II SA/Kr 1747/03Uchylenie zwrotu zasiłku przedemerytalnego błędne wznowienie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego, wydanej po wznowieniu postępowania. Skarżący E.N. pierwotnie uzyskał zasiłek, jednak po przywróceniu do pracy i podjęciu zatrudnienia, organy administracji uznały, że zasiłek za okres pozostawania bez pracy (w trakcie procesu o przywrócenie) jest świadczeniem nienależnie pobranym i nakazały jego zwrot. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się m.in. na art. 51 § 1 Kodeksu Pracy, który miał zapewnić ciągłość zatrudnienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych, w tym ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, kwestionując interpretację art. 51 Kp oraz brak pouczenia o obowiązku zwrotu świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającymi ją aktami. Sąd uznał, że wznowienie postępowania na podstawie wyroku przywracającego do pracy było wadliwe, gdyż przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymagał istnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dacie wydania pierwotnej decyzji, a nie późniejszych. Ponadto, sąd podkreślił, że nawet jeśli zasiłek byłby nienależnie pobrany, kluczowe jest pouczenie strony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia, czego w tej sprawie zabrakło. Sąd wskazał również na niedopuszczalność połączenia w jednym postępowaniu kwestii wznowienia postępowania i orzeczenia o zwrocie świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWadliwość wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie zdarzeń późniejszych niż wydanie decyzji; konieczność pouczenia strony o skutkach prawnych pobierania świadczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkiem przedemerytalnym i przywróceniem do pracy, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przywrócenie do pracy prawomocnym wyrokiem sądu pracy może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego, jeśli okoliczności te nastąpiły po wydaniu pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przywrócenie do pracy i podjęcie zatrudnienia po wydaniu decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ przepis ten wymaga istnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie późniejszych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok przywracający do pracy nie mógł zmienić stanu faktycznego istniejącego w dacie rejestracji i przyznania zasiłku. Okoliczności te nie istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji, co wyklucza zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Czy można orzec o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego bez wcześniejszego pouczenia strony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pouczenie strony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia jest warunkiem koniecznym do uznania świadczenia za nienależnie pobrane i żądania jego zwrotu na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że z akt sprawy ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy organ udzielił skarżącemu informacji o okolicznościach powodujących ustanie prawa do zasiłku, co jest wymogiem prawnym.
Czy art. 51 § 1 Kodeksu Pracy pozwala na wsteczne uznanie, że okres pozostawania bez pracy na skutek niezgodnego z prawem zwolnienia nie stanowi przerwy w zatrudnieniu, wpływając na uprawnienia do świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 51 § 1 Kp ma znaczenie jedynie w kwestii ustalenia uprawnień pracowniczych zależnych od ciągłości pracy i nie stwarza fikcji zmieniającej stan faktyczny pozostawania bez pracy i bez środków utrzymania w okresie oczekiwania na prawomocny wyrok przywracający do pracy.
Uzasadnienie
Przepis ten chroni uprawnienia pracownicze, a nie powoduje utraty uprawnień należnych w czasie, gdy pracownik pozostawał bezrobotny. Nie jest możliwe anulowanie zdarzeń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
u.z.p.b. art. 37 § 1 i 2
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Określa warunki uzyskania zasiłku przedemerytalnego.
u.z.p.b. art. 28 § 1 pkt 1
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Stanowi podstawę do żądania zwrotu pobranego zasiłku przedemerytalnego jako świadczenia nienależnego.
u.z.p.b. art. 28 § 1 i 2
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane i obowiązek zwrotu jest uzależnione od pouczenia strony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa.
Pomocnicze
k.p. art. 51 § § 1
Kodeks pracy
Określa, że okres pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, pociągającą za sobą utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Sąd uznał, że przepis ten nie może być podstawą do wstecznego uznania ciągłości zatrudnienia w sytuacji, gdy pracownik faktycznie pozostawał bez pracy i nie otrzymywał wynagrodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wznowienie postępowania administracyjnego oparte na zdarzeniach, które nastąpiły po wydaniu pierwotnej decyzji, jest wadliwe. • Brak pouczenia strony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia uniemożliwia uznanie świadczenia za nienależnie pobrane i żądanie jego zwrotu. • Interpretacja art. 51 § 1 Kp przez organy administracji była wadliwa i nie mogła stanowić podstawy do wstecznego uznania ciągłości zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. • Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. • Powołany przez organ odwoławczy przepis art. 51 § 1 Kp ma tylko znaczenie w kwestii ustalenia uprawnień pracowniczych zależnych od ciągłości pracy. Nie stwarza natomiast żadnej fikcji zmieniającej stan faktyczny w którym w okresie trwania procesu o przywrócenie do pracy, zwolniony w sposób niezgodny z prawem pracownik pozostawał bez pracy i nie otrzymywał wynagrodzenia. • Pouczenie takie zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest warunkiem od którego uzależnione jest uznanie świadczenia za nienależnie pobrane a w konsekwencji żądanie jego zwrotu.
Skład orzekający
Halina Jakubiec
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Dąbek
sędzia
Tadeusz Wołek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wadliwość wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie zdarzeń późniejszych niż wydanie decyzji; konieczność pouczenia strony o skutkach prawnych pobierania świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkiem przedemerytalnym i przywróceniem do pracy, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są prawidłowe procedury administracyjne i pouczenia stron, nawet w kontekście prawa pracy i świadczeń socjalnych. Pokazuje też, jak sądowa kontrola może korygować błędy organów.
“Sąd: Przywrócenie do pracy nie usprawiedliwia błędów urzędników w sprawie zwrotu zasiłku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.