II SA/Ol 127/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Nidzicy na uchwałę Rady Gminy w Kozłowie z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP. Prokurator zaskarżył § 1 pkt 2 uchwały, który stanowił, że ekwiwalent dla strażaka ratownika OSP za szkolenie lub ćwiczenie wynosi 7,00 zł "za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia lub ćwiczenia". Zdaniem skarżącego, takie sformułowanie narusza art. 15 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (u.o.s.p.), który stanowi, że ekwiwalent nalicza się "za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Prokurator argumentował, że ustawa nie różnicuje sposobu naliczania stawek godzinowych w zależności od charakteru zdarzenia, a uchwała narusza tym samym przepisy ustawowe i konstytucyjne (art. 7 i 94 Konstytucji RP). W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że uchwała jest zgodna z prawem, a użyte sformułowania pozwalają na prawidłowe odczytanie normy prawnej w powiązaniu z przepisami ustawowymi. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) i Konstytucji RP. Podkreślono, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a akty prawa miejscowego muszą być zgodne z ustawami. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwały sprzeczne z prawem są nieważne, chyba że naruszenie jest nieistotne (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Sąd uznał, że Rada Gminy w Kozłowie, ustalając ekwiwalent "za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia lub ćwiczenia", wyszła poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Ustawa precyzuje, że ekwiwalent nalicza się od momentu zgłoszenia wyjazdu lub gotowości do wyjazdu, a rada gminy ma jedynie ustalić jego wysokość (stawkę godzinową). Sformułowanie uchwały mogło prowadzić do wątpliwości interpretacyjnych i stanowiło istotne naruszenie prawa, ponieważ nie uwzględniało sposobu obliczania ekwiwalentu określonego w ustawie. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały w części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków OSP oraz zakresu kompetencji organów samorządu terytorialnego przy wydawaniu aktów prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania ekwiwalentu za szkolenia i ćwiczenia, a nie działań ratowniczych. Interpretacja opiera się na konkretnych przepisach ustawy o OSP i u.s.g.
Zagadnienia prawne (1)
Czy rada gminy, ustalając wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków OSP za szkolenia i ćwiczenia, może odejść od sposobu naliczania określonego w ustawie o ochotniczych strażach pożarnych, który wiąże naliczanie ekwiwalentu z momentem zgłoszenia wyjazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może odejść od sposobu naliczania ekwiwalentu określonego w ustawie, gdyż stanowi to wyjście poza zakres upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych precyzuje moment rozpoczęcia naliczania ekwiwalentu (zgłoszenie wyjazdu), a rada gminy ma jedynie ustalić jego wysokość. Ustalenie ekwiwalentu "za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia lub ćwiczenia" bez odniesienia do momentu zgłoszenia wyjazdu stanowi istotne naruszenie prawa i przekroczenie kompetencji ustawowych.
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
u.o.s.p. art. 15 § 1-2
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych
Określa zasady ustalania i naliczania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków OSP, w tym moment rozpoczęcia naliczania (od zgłoszenia wyjazdu).
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nie stwierdza się nieważności uchwały w przypadku nieistotnego naruszenia prawa.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Rady Gminy w Kozłowie w zakresie § 1 pkt 2 narusza art. 15 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, ponieważ sposób naliczania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków OSP za szkolenia i ćwiczenia został ustalony odmiennie niż przewiduje ustawa (za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia/ćwiczenia zamiast od zgłoszenia wyjazdu).
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że uchwała jest zgodna z prawem, a użyte sformułowania pozwalają na prawidłowe odczytanie normy prawnej w powiązaniu z przepisami ustawowymi.
Godne uwagi sformułowania
wyjście przez prawodawcę miejscowego poza zakres upoważnienia ustawowego • istotne naruszenie prawa • nie różnicuje sposobu naliczania stawek godzinowych w zależności od charakteru zdarzenia • naliczany za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu
Skład orzekający
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Katarzyna Matczak
przewodniczący
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków OSP oraz zakresu kompetencji organów samorządu terytorialnego przy wydawaniu aktów prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania ekwiwalentu za szkolenia i ćwiczenia, a nie działań ratowniczych. Interpretacja opiera się na konkretnych przepisach ustawy o OSP i u.s.g.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania Ochotniczych Straży Pożarnych i sposobu wynagradzania ich członków, co jest istotne dla wielu społeczności lokalnych i samych strażaków. Pokazuje również, jak ważne jest precyzyjne stosowanie prawa przez organy samorządowe.
“Rada Gminy przekroczyła uprawnienia? Sąd częściowo unieważnił uchwałę o ekwiwalencie dla strażaków OSP.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.