II SA/Ke 231/26Uchylenie decyzji ZUS świadczenie wychowawcze babcia 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła przyznania świadczenia wychowawczego I. D. na wnuczkę L. D. Skarżąca, babcia dziecka, sprawowała nad nim pieczę na mocy postanowienia sądu rodzinnego, jednak ZUS uznał ją za nieuprawnioną, ponieważ nie wystąpiła z wnioskiem o przysposobienie dziecka, co jest wymogiem dla opiekuna faktycznego według ustawy. Sąd administracyjny uznał tę interpretację za błędną. Wskazał, że powierzenie pieczy nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu rodzinnego powinno być wystarczające do przyznania świadczenia wychowawczego, a zawężanie kręgu uprawnionych tylko do osób występujących o przysposobienie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka (art. 72 Konstytucji RP) oraz zasadą równości (art. 32 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że Państwo ma obowiązek zapewnić opiekę i pomoc dziecku pozbawionemu opieki rodzicielskiej, a osoba sprawująca bieżącą pieczę na mocy orzeczenia sądu powinna mieć prawo do świadczenia. Sąd odwołał się również do Konwencji o Prawach Dziecka, wskazując, że przyjęte przez organy rozwiązania naruszają jej przepisy. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ, który ma uwzględnić prokonstytucyjną wykładnię przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do świadczenia wychowawczego dla osób sprawujących pieczę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu, nawet jeśli nie są opiekunami prawnymi ani nie wystąpiły o przysposobienie.
Dotyczy sytuacji, gdy piecza nad dzieckiem została powierzona na mocy orzeczenia sądu rodzinnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba sprawująca pieczę nad dzieckiem na mocy postanowienia sądu rodzinnego, nie będąca opiekunem prawnym ani nie występująca o przysposobienie, jest uprawniona do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba sprawująca pieczę nad dzieckiem na mocy postanowienia sądu rodzinnego jest uprawniona do świadczenia wychowawczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawężanie kręgu uprawnionych do świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób występujących o przysposobienie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka i równości. Powierzenie pieczy nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu powinno być wystarczające.
Czy interpretacja przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez organy administracji publicznej, która wyklucza z kręgu uprawnionych osoby sprawujące pieczę na mocy orzeczenia sądu, jest zgodna z Konstytucją RP i Konwencją o Prawach Dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka interpretacja jest niezgodna z Konstytucją RP (art. 72, art. 32) i Konwencją o Prawach Dziecka.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że Konstytucja RP nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony praw dziecka i zapewnienia mu opieki, a zasada równości wymaga równego traktowania osób w podobnej sytuacji. Ograniczenie dostępu do świadczenia dla osób sprawujących pieczę na mocy orzeczenia sądu narusza te zasady.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa art. 4 § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa art. 4 § 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa art. 13 § 1
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa art. 2 § 10
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Konstytucja RP art. 72 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 72 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o. art. 145
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 153
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca sprawuje faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy postanowienia sądu rodzinnego. • Interpretacja przepisów przez ZUS jest niezgodna z Konstytucją RP i Konwencją o Prawach Dziecka. • Cel świadczenia wychowawczego to częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie jest opiekunem prawnym ani faktycznym w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy, ponieważ nie wystąpiła o przysposobienie dziecka.
Godne uwagi sformułowania
Niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które faktycznie opiekują się dzieckiem, ale jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, a pominięcie osób, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. • Państwo ma obowiązek zapewnić dziecku opiekę i pomoc władz publicznych. • Przyjęte w ustawie rozwiązanie narusza także art. 32 Konstytucji RP i wynikającą z tego przepisu zasadę równości.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
przewodniczący
Jacek Kuza
sprawozdawca
Krzysztof Armański
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do świadczenia wychowawczego dla osób sprawujących pieczę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu, nawet jeśli nie są opiekunami prawnymi ani nie wystąpiły o przysposobienie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy piecza nad dzieckiem została powierzona na mocy orzeczenia sądu rodzinnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń wychowawczych i pokazuje, jak sądy mogą interpretować przepisy w sposób prokonstytucyjny, chroniąc prawa dziecka i rodziny.
“Babcia z pieczą nad wnuczką wygrała z ZUS: Sąd stanął w obronie praw dziecka.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.