II SA/Po 790/26Przekazanie sprawy WSA niewłaściwość koordynacją ZUS 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę E. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 sierpnia 2026 r., utrzymującą w mocy decyzję ZUS odmawiającą przyznania prawa do świadczenia "Aktywni rodzice w pracy". Sąd, po analizie akt sprawy, stwierdził swoją niewłaściwość miejscową. Podstawą do tego rozstrzygnięcia był przepis art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka, który stanowi, że nie stosuje się przepisu określającego właściwość sądu administracyjnego na podstawie miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie takie zastosowanie jest prawdopodobne, na co wskazywały dokumenty dotyczące zabezpieczenia społecznego z zagranicznej instytucji oraz zarzut skargi dotyczący podlegania systemowi zabezpieczenia społecznego przez męża skarżącej. W związku z tym, zgodnie z ogólną zasadą właściwości określoną w art. 13 § 2 P.p.s.a., decydująca jest siedziba organu administracji publicznej, którym w tym przypadku jest Prezes ZUS z siedzibą w Warszawie. Dlatego też sprawę przekazano do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOkreślenie właściwości miejscowej WSA w sprawach świadczeń rodzinnych, gdy występują elementy międzynarodowe (koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego).
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Zagadnienia prawne (1)
Jak określić właściwość miejscową sądu administracyjnego w sprawach dotyczących świadczeń "Aktywni rodzice w pracy", gdy mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową sądu administracyjnego w sprawach dotyczących świadczeń "Aktywni rodzice w pracy", w których mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, określa się na podstawie siedziby organu administracji publicznej, a nie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 54 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka wyłącza stosowanie przepisu szczególnego (art. 54 ust. 3) określającego właściwość sądu na podstawie miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, gdy sprawa dotyczy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takich przypadkach stosuje się ogólną zasadę właściwości opartą na siedzibie organu (art. 13 § 2 P.p.s.a.).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 13 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
P.p.s.a. art. 59 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny sąd, który stwierdzi swoją niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu.
Pomocnicze
u.w.r.a.z. art. 54 § ust. 3
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic"
Do rozpoznania spraw sądowoadministracyjnych w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania osoba ubiegająca się o świadczenie "aktywny rodzic" lub otrzymująca to świadczenie.
u.w.r.a.z. art. 54 § ust. 5
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic"
Przepisu ust. 3 nie stosuje się do spraw, o których mowa w art. 43, a więc spraw, w których postępowanie toczy się z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
u.w.r.a.z. art. 43 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic"
W sprawach o świadczenia "aktywni rodzice w pracy" i świadczenia "aktywnie w domu", w których mają albo mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i wojewoda wymieniają się informacjami niezbędnymi do realizacji tych przepisów.
u.s.u.s. art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Siedziba Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
u.s.u.s. art. 73
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Siedziba Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wyłącza stosowanie szczególnej zasady właściwości miejscowej sądu opartej na miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne zobowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości. • Ustawodawca wprowadził w ten sposób wyjątek od określonej w art. 13 § 2 P.p.s.a. zasady, że o właściwości miejscowej sądu administracyjnego decyduje siedziba organu, którego działalność została zaskarżona. • Jednoznaczne brzmienie cyt. art. 54 ust. 5 u.w.r.a.z. wskazuje na konieczność odstąpienia od stosowania określonego w ust. 3 szczególnego określenia właściwości miejscowej sądów administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń wychowawczych, w sytuacji, gdy sprawa znajduje podstawę prawną w art. 43 u.w.r.a.z.
Skład orzekający
Izabela Paluszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Określenie właściwości miejscowej WSA w sprawach świadczeń rodzinnych, gdy występują elementy międzynarodowe (koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w kontekście prawa unijnego i krajowego, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Gdzie złożyć skargę? Sąd wyjaśnia właściwość w sprawach świadczeń rodzinnych z elementami międzynarodowymi.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.