II SA/Wr 332/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. F. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) stwierdzającą brak podstaw do wydania decyzji nakładającej wykonanie obowiązku w związku z budową wolnostojącej wiaty. Sąd pierwszej instancji (II SA/Wr 759/22) uchylił poprzednie decyzje, wskazując na konieczność zbadania charakteru i funkcji wiaty oraz jej zgodności z przepisami technicznymi. W ponownym postępowaniu organy ustaliły, że wiata służy jako stojak na panele fotowoltaiczne i nie posiada rynny, a dach jest nachylony w stronę działki skarżącej. Organy uznały, że wiata nie pełni funkcji użytkowych budynku i nie narusza przepisów technicznych ani przeciwpożarowych, a kwestie spływu wód opadowych i ewentualnego naruszenia granicy działki są sprawami cywilnymi. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie przepisów dotyczących spływu wód opadowych i ochrony przeciwpożarowej oraz niewyjaśnienie wszechstronnie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając ponowną skargę, uchylił zaskarżone decyzje. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym muszą badać zgodność z prawem, w tym z planem miejscowym i prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli obiekt nie wymaga pozwolenia na budowę. Uznał, że organy nie zbadały wystarczająco kwestii granicy działek, dokumentacji geodezyjnej oraz zgodności z planem miejscowym, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych wskazań.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZakres kontroli organów nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, obowiązek badania zgodności z planem miejscowym i prawa do dysponowania nieruchomością, nawet dla obiektów zwolnionych z pozwolenia na budowę.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty, ale zasady dotyczące postępowania naprawczego są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 Prawa budowlanego) są zobowiązane do zbadania zgodności obiektu budowlanego, zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, z przepisami planu miejscowego oraz prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym są zobowiązane do zbadania zgodności obiektu budowlanego z planem miejscowym oraz kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, gdyż może to prowadzić do naruszenia prawa własności osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie naprawcze ma na celu zapewnienie zgodności z prawem, a pominięcie analizy zgodności z planem miejscowym czy prawa własności narusza zasadę praworządności i efektywność nadzoru budowlanego.
Czy kwestie dotyczące spływu wód opadowych z dachu wiaty na sąsiednią działkę oraz ewentualnego naruszenia granicy działki przez okap dachu wiaty podlegają rozpatrzeniu przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te, dotyczące naruszenia prawa własności i immisji, co do zasady podlegają rozpatrzeniu przez sądy powszechne w postępowaniu cywilnym, a nie przez organy nadzoru budowlanego, chyba że wiążą się z naruszeniem przepisów prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ochrona właściciela przed wkraczaniem w jego sferę praw cywilnych nie jest funkcją postępowania naprawczego organów nadzoru budowlanego, chyba że naruszone są przepisy prawa budowlanego.
Czy organy nadzoru budowlanego mogą nakładać obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jeśli obiekt budowlany nie spełnia funkcji użytkowych budynku i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku, gdy obiekt budowlany nie narusza przepisów techniczno-budowlanych i nie pełni funkcji użytkowych budynku, organy nadzoru budowlanego nie mogą nakładać obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji, jeśli nie stwierdzono naruszeń, postępowanie powinno zakończyć się decyzją formalną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczy doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a jeśli obiekt jest zgodny z prawem, nie ma podstaw do nakładania obowiązków. W przypadku braku naruszeń, postępowanie powinno być umorzone.
Przepisy (22)
Główne
p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 29
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie MSWiA art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
u.o.p.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.b. art. 32 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 48 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 3 § 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie zbadały wszechstronnie stanu faktycznego, w szczególności zgodności wiaty z planem miejscowym oraz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu przyczyn odmowy wiarygodności dowodom. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów nadzoru budowlanego, że wiata nie pełni funkcji użytkowych budynku i nie narusza przepisów technicznych, przeciwpożarowych ani przepisów o ochronie przyrody. • Stanowisko organów, że kwestie spływu wód opadowych i naruszenia granicy działki są sprawami cywilnymi.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym muszą badać zgodność z prawem, w tym z planem miejscowym i prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Brak takiej analizy uniemożliwia rzetelną kontrolę sądową decyzji wydanej przez organy nadzoru budowlanego i ogranicza możliwość skutecznego egzekwowania przepisów prawa budowlanego, naruszając tym samym zasadę praworządności, a także efektywność nadzoru budowlanego. • W przypadku, gdy obiekt budowlany nie narusza przepisów techniczno-budowlanych i nie pełni funkcji użytkowych budynku, organy nadzoru budowlanego nie mogą nakładać obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Skład orzekający
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Olga Białek
przewodniczący
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres kontroli organów nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, obowiązek badania zgodności z planem miejscowym i prawa do dysponowania nieruchomością, nawet dla obiektów zwolnionych z pozwolenia na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty, ale zasady dotyczące postępowania naprawczego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet proste obiekty budowlane, jak wiata, mogą prowadzić do skomplikowanych sporów prawnych i podkreśla szeroki zakres kontroli organów nadzoru budowlanego.
“Nawet zwykła wiata może stać się przedmiotem batalii prawnej: sąd wyjaśnia, co muszą badać urzędnicy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.