II UK 179/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał J. S. prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca udowodnił wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych, w tym okres pracy jako lekarz radiolog w dwóch placówkach jednocześnie (Powiatowym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w W. i Wojewódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w L.) od stycznia do grudnia 1991 r. Praca ta była wykonywana w warunkach szczególnych, a łączny dzienny wymiar czasu pracy wynosił 5 godzin, co odpowiadało wymogowi zaliczenia okresu takiej pracy jako wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, argumentując, że praca w warunkach szczególnych powinna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, ale w tym samym zakładzie pracy. Sąd Najwyższy oddalił skargę. W uzasadnieniu podkreślono, że "pełny wymiar czasu pracy na danym stanowisku" nie jest równoznaczny z "pełnym etatem" u jednego pracodawcy. Sąd wskazał, że przepisy nie wyłączają możliwości sumowania okresów pracy w warunkach szczególnych świadczonej równocześnie u różnych pracodawców, jeśli łączny wymiar czasu pracy odpowiada pełnemu wymiarowi czasu pracy obowiązującemu na danym stanowisku. Argumentacja ta opierała się na historycznym brzmieniu przepisów oraz na celu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Sąd uznał, że dopuszczalne jest sumowanie okresów pracy w warunkach szczególnych, nawet jeśli były one świadczone u różnych pracodawców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, w szczególności w przypadkach łączenia pracy u różnych pracodawców.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 1999 r. (w zakresie podstawy prawnej i definicji stanowiska pracy) oraz specyfiki pracy lekarza radiologa w warunkach szczególnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okres pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej równocześnie w niepełnym wymiarze czasu pracy u różnych pracodawców, może być sumowany w celu ustalenia prawa do emerytury w niższym wieku, jeśli łączny wymiar czasu pracy odpowiada pełnemu wymiarowi czasu pracy obowiązującemu na danym stanowisku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej równocześnie w niepełnym wymiarze czasu pracy u różnych pracodawców, może być sumowany, jeśli łączny wymiar czasu pracy odpowiada pełnemu wymiarowi czasu pracy obowiązującemu na danym stanowisku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie "pełnego wymiaru czasu pracy obowiązującego na danym stanowisku pracy" nie jest równoznaczne z "pełnym etatem" u jednego pracodawcy. Przepisy nie wyłączają możliwości sumowania okresów pracy w warunkach szczególnych świadczonej równocześnie u różnych pracodawców, a celem prawa do wcześniejszej emerytury jest uwzględnienie negatywnego wpływu pracy w szczególnych warunkach na organizm pracownika, niezależnie od liczby pracodawców.
Czy praca w warunkach szczególnych musi być wykonywana w tym samym zakładzie pracy, aby mogła być zaliczona do okresu pracy w warunkach szczególnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca w warunkach szczególnych nie musi być wykonywana w tym samym zakładzie pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że "stanowisko pracy" odnosi się do miejsca świadczenia pracy i narażenia na szkodliwe czynniki, a nie do konkretnego pracodawcy. Przepisy rozporządzenia nie zawierają wymogu wykonywania pracy w warunkach szczególnych u jednego pracodawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa prawo do emerytury w niższym wieku dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach.
rozporządzenie art. XIV § poz. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz prac w szczególnych warunkach, do którego zaliczono pracę lekarza radiologa.
rozporządzenie art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Definiuje pracę w szczególnych warunkach jako wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 129
Kodeks pracy
k.p. art. 130 § § 2
Kodeks pracy
Dz. U. Nr 24, poz. 110 ze zm. art. 25
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 55
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 12 § ust. 1
Określa, że nie uwzględnia się okresów zatrudnienia w wymiarze niższym niż połowa wymiaru obowiązującego pracownika w danym zawodzie; w razie równoczesnego zatrudnienia bierze się pod uwagę łączny wymiar czasu pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość sumowania okresów pracy w warunkach szczególnych u różnych pracodawców, jeśli łączny wymiar czasu pracy odpowiada pełnemu wymiarowi czasu pracy na danym stanowisku. • Pojęcie "pełnego wymiaru czasu pracy na danym stanowisku" nie jest równoznaczne z "pełnym etatem" u jednego pracodawcy. • Cel prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych uzasadnia uwzględnienie pracy świadczonej u różnych pracodawców.
Odrzucone argumenty
Praca w warunkach szczególnych musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, ale w tym samym zakładzie pracy. • Zliczanie równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika w stopniu powodującym wcześniejszą utratę zdolności do zatrudnienia i nie zostały wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia.
Godne uwagi sformułowania
"pełny wymiar czasu pracy na danym stanowisku" nie jest równoznaczny z "pełnym etatem" • czas pracy w warunkach szczególnych nie został powiązany z konkretnym pracodawcą i wymiarem zatrudnienia obowiązującego pracownika na stanowisku u tego pracodawcy, lecz przypisany do stanowiska, na którym pracownik jest zatrudniony • stanowisko pracy, jako określenie, którym posłużono się w rozporządzeniu, nie zostało w nim zdefiniowane, gdyż kryteria pracy w warunkach szczególnych odnoszą się do działów gospodarki i rodzaju pracy, ale nie do pracodawcy • nie powinno budzić wątpliwości, że znaczenie „pełnego wymiaru czasu pracy na danym stanowisku” jest różne od „pełnego etatu” • nie ma regulacji wyłączającej sumowanie okresów pracy stałej wykonywanej w tym samym czasie w niepełnym wymiarze u różnych pracodawców w warunkach szkodliwych
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, w szczególności w przypadkach łączenia pracy u różnych pracodawców."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 1999 r. (w zakresie podstawy prawnej i definicji stanowiska pracy) oraz specyfiki pracy lekarza radiologa w warunkach szczególnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania prawa do wcześniejszej emerytury, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego jest istotne dla wielu osób pracujących w warunkach szczególnych, zwłaszcza tych, którzy pracowali u kilku pracodawców.
“Czy praca na "pół etatu" u dwóch pracodawców liczy się jako pełny etat do emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.