczenia społeczneZUSszkolenie kierowcówrezultatstarannośćprawo pracy

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wcześniejsze orzeczenie i oddalił odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia społecznego dla R. P. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w Ośrodku Szkolenia Kierowców „M.”. Sąd Apelacyjny uznał, że umowy zawierane przez wnioskodawcę z R. P., mimo nazwania ich umowami o dzieło, w rzeczywistości miały charakter umów zlecenia. Kluczową kwestią była interpretacja art. 627 k.c. i art. 750 k.c. Sąd Apelacyjny argumentował, że umowa o dzieło wymaga zobowiązania do osiągnięcia określonego rezultatu, podczas gdy umowa zlecenia zobowiązuje do starannego przeprowadzenia czynności. W przypadku szkoleń kierowców, czynności wykonywane przez R. P. nie miały charakteru „nowego tworu”, a polegały na realizacji określonych zadań bez gwarancji sukcesu (zdania egzaminu). Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Podkreślono, że umowa o dzieło musi prowadzić do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, który ma samoistny byt. Rezultaty niematerialne również muszą być postrzegalne i uchwytne. Natomiast czynności, bez względu na ich wynik, są charakterystyczne dla umów zlecenia lub świadczenia usług. Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiot spornych umów odpowiadał umowom o świadczenie usług, ponieważ zobowiązywały one do starannego przeprowadzenia czynności szkoleniowych, a nie do osiągnięcia rezultatu w postaci uzyskania prawa jazdy przez kursanta, co było obiektywnie nieosiągalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście świadczenia usług niematerialnych, w szczególności w branży szkoleniowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego szkoleń kierowców, ale zasady interpretacji umów mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa o przeprowadzenie pełnego szkolenia kandydatów na kierowców, doprowadzenie ich do egzaminu państwowego, zawarta między właścicielem ośrodka szkolenia a instruktorem, jest umową o dzieło czy umową zlecenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Jest to umowa zlecenia.

Uzasadnienie

Umowa o dzieło wymaga zobowiązania do osiągnięcia konkretnego, samoistnego rezultatu. W przypadku szkoleń kierowców, przedmiotem umowy jest staranne przeprowadzenie czynności szkoleniowych, a nie gwarancja uzyskania prawa jazdy przez kursanta, co jest obiektywnie nieosiągalne jako rezultat umowy.

Czy rezultat niematerialny, nieucieleśniony w rzeczy, może być przedmiotem umowy o dzieło?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale musi być postrzegalny i uchwytny, a nie być jedynie czynnością.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że choć istnieją rezultaty niematerialne umowy o dzieło, nie mogą one być utożsamiane z samą czynnością. Dzieło musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej uchwycić istotę osiągniętego rezultatu, a nie tylko wynik czynności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Ośrodek Szkolenia Kierowców "M." M. J.instytucjawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy
R. P.osoba_fizycznazainteresowany
J. S.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 627

Kodeks cywilny

Umowa o dzieło zobowiązuje do osiągnięcia określonego rezultatu.

Pomocnicze

k.c. art. 734 § 1

Kodeks cywilny

Umowa zlecenia zobowiązuje do przeprowadzenia określonych czynności.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Dowolna ocena materiału dowodowego.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy o szkolenie kierowców, gdzie przedmiotem jest staranne przeprowadzenie czynności, a nie gwarancja uzyskania prawa jazdy, są umowami zlecenia, a nie umowami o dzieło. • Rezultat umowy o dzieło musi być konkretny, samoistny i postrzegalny, a nie być jedynie czynnością.

Odrzucone argumenty

Umowy o szkolenie kierowców, mimo braku gwarancji zdania egzaminu, mogą być uznane za umowy o dzieło, jeśli ich celem jest osiągnięcie rezultatu niematerialnego, jakim jest ukończenie szkolenia zgodnie z przepisami. • Sąd Apelacyjny dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego i błędnie zinterpretował wolę stron umów.

Godne uwagi sformułowania

umowa o pewien określony rezultat pracy i umiejętności ludzkich • rezultat musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny • rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą, być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym • takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności • dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej • nie przyjmuje na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności • rezultat w postaci pomyślnego wyniku egzaminu państwowego na prawo jazdy uczestnika kursu byłby bowiem obiektywnie nieosiągalny

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

przewodniczący-sprawozdawca

Halina Kiryło

członek

Zbigniew Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście świadczenia usług niematerialnych, w szczególności w branży szkoleniowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego szkoleń kierowców, ale zasady interpretacji umów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma istotne implikacje dla prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Interpretacja Sądu Najwyższego jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców.

Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice na przykładzie szkoły jazdy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst