II SA/Rz 150/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z bezodpływowym zbiornikiem na ścieki na działce nr 155/6, położonej w miejscowości B. Działka ta znajdowała się na obszarze Natura 2000 (OSO Góry Słonne PLB180003, SOO Ostoja Góry Słonne PLH180013). Wniosek o ustalenie warunków zabudowy został początkowo odrzucony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ), który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, uznając, że inwestycja mogłaby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, naruszając art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Wójt Gminy następnie odmówił ustalenia warunków zabudowy, a decyzja ta została uchylona przez SKO z powodu konieczności wyjaśnienia zakresu żądania. Kolejna decyzja Wójta z dnia [...] października 2016 r. również odmówiła ustalenia warunków zabudowy, wskazując na niespełnienie wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), w tym brak dobrego sąsiedztwa, brak dostępu do drogi publicznej oraz niezgodność z przepisami odrębnymi (art. 33 u.o.p.). SKO utrzymało tę decyzję w mocy, podzielając argumentację Wójta. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 33 u.o.p. i art. 98 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej, kwestionując zasadność odmowy uzgodnienia przez RDOŚ i twierdząc, że z postanowienia RDOŚ nie wynikało znaczące negatywne oddziaływanie. Podnosiła, że raporty nie potwierdziły zagrożenia dla gatunków chronionych, a zasada przezorności nie może wykluczać wszelkich inwestycji w obszarze Natura 2000. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ustawy środowiskowej jest wiążące dla organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy (art. 100 ustawy środowiskowej) i podlega kontroli sądowej. Sąd stwierdził, że RDOŚ prawidłowo ocenił potencjalne negatywne oddziaływanie inwestycji na obszar Natura 2000, uwzględniając opinie biegłych i wykazując błędy metodologiczne w raporcie przedłożonym przez inwestora. RDOŚ wykazał, że inwestycja mogłaby pogorszyć stan siedlisk, wpłynąć negatywnie na gatunki chronione (np. orlik krzykliwy, ryś, niedźwiedź brunatny) oraz pogorszyć integralność obszaru, stanowiąc barierę migracyjną dla zwierząt. Sąd podkreślił, że obowiązek wykazania braku znaczącego negatywnego oddziaływania spoczywa na inwestorze, zgodnie z zasadą przezorności i zapobiegania. Ponieważ RDOŚ wykazał potencjalne negatywne oddziaływanie, a postanowienie to było wiążące, organy administracji miały podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń w zakresie pozostałych przesłanek odmowy, takich jak zasada dobrego sąsiedztwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla inwestycji w obszarach Natura 2000, wiążącego charakteru postanowień RDOŚ oraz obowiązków inwestora w zakresie wykazywania braku negatywnego oddziaływania na środowisko.
Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji w obszarze Natura 2000 i konieczności uzyskania uzgodnienia RDOŚ.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, wydane na podstawie przepisów o ochronie przyrody i obszarach Natura 2000, jest wiążące dla organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy i podlega kontroli sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ustawy środowiskowej jest wiążące dla organu właściwego do wydania decyzji o warunkach zabudowy (art. 100 ustawy środowiskowej) i podlega kontroli sądowej w ramach kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie RDOŚ jest kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy o warunki zabudowy, ponieważ jego treść bezpośrednio wpływa na możliwość wydania pozytywnej decyzji. Kontrola sądowa musi obejmować ocenę legalności tego postanowienia, aby zapewnić pełną realizację zasady praworządności i ochronę praw strony.
Czy planowana inwestycja budowlana na działce położonej w obszarze Natura 2000 może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony tego obszaru, uzasadniając odmowę ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ocena oddziaływania na środowisko wykaże potencjalne znaczące negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym pogorszenie stanu siedlisk, negatywny wpływ na gatunki chronione lub pogorszenie integralności obszaru, organ ochrony środowiska ma podstawę do odmowy uzgodnienia, co skutkuje odmową ustalenia warunków zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że RDOŚ prawidłowo wykazał błędy metodologiczne w raporcie inwestora i udowodnił, że inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, powołując się na opinię biegłych i analizę potencjalnych skutków (bariera migracyjna, rozproszenie zabudowy, wpływ na siedliska). Zastosowanie zasady przezorności było uzasadnione.
Na kim spoczywa obowiązek wykazania braku znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek ten spoczywa na inwestorze, który musi przekonująco wykazać przed organami decyzyjnymi, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek ten wynika z zasady przezorności i zapobiegania, które nakładają na podmiot podejmujący działalność potencjalnie szkodliwą konieczność podjęcia wszelkich możliwych środków zapobiegawczych i wykazania braku negatywnego wpływu.
Czy organ administracji odmawiający ustalenia warunków zabudowy może samodzielnie oceniać prawidłowość postanowienia RDOŚ o odmowie uzgodnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy decyzyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie są władne do dokonania własnej oceny prawidłowości wiążącego postanowienia RDOŚ. Pominięcie tego aktu lub wyprowadzenie innych wniosków skutkowałoby naruszeniem przepisów.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 100 ustawy środowiskowej, postanowienie RDOŚ wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. Organy te muszą działać w oparciu o to postanowienie, a nie kwestionować jego zasadność.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg dobrego sąsiedztwa - planowana zabudowa nie może stanowić uzupełnienia istniejącej zabudowy, jeśli w obszarze analizowanym brak jest zabudowy pozwalającej na stwierdzenie układu urbanistycznego.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg zgodności z przepisami odrębnymi, w tym z przepisami o ochronie przyrody.
u.o.p. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Zakaz podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000.
ustawa środowiskowa art. 100
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Postanowienie RDOŚ wydane na podstawie art. 98 ust. 1 wiąże organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa środowiskowa art. 98 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Obowiązek rozważenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
ustawa środowiskowa art. 98 § ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Podstawa do odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, jeżeli ocena oddziaływania wykaże znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000.
ustawa środowiskowa art. 99 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Obowiązek RDOŚ poinformowania o sposobie uwzględnienia ustaleń raportu o oddziaływaniu na obszar Natura 2000.
ustawa środowiskowa art. 3 § pkt 17
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Definicja znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § ust. 1
Określenie obszaru analizowanego.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
TFEU art. 191 § ust. 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada ostrożności i zasada działania zapobiegawczego w prawie ochrony środowiska UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie RDOŚ odmawiające uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia ze względu na potencjalne negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 jest wiążące dla organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy. • RDOŚ prawidłowo wykazał błędy metodologiczne w raporcie inwestora i udowodnił potencjalne znaczące negatywne oddziaływanie inwestycji na obszar Natura 2000. • Obowiązek wykazania braku znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 spoczywa na inwestorze, zgodnie z zasadą przezorności.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej kwestionujące zasadność odmowy uzgodnienia przez RDOŚ i twierdzące, że z postanowienia RDOŚ nie wynikało znaczące negatywne oddziaływanie. • Argumenty skarżącej dotyczące braku znaczącego negatywnego oddziaływania na gatunki chronione i brak możliwości stosowania zasady przezorności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. • Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Postanowienie RDOŚ zasadniczo kształtuje rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenie warunków zabudowy. • Nie sposób zakwestionować ustaleń Raportu nie przeprowadzając na tą okoliczność stosowanego dowodu. • Organ nie jest zatem związany treścią raportu i podejmuje ostateczną decyzję w oparciu również o inne środki dowodowe jak np. opinie powołanych w sprawie biegłych. • Zastosowanie zasady przezorności, będącą zasadą ogólną prawa ochrony środowiska, było w pełni uzasadnione.
Skład orzekający
Piotr Godlewski
przewodniczący
Paweł Zaborniak
sprawozdawca
Magdalena Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla inwestycji w obszarach Natura 2000, wiążącego charakteru postanowień RDOŚ oraz obowiązków inwestora w zakresie wykazywania braku negatywnego oddziaływania na środowisko."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji w obszarze Natura 2000 i konieczności uzyskania uzgodnienia RDOŚ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy a ochroną cennych przyrodniczo obszarów Natura 2000, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Inwestycja w sercu Natury 2000: Czy prawo do budowy zawsze przegrywa z ochroną przyrody?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.