Orzeczenie · 2025-04-29

II SA/Ke 89/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2025-04-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnycentrum kulturystatutuchwałakontrola legalnościprawo administracyjneWSAnaruszenie prawaprzekroczenie upoważnienia

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Staszowie na uchwałę Rady Gminy Łubnice z dnia 28 kwietnia 2015 r. nr VII/26/15 w sprawie uchwalenia statutu Centrum Kultury w Łubnicach. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie upoważnienia ustawowego poprzez dopuszczenie przez Centrum Kultury podejmowania dowolnych działań wynikających z potrzeb środowiska, niedookreślenie prowadzenia działalności innej niż kulturalna, objęcie nadzorem Centrum Kultury przez Wójta Gminy oraz określenie go organem kompetentnym do odwoływania Dyrektora, a także przyznanie innemu podmiotowi kompetencji do dookreślenia źródeł finansowania. Sąd administracyjny, po analizie zarzutów i odpowiedzi organu, uznał część z nich za zasadne. Wskazał na naruszenie zasad techniki prawodawczej poprzez wadliwe oznaczenie jednostek redakcyjnych aktu. Stwierdził brak delegacji ustawowej dla określenia wzoru pieczątki i możliwości posiadania logo. Uznano za zasadny zarzut dotyczący zbyt generalnych i nieprecyzyjnych sformułowań w zakresie zakresu działalności Centrum Kultury oraz możliwości prowadzenia działalności innej niż kulturalna, co naruszało test określoności prawa. Sąd uznał również za istotne naruszenie prawa zapis o sprawowaniu nadzoru przez Wójta Gminy nad Centrum Kultury, wskazując na brak podstaw prawnych do takiego nadzoru nad samorządową osobą prawną. Z kolei, kwestia powoływania i odwoływania Dyrektora przez Wójta została uznana za zgodną z prawem, odsyłając do obowiązujących przepisów. Sąd stwierdził również przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie określenia zadań Dyrektora i organizacji wewnętrznej, które powinny znaleźć się w regulaminie, a nie w statucie. Podobnie, uznano za nieprawidłowe zbyt szerokie i otwarte określenie źródeł finansowania. W związku z licznymi i istotnymi naruszeniami prawa, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia statutów instytucji kultury, zasady techniki prawodawczej, zakres kompetencji organów samorządowych w stosunku do instytucji kultury.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchwalenia statutu centrum kultury, ale zawiera ogólne zasady dotyczące tworzenia aktów prawa miejscowego.

Zagadnienia prawne (7)

Czy postanowienia statutu centrum kultury dotyczące określenia wzoru pieczątki i możliwości posiadania znaku graficznego (logo) mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest delegacji ustawowej dla zawarcia w statucie postanowień określających wzór pieczątki oraz wskazujących na możliwość posiadania znaku graficznego (logo). Takie regulacje mogą być zawarte w regulaminie organizacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy prawa nie upoważniają do zawarcia w statucie postanowień dotyczących wzoru pieczątki czy logo, co powinno być regulowane w regulaminie organizacyjnym.

Czy postanowienia statutu dotyczące zakresu działalności Centrum Kultury, w tym możliwość podejmowania 'innych działań wynikających z potrzeb środowiska' oraz prowadzenia działalności 'innej niż kulturalna' na podstawie 'odrębnych przepisów prawnych', są zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie sformułowania są zbyt generalne, nieprecyzyjne i nie spełniają testu określoności prawa, co stanowi istotne naruszenie prawa i przekroczenie upoważnienia ustawowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zbyt ogólne sformułowania dotyczące zakresu działalności i prowadzenia działalności innej niż kulturalna naruszają wymóg precyzji i określoności prawa, otwierając drogę do nieograniczonej interpretacji i potencjalnego wykorzystania instytucji do celów niezwiązanych z jej statutem.

Czy zapis statutu o sprawowaniu nadzoru przez Wójta Gminy nad Centrum Kultury jest zgodny z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest podstaw prawnych do sprawowania nadzoru przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego nad instytucją kultury, która jest samorządową osobą prawną.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że żaden przepis prawa nie daje podstaw do sprawowania nadzoru przez organ wykonawczy nad instytucją kultury, która posiada osobowość prawną. Taki zapis w statucie stanowi istotne naruszenie prawa.

Czy zapis statutu o powoływaniu i odwoływaniu Dyrektora Centrum Kultury przez Wójta Gminy, na zasadach i w trybie przewidzianym w obowiązujących przepisach prawnych, jest zgodny z prawem?

Odpowiedź sądu

Tak, taki zapis jest zgodny z prawem, ponieważ odsyła do obowiązujących przepisów, w tym do art. 15 i 16 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że delegacja ustawowa pozwala na określenie sposobu powoływania organów zarządzających poprzez odesłanie do odpowiednich przepisów, co zostało spełnione w zaskarżonym statucie.

Czy postanowienia statutu dotyczące zadań Dyrektora, organizacji wewnętrznej oraz postępowania na wypadek nieobecności dyrektora są zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie regulacje powinny znaleźć się w regulaminie organizacyjnym, a nie w statucie, co stanowi naruszenie delegacji ustawowej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy prawa nie uprawniają rady gminy do określania w statucie schematu organizacyjnego ani szczegółowych zadań dyrektora, które powinny być zawarte w regulaminie organizacyjnym.

Czy postanowienia statutu dotyczące źródeł finansowania Centrum Kultury, w tym odniesienie do 'innych źródeł', są zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozostawienie otwartego katalogu źródeł finansowania poprzez użycie sformułowania 'inne źródła' bez ich sprecyzowania stanowi naruszenie delegacji ustawowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwałodawca ma obowiązek określić, jakie konkretnie będą te 'inne źródła' finansowania, a nie pozostawiać tej kwestii otwartą.

Czy wadliwe oznaczenie jednostek redakcyjnych w statucie (np. paragrafów, ustępów, punktów, liter) stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe oznaczenie jednostek redakcyjnych utrudnia precyzyjne oznaczenie konkretnych przepisów i narusza zasady techniki prawodawczej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na naruszenie zasad techniki prawodawczej poprzez nieprawidłowe dzielenie paragrafów na ustępy, punkty i litery, co utrudnia odbiór aktu prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały w całości.

Przepisy (25)

Główne

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 15 § ust. 8

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 13 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 13 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 13 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 13 § ust. 2 pkt 4

Pomocnicze

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" § § 143

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" § § 124

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" § § 57 ust. 2, 3 i 4

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 15

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 16

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 14 § ust. 1

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 14 § ust. 2

u.s.g. art. 9 § ust. 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 13 § ust. 3

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 29 § ust. 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zbyt ogólne i nieprecyzyjne sformułowania w statucie dotyczące zakresu działalności i prowadzenia działalności innej niż kulturalna. • Brak delegacji ustawowej dla określenia wzoru pieczątki i możliwości posiadania logo w statucie. • Zapis o sprawowaniu nadzoru przez Wójta Gminy nad Centrum Kultury. • Określenie zadań Dyrektora i organizacji wewnętrznej w statucie zamiast w regulaminie. • Niejasne i otwarte określenie źródeł finansowania. • Naruszenie zasad techniki prawodawczej poprzez wadliwe oznaczenie jednostek redakcyjnych.

Odrzucone argumenty

Zapis o powoływaniu i odwoływaniu Dyrektora przez Wójta Gminy.

Godne uwagi sformułowania

nie spełniają testu określoności stanowionego prawa • brak jest delegacji ustawowej dla zawarcia w statucie postanowień ujętych w... • nie ma racji skarżący w zakresie pkt II skargi • brak jest podstaw prawnych do sprawowania nadzoru przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego nad instytucją kultury • nie wypełniają delegacji ustawowej w zakresie finansowania CK z 'innych źródeł'

Skład orzekający

Sylwester Miziołek

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia statutów instytucji kultury, zasady techniki prawodawczej, zakres kompetencji organów samorządowych w stosunku do instytucji kultury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwalenia statutu centrum kultury, ale zawiera ogólne zasady dotyczące tworzenia aktów prawa miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie przepisów w aktach prawa miejscowego i jak drobne błędy mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały. Jest to pouczający przykład dla samorządowców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Nieważny statut centrum kultury. Sąd wskazuje na błędy w tworzeniu prawa miejscowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst