Orzeczenie · 2025-06-26

II SA/Go 285/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim
Miejsce
Gorzów Wielkopolski
Data
2025-06-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyuchwała rady gminystatut sołectwawybory sołtysarada sołeckazebranie wiejskiekompetencje organówkontrola sądowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o samorządzie gminnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie nadania Statutu Sołectwu. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w szczególności przepisów ustawy o samorządzie gminnym, kwestionując uprawnienia zebrania wiejskiego do powoływania i odwoływania sołtysa i rady sołeckiej oraz ustalenie kworum dla ważności uchwał w tym zakresie. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając celowe rozróżnienie terminów 'zebranie' i 'zebranie wiejskie' w uchwale oraz prawidłowe określenie zasad i trybu wyborów organów jednostki pomocniczej zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że statut prawidłowo określa zasady i tryb wyborów organów sołectwa, a użycie pojęcia 'zebranie' w kontekście wyborów, odróżnione od 'zebrania wiejskiego', jest uzasadnione. Podkreślono, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym pozostawiają znaczną samodzielność radzie gminy w kształtowaniu ustroju jednostek pomocniczych, o ile nie naruszają przepisów ustawowych. Sąd stwierdził, że regulacje zawarte w statucie nie naruszają przepisów dotyczących wyboru i odwoływania sołtysa i rady sołeckiej, w tym wymogu głosowania tajnego i bezpośredniego przez stałych mieszkańców sołectwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ustroju jednostek pomocniczych, kompetencji organów gminy, zasad tworzenia statutów sołectw oraz kontroli sądowej nad uchwałami organów samorządu terytorialnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą konkretnej rady gminy i może wymagać uwzględnienia odmienności stanów faktycznych w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zebranie wiejskie może być uprawnione do powoływania i odwoływania sołtysa oraz członków rady sołeckiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, statut jednostki pomocniczej może określać zasady i tryb wyborów organów, w tym dopuszczać powoływanie i odwoływanie przez zebranie wiejskie, o ile spełnione są wymogi ustawowe dotyczące głosowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o samorządzie gminnym przyznaje radzie gminy znaczną samodzielność w kształtowaniu ustroju jednostek pomocniczych. Rozróżnienie między 'zebraniem' a 'zebraniem wiejskim' w statucie jest dopuszczalne, a przepisy dotyczące wyboru i odwoływania organów sołectwa mogą być precyzowane w statucie, o ile nie naruszają przepisów ustawowych.

Czy ustalenie kworum dla ważności uchwał zebrania wiejskiego w sprawie wyboru organów sołectwa jest zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest określenie kworum dla ważności uchwał zebrania wiejskiego w sprawach wyborczych, jeśli wynika to ze statutu i nie narusza przepisów ustawowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące wyboru organów sołectwa mogą być doprecyzowane w statucie, w tym kwestia kworum, o ile nie narusza to przepisów ustawowych. W analizowanej sprawie sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w tym zakresie.

Czy brak ustawowej regulacji dotyczącej odwoływania sołtysa i członków rady sołeckiej oznacza naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak ustawowej regulacji dotyczącej odwoływania nie stanowi naruszenia prawa, a kwestię tę można uregulować w statucie jednostki pomocniczej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ustawodawca pozostawił kwestię odwoływania sołtysa i członków rady sołeckiej regulacjom statutowym jednostek pomocniczych, co nie stanowi naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie nadania Statutu Sołectwu.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 35 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 35 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 36 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.s.g. art. 36 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 165 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 169 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozróżnienie między 'zebraniem' a 'zebraniem wiejskim' w statucie jest dopuszczalne i uzasadnione. • Statut prawidłowo określa zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej, zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. • Samorząd terytorialny posiada samodzielność w kształtowaniu ustroju jednostek pomocniczych, o ile nie narusza przepisów ustawowych. • Brak ustawowej regulacji dotyczącej odwoływania sołtysa i członków rady sołeckiej nie stanowi naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Zebranie wiejskie nie może być uprawnione do powoływania i odwoływania sołtysa oraz członków rady sołeckiej. • Ustalenie kworum dla ważności uchwał zebrania wiejskiego w sprawie wyboru organów sołectwa jest niezgodne z prawem. • Niedookreśloność przepisów statutu dotyczących wyboru i odwoływania organów sołectwa stanowi istotne naruszenie prawa.

Godne uwagi sformułowania

nie można utożsamiać z 'zebraniem wiejskim' • samodzielność samorządu terytorialnego jest [...] jedną z podstawowych zasad kreujących taki samorząd • nie jest konieczne rażące naruszenie prawa, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Jaśkiewicz

sędzia

Grażyna Staniszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustroju jednostek pomocniczych, kompetencji organów gminy, zasad tworzenia statutów sołectw oraz kontroli sądowej nad uchwałami organów samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą konkretnej rady gminy i może wymagać uwzględnienia odmienności stanów faktycznych w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych w samorządzie terytorialnym, takich jak kompetencje organów pomocniczych i samodzielność gminy w kształtowaniu ich ustroju. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem samorządowym.

Samorządowa samodzielność w statucie sołectwa – co wolno, a czego nie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst