II SA/Kr 523/25Kara pieniężną za brak pozwolenia wodnoprawnego 18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję nakładającą na Gminę administracyjną karę pieniężną w wysokości 85 zł za korzystanie z usług wodnych (wprowadzanie ścieków popłucznych ze Stacji Uzdatniania Wody) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Gmina podnosiła, że przepisy k.p.a. dotyczące miarkowania kar powinny być stosowane, a brak pozwolenia wynikał z długotrwałych procedur administracyjnych, zmienności przepisów, odmiennych interpretacji oraz pandemii COVID-19. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego, wysokość kary za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia jest sztywno określona jako 500% opłaty zmiennej, co wyłącza stosowanie art. 189d k.p.a. w zakresie uznania administracyjnego. Sąd podkreślił, że Gmina nie posiadała pozwolenia od 1 stycznia 2019 r. i przez ponad 6 lat wprowadzała ścieki bez zezwolenia, co stanowi długotrwałe i systematyczne naruszenie prawa, którego waga nie jest znikoma. Argumenty o pandemii jako przyczynie opóźnień zostały odrzucone, gdyż pandemia rozpoczęła się znacznie później niż początek naruszeń. Sąd wskazał również, że przepisy k.p.a. dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.) nie mają zastosowania, gdy waga naruszenia nie jest znikoma. W związku z tym, skarga Gminy została uznana za nieuzasadnioną i oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych za brak pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności wyłączenie stosowania art. 189d k.p.a. w przypadku sztywnego określenia wysokości kary w ustawie szczególnej oraz ocena wagi naruszenia prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania ścieków do wód bez pozwolenia i sztywnego określenia kary w Prawie wodnym. Ocena wagi naruszenia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego, określający dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, ma zastosowanie do kar nakładanych na podstawie art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego, który sztywno określa wysokość kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania w zakresie ustalania wysokości kary, ponieważ art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego w sposób sztywny określa jej wysokość.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo wodne w art. 472aa ust. 3 pkt 2 w sposób szczególny reguluje wysokość kary za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia, co wyłącza stosowanie ogólnych przepisów k.p.a. o uznaniu administracyjnym w tym zakresie.
Czy długotrwałe korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, nawet jeśli wynika z trudności proceduralnych i pandemii, może być uznane za naruszenie o znikomej wadze, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, długotrwałe, systematyczne naruszenie prawa, polegające na wprowadzaniu ścieków do wód bez pozwolenia, nie może być uznane za naruszenie o znikomej wadze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ponad 6-letnie naruszenie prawa, brak działań gminy w celu uzyskania pozwolenia i uiszczanie opłat podwyższonych świadczą o wadze naruszenia niebędącej znikomą. Argumenty o pandemii jako przyczynie opóźnień zostały odrzucone ze względu na czas ich wystąpienia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
Prawo wodne art. 472aa § ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oraz sztywną wysokość tej kary (500% opłaty zmiennej) w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez pozwolenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 189d
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, który nie ma zastosowania w zakresie ustalania wysokości kary, gdy przepis szczególny (Prawo wodne) określa ją sztywno.
k.p.a. art. 189f § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis określający przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w tym znikomość wagi naruszenia prawa i zaprzestanie naruszania.
Prawo wodne art. 472c § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odsyła do przepisów k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w Prawie wodnym, jednakże kwestia wysokości kary za wprowadzanie ścieków jest uregulowana w Prawie wodnym.
Prawo wodne art. 389
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wskazuje przypadki, w których wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, w tym usługi wodne.
Prawo wodne art. 268
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wskazuje usługi wodne, za które pobiera się opłaty, w tym wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.
Prawo wodne art. 414 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis dotyczący przedłużania pozwoleń wodnoprawnych.
Konstytucja RP art. 74 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek organów władzy publicznej ochrony środowiska.
k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1-6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przypadki, w których przepisy działu IVa k.p.a. (dotyczące kar pieniężnych) nie mają zastosowania, jeśli zostały uregulowane w przepisach odrębnych.
k.p.a. art. 189k
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo wodne w art. 472aa ust. 3 pkt 2 w sposób sztywny określa wysokość kary za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia, co wyłącza stosowanie art. 189d k.p.a. w zakresie uznania administracyjnego. • Długotrwałość i systematyczność naruszenia prawa (ponad 6 lat wprowadzania ścieków bez pozwolenia) sprawiają, że jego waga nie jest znikoma, co uniemożliwia odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. • Argumenty Gminy dotyczące pandemii COVID-19 jako przyczyny opóźnień są nieuzasadnione, gdyż naruszenie trwało znacznie dłużej niż okres pandemii.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 189d k.p.a. do miarkowania wysokości kary pieniężnej. • Naruszenie przepisów konstytucyjnych (art. 20, 22, 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) przez uznanie, że art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania. • Waga naruszenia jest znikoma, co uzasadnia odstąpienie od nałożenia kary. • Pandemia COVID-19 jako główna przyczyna braku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na czas.
Godne uwagi sformułowania
normujący w sposób sztywny wysokość kary art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego wyłącza stosowanie art. 189d k.p.a. • instytucję opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 1 Prawa wodnego) zastąpiła instytucja administracyjnej kary pieniężnej (art. 472aa Prawa wodnego). • Sposób postępowania Gminy (świadome, długotrwałe, z lekceważeniem aktualnych przepisów prawa korzystanie z usług wodnych), która nadal nie określiła się, kiedy podejmie czynności związane ze złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, budzi wątpliwości co do jej chęci i możliwości szybkiego uregulowania sytuacji. • Naruszenie prawa jest zatem długotrwałe, systematyczne i nie ustało. • Zdaniem Sądu waga naruszenia prawa nie jest znikoma, bo nie można uznać za "znikome naruszenie" nielegalną ingerencję w środowisko, poprzez odprowadzanie ścieków do wód. Znikoma jest natomiast wysokość wymierzonej kary, a jej dodatkowe zmniejszenie całkowicie przekreśliłoby jej funkcję i skuteczność.
Skład orzekający
Paweł Darmoń
przewodniczący
Piotr Fronc
sprawozdawca
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych za brak pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności wyłączenie stosowania art. 189d k.p.a. w przypadku sztywnego określenia wysokości kary w ustawie szczególnej oraz ocena wagi naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania ścieków do wód bez pozwolenia i sztywnego określenia kary w Prawie wodnym. Ocena wagi naruszenia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą ochrony środowiska a argumentami samorządów o trudnościach proceduralnych. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące kar administracyjnych i kiedy uznają naruszenie za wystarczająco poważne.
“Gmina zapłaci karę za ścieki bez pozwolenia – sąd rozwiewa wątpliwości co do miarkowania kary.”
Dane finansowe
WPS: 85 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.