II UK 187/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wcześniejsze orzeczenie i oddalił odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia społecznego dla R. P. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w Ośrodku Szkolenia Kierowców „M.”. Sąd Apelacyjny uznał, że umowy zawierane przez wnioskodawcę z R. P., mimo nazwania ich umowami o dzieło, w rzeczywistości miały charakter umów zlecenia. Kluczową kwestią była interpretacja art. 627 k.c. i art. 750 k.c. Sąd Apelacyjny argumentował, że umowa o dzieło wymaga zobowiązania do osiągnięcia określonego rezultatu, podczas gdy umowa zlecenia zobowiązuje do starannego przeprowadzenia czynności. W przypadku szkoleń kierowców, czynności wykonywane przez R. P. nie miały charakteru „nowego tworu”, a polegały na realizacji określonych zadań bez gwarancji sukcesu (zdania egzaminu). Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Podkreślono, że umowa o dzieło musi prowadzić do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, który ma samoistny byt. Rezultaty niematerialne również muszą być postrzegalne i uchwytne. Natomiast czynności, bez względu na ich wynik, są charakterystyczne dla umów zlecenia lub świadczenia usług. Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiot spornych umów odpowiadał umowom o świadczenie usług, ponieważ zobowiązywały one do starannego przeprowadzenia czynności szkoleniowych, a nie do osiągnięcia rezultatu w postaci uzyskania prawa jazdy przez kursanta, co było obiektywnie nieosiągalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście świadczenia usług niematerialnych, w szczególności w branży szkoleniowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego szkoleń kierowców, ale zasady interpretacji umów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o przeprowadzenie pełnego szkolenia kandydatów na kierowców, doprowadzenie ich do egzaminu państwowego, zawarta między właścicielem ośrodka szkolenia a instruktorem, jest umową o dzieło czy umową zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jest to umowa zlecenia.
Uzasadnienie
Umowa o dzieło wymaga zobowiązania do osiągnięcia konkretnego, samoistnego rezultatu. W przypadku szkoleń kierowców, przedmiotem umowy jest staranne przeprowadzenie czynności szkoleniowych, a nie gwarancja uzyskania prawa jazdy przez kursanta, co jest obiektywnie nieosiągalne jako rezultat umowy.
Czy rezultat niematerialny, nieucieleśniony w rzeczy, może być przedmiotem umowy o dzieło?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale musi być postrzegalny i uchwytny, a nie być jedynie czynnością.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że choć istnieją rezultaty niematerialne umowy o dzieło, nie mogą one być utożsamiane z samą czynnością. Dzieło musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej uchwycić istotę osiągniętego rezultatu, a nie tylko wynik czynności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ośrodek Szkolenia Kierowców "M." M. J. | instytucja | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
| R. P. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| J. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Umowa o dzieło zobowiązuje do osiągnięcia określonego rezultatu.
Pomocnicze
k.c. art. 734 § 1
Kodeks cywilny
Umowa zlecenia zobowiązuje do przeprowadzenia określonych czynności.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dowolna ocena materiału dowodowego.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy o szkolenie kierowców, gdzie przedmiotem jest staranne przeprowadzenie czynności, a nie gwarancja uzyskania prawa jazdy, są umowami zlecenia, a nie umowami o dzieło. • Rezultat umowy o dzieło musi być konkretny, samoistny i postrzegalny, a nie być jedynie czynnością.
Odrzucone argumenty
Umowy o szkolenie kierowców, mimo braku gwarancji zdania egzaminu, mogą być uznane za umowy o dzieło, jeśli ich celem jest osiągnięcie rezultatu niematerialnego, jakim jest ukończenie szkolenia zgodnie z przepisami. • Sąd Apelacyjny dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego i błędnie zinterpretował wolę stron umów.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pewien określony rezultat pracy i umiejętności ludzkich • rezultat musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny • rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą, być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym • takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności • dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej • nie przyjmuje na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności • rezultat w postaci pomyślnego wyniku egzaminu państwowego na prawo jazdy uczestnika kursu byłby bowiem obiektywnie nieosiągalny
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący-sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście świadczenia usług niematerialnych, w szczególności w branży szkoleniowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego szkoleń kierowców, ale zasady interpretacji umów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma istotne implikacje dla prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Interpretacja Sądu Najwyższego jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice na przykładzie szkoły jazdy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.