II SA/Ol 27/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi rodziców na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą odpłatność za pobyt ich syna w domu pomocy społecznej (DPS) oraz odmawiającą zwolnienia z tej opłaty. Rodzice argumentowali, że syn, cierpiący na chorobę psychiczną, dopuszczał się wobec nich przemocy fizycznej, co powinno stanowić podstawę do zwolnienia z opłat na podstawie art. 64 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.). Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznały jednak, że zachowanie syna, choć naganne, wynikało z jego choroby, a nie ze świadomej, negatywnej postawy wobec rodziców. W związku z tym, nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia z opłat na podstawie art. 64 pkt 7 u.p.s. Ponadto, sąd podkreślił, że rodzice posiadali wystarczające środki finansowe, aby ponosić ustaloną opłatę, co wykluczało zwolnienie z przyczyn finansowych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłat za pobyt w DPS w przypadkach agresywnych zachowań podopiecznych wynikających z choroby oraz możliwość jednoczesnego rozpatrywania wniosku o zwolnienie z opłat z ustaleniem ich wysokości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie agresja wynika z choroby psychicznej, a rodzice mają dobrą sytuację finansową. Brak prawomocnego wyroku skazującego jest kluczowy dla zastosowania art. 64a u.p.s.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie syna, polegające na przemocy fizycznej wobec rodziców z powodu choroby psychicznej, stanowi podstawę do zwolnienia rodziców z opłat za jego pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie syna wynikające z choroby, a nie ze świadomej, negatywnej postawy, nie stanowi podstawy do zwolnienia z opłat na podstawie art. 64 pkt 7 u.p.s. Brak jest również podstaw do obligatoryjnego zwolnienia na podstawie art. 64a u.p.s. z uwagi na brak prawomocnego orzeczenia sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo przemocy fizycznej ze strony syna, jej podłożem była choroba psychiczna, a nie świadoma negatywna postawa. W związku z tym, nie zostały spełnione przesłanki z art. 64 pkt 7 u.p.s. Brak prawomocnego wyroku skazującego uniemożliwił zastosowanie art. 64a u.p.s.
Czy możliwe jest jednoczesne ustalenie wysokości opłaty za pobyt w DPS i rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z tej opłaty w jednym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w obecnym stanie prawnym możliwe jest rozpoznanie wniosku o zwolnienie z opłaty w jednym postępowaniu zakończonym decyzją ustalającą odpłatność.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na zmiany w przepisach (art. 61 ust. 2d u.p.s.) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, które dopuszczają takie jednoczesne rozstrzygnięcie, w przeciwieństwie do stanu prawnego sprzed nowelizacji.
Czy rodzice posiadający wystarczające środki finansowe mogą zostać zwolnieni z opłat za pobyt syna w DPS, mimo jego agresywnych zachowań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rodzice posiadają wystarczające środki finansowe do ponoszenia opłat, nie ma podstaw do zwolnienia, nawet w przypadku trudnych relacji rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że możliwość ponoszenia opłat przez zobowiązanych bez uszczerbku dla ich potrzeb jest kluczowym czynnikiem przy odmowie zwolnienia, a sytuacja majątkowa rodziców była oceniana jako bardzo dobra.
Przepisy (9)
Główne
u.p.s. art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca.
u.p.s. art. 60 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Ogłoszenie o średnim miesięcznym koszcie utrzymania stanowi podstawę do ustalenia odpłatności od następnego miesiąca po publikacji.
u.p.s. art. 61 § ust. 2d
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku braku umowy, wysokość opłaty ustala się decyzją administracyjną, uwzględniając ograniczenia z art. 61 ust. 2 i art. 103 ust. 2.
u.p.s. art. 64 § pkt 7
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Możliwość zwolnienia z opłaty, gdy osoba obowiązana wykaże rażące naruszenie przez mieszkańca domu obowiązków rodzinnych.
u.p.s. art. 64a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Obligatoryjne zwolnienie z opłaty w przypadku prawomocnego orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej lub skazaniu za umyślne przestępstwo na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie syna wynikało z choroby, a nie ze świadomej negatywnej postawy. • Rodzice posiadają wystarczające środki finansowe do ponoszenia opłat. • Brak prawomocnego orzeczenia sądu o skazaniu syna za przestępstwo na szkodę rodziców.
Odrzucone argumenty
Zachowanie syna stanowi rażące naruszenie obowiązków rodzinnych. • Naruszenie art. 64 pkt 7 i art. 64a u.p.s. przez dowolną ocenę przesłanek zwolnienia. • Wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia przed ostatecznym ustaleniem odpłatności.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie syna miało swoje podłoże w długotrwałej chorobie • nie wynikło ze świadomej, negatywnej i rażącej z punktu widzenia powszechnie akceptowanych zasad moralnych postawy syna względem rodziców • posiadane przez zobowiązanych środki finansowe umożliwiają im wnoszenie opłaty za pobyt ich syna w DPS bez narażenia na niemożność zaspokojenia ich podstawowych potrzeb • w obecnym stanie prawnym istnieje możliwość rozpoznania wniosku osoby zobowiązanej o zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w jednym postępowaniu zakończonym decyzją ustalającą odpłatność za pobyt w tym domu i rozstrzygającą ten wniosek
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Osipuk
sędzia
Grzegorz Klimek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłat za pobyt w DPS w przypadkach agresywnych zachowań podopiecznych wynikających z choroby oraz możliwość jednoczesnego rozpatrywania wniosku o zwolnienie z opłat z ustaleniem ich wysokości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie agresja wynika z choroby psychicznej, a rodzice mają dobrą sytuację finansową. Brak prawomocnego wyroku skazującego jest kluczowy dla zastosowania art. 64a u.p.s.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza trudny temat relacji rodzinnych, przemocy i odpowiedzialności za pobyt w DPS, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Czy choroba psychiczna syna zwalnia rodziców z opłat za DPS, nawet jeśli dopuszczał się przemocy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.