Orzeczenie · 2026-02-05

II SA/Kr 1439/25Kara pieniężna za korzystanie z usług wodnych bez pozwolenia

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-02-05
NSAOchrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawnekara pieniężnagminaściekiochrona środowiskapostępowanie administracyjnekpawsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Gminy P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia. Kara została nałożona za wprowadzanie ścieków popłucznych ze Stacji Uzdatniania Wody do cieku w okresie od IV kwartału 2024 r. Gmina podnosiła, że przepisy k.p.a. (art. 189d) pozwalają na miarkowanie kary, a opóźnienia w uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego wynikały z długotrwałych procedur, zmienności przepisów, odmiennych interpretacji oraz pandemii COVID-19. Sąd odwołał się do przepisów Prawa wodnego, wskazując, że art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego w sposób sztywny określa wysokość kary jako 500% opłaty zmiennej, co wyłącza stosowanie art. 189d k.p.a. w zakresie miarkowania jej wysokości. Sąd podkreślił, że Prawo wodne reguluje przesłanki wymiaru kary, a przepisy k.p.a. stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym. Analizując możliwość odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a., sąd uznał, że waga naruszenia prawa nie była znikoma, a gmina nie zaprzestała naruszania prawa. Długotrwałe zaniedbania gminy w uzyskaniu pozwolenia, sięgające 2019 r., oraz świadomość nielegalnego korzystania z wód, wykluczyły możliwość zastosowania tej przesłanki. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych za korzystanie z usług wodnych bez pozwolenia, w szczególności wyłączenie stosowania art. 189d k.p.a. w zakresie miarkowania kary oraz ocena znikomości naruszenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania ścieków do wód bez pozwolenia i sztywnego określenia kary w Prawie wodnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego, określający wysokość administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia jako 500% opłaty zmiennej, wyłącza stosowanie art. 189d k.p.a. w zakresie miarkowania tej kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego określa wysokość kary w sposób sztywny, co wyłącza stosowanie art. 189d k.p.a. w zakresie miarkowania kary.

Uzasadnienie

Przepis szczególny (Prawo wodne) reguluje w sposób wyczerpujący przesłanki wymiaru i wysokość kary, co zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. wyłącza stosowanie przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie.

Czy długotrwałe naruszenie prawa polegające na wprowadzaniu ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego może być uznane za 'znikome' w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, długotrwałe, systematyczne naruszenie prawa, polegające na nielegalnej ingerencji w środowisko poprzez odprowadzanie ścieków, nie może być uznane za znikome.

Uzasadnienie

Gmina nie zaprzestała naruszania prawa, a samo naruszenie miało charakter długotrwały i świadomy, co wyklucza jego znikomość. Wysokość wymierzonej kary, mimo że nieznaczna, nie jest znikoma w kontekście funkcji kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Gminy P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie.

Przepisy (16)

Główne

p.w. art. 472aa § ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2, ust. 3 pkt 2

Prawo wodne

Określa nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia oraz sposób ustalenia jej wysokości (500% opłaty zmiennej).

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie nieuzasadnionej skargi.

p.w. art. 389

Prawo wodne

Wymagane pozwolenie wodnoprawne, w tym na usługi wodne.

p.w. art. 268

Prawo wodne

Usługi wodne, za które pobiera się opłaty (wprowadzanie ścieków).

Pomocnicze

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, jednak jego stosowanie jest wyłączone, gdy przepis szczególny (Prawo wodne) ściśle określa wysokość kary.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, w tym znikomość naruszenia prawa i zaprzestanie naruszania.

p.w. art. 472c § ust. 3

Prawo wodne

Odsyła do k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w Prawie wodnym, jednak kwestia wysokości kary za wprowadzanie ścieków jest uregulowana w Prawie wodnym.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 156

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 385¹

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 31 § ust. 3

Konstytucja RP art. 74 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ochrony środowiska przez organy władzy publicznej.

p.w. art. 414 § ust. 2

Prawo wodne

Możliwość złożenia wniosku o przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 189d k.p.a. do miarkowania kary pieniężnej. • Możliwość odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na znikomość naruszenia. • Tłumaczenie opóźnień w uzyskaniu pozwolenia pandemią COVID-19 i długotrwałością procedur.

Godne uwagi sformułowania

normujący w sposób sztywny wysokość kary art. 472aa ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego wyłącza stosowanie art. 189d k.p.a. • instytucję opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 1 Prawa wodnego) zastąpiła instytucja administracyjnej kary pieniężnej (art. 472aa Prawa wodnego). • Sposób postępowania Gminy (świadome, długotrwałe, z lekceważeniem aktualnych przepisów prawa korzystanie z usług wodnych), która nadal nie określiła się, kiedy podejmie czynności związane ze złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, budzi wątpliwości co do jej chęci i możliwości szybkiego uregulowania sytuacji. • Naruszenie prawa jest zatem długotrwałe, systematyczne i nie ustało. • Zdaniem Sądu waga naruszenia prawa nie jest znikoma, bo nie można uznać za 'znikome naruszenie' nielegalną ingerencję w środowisko, poprzez odprowadzanie ścieków do wód. • Znikoma jest natomiast wysokość wymierzonej kary, a jej dodatkowe zmniejszenie całkowicie przekreśliłoby jej funkcję i skuteczność.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Monika Niedźwiedź

sprawozdawca

Sebastian Pietrzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących administracyjnych kar pieniężnych za korzystanie z usług wodnych bez pozwolenia, w szczególności wyłączenie stosowania art. 189d k.p.a. w zakresie miarkowania kary oraz ocena znikomości naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania ścieków do wód bez pozwolenia i sztywnego określenia kary w Prawie wodnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe zaniedbania gminy w kwestiach środowiskowych mogą prowadzić do nałożenia kar pieniężnych, a także jak sądy interpretują przepisy dotyczące miarkowania kar w kontekście przepisów szczególnych.

“Gmina zapłaci karę za ścieki – sąd nie dał wiary tłumaczeniom o pandemii.”

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst