Orzeczenie · 2026-03-11

II SA/Go 16/26Stwierdzenie nieważności równoważnika za brak lokalu

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Miejsce
Gorzów Wlkp.
Data
2026-03-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie mieszkaniowefunkcjonariuszStraż Granicznarównoważnikk.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminieprawomocnenieważność decyzjizasada dwuinstancyjności

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Straży Granicznej na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej przyznającą świadczenie mieszkaniowe. Decyzja ta, choć uwzględniała wniosek o przyznanie świadczenia, pomniejszyła je o kwotę wcześniej wypłaconego równoważnika za brak lokalu. Organ administracji odstąpił od uzasadnienia decyzji, powołując się na art. 107 § 4 k.p.a., uznając, że w całości uwzględnił żądanie strony. Skarżący zarzucił, że pomniejszenie powinno dotyczyć kwot netto, a nie brutto, co stanowiło istotny spór. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że odstąpienie od uzasadnienia było rażącym naruszeniem prawa, ponieważ żądanie strony nie zostało w całości uwzględnione w sposób bezsporny – kwestia pomniejszenia świadczenia była sporna. Brak uzasadnienia pozbawił funkcjonariusza prawa do odwołania, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a. i art. 78 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że art. 107 § 4 k.p.a. może być zastosowany tylko wtedy, gdy żądanie strony jest w całości uwzględnione bez żadnych spornych kwestii. W tej sytuacji, decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wada nieważności), co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności całej decyzji, mimo że sporna była jedynie kwestia pomniejszenia świadczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wadliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji w przypadku spornych kwestii, naruszenie zasady dwuinstancyjności, interpretacja art. 107 § 4 k.p.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odstąpienia od uzasadnienia decyzji w postępowaniu administracyjnym i jego konsekwencji proceduralnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odstąpienie przez organ od uzasadnienia decyzji, która uwzględnia żądanie strony, jest dopuszczalne, gdy kwestia sposobu pomniejszenia przyznanego świadczenia jest sporna między stroną a organem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odstąpienie od uzasadnienia decyzji na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy żądanie strony jest w całości uwzględnione w sposób bezsporny. Jeśli istnieje spór co do sposobu realizacji lub wysokości świadczenia, organ nie może odstąpić od uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odstąpienie od uzasadnienia decyzji, gdy pomniejszenie świadczenia było sporne, stanowi rażące naruszenie prawa. Pozbawia to stronę możliwości odwołania i narusza zasadę dwuinstancyjności. Organ powinien był uzasadnić swoją decyzję, nawet jeśli uwzględnił wniosek w części, ale dokonał spornego pomniejszenia.

Czy pomniejszenie wyrównania nowego świadczenia mieszkaniowego dla funkcjonariusza powinno nastąpić o kwoty netto czy brutto równoważnika wypłaconego wcześniej?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ponieważ stwierdził nieważność decyzji z przyczyn proceduralnych. Jednakże organ administracji argumentował, że pomniejszenie powinno nastąpić o kwoty brutto, ponieważ to one stanowią faktyczne uszczuplenie środków budżetowych.

Uzasadnienie

Organ administracji argumentował, że 'kwota wypłacona' odnosi się do kwoty brutto, ponieważ to ona stanowi faktyczne wydatkowanie środków budżetowych. Podkreślił, że nawet jeśli część została potrącona na podatek, całość kwoty brutto została 'wypłacona'. Powołał się na wykładnię systemową i orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Oddziału Straży Granicznej z powodu rażącego naruszenia prawa, polegającego na wadliwym odstąpieniu od uzasadnienia decyzji.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p.a. art. 107 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący odstąpienia od uzasadnienia decyzji, który został uznany za wadliwie zastosowany.

u.S.G. art. 92 § ust. 1, 2 pkt 4, ust. 6

Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej

Przepisy dotyczące prawa do zakwaterowania funkcjonariuszy i jego form, w tym świadczenia mieszkaniowego.

u.z.n.u. art. 15 § ust. 1, 2

Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby

Przepisy dotyczące przyznawania świadczenia mieszkaniowego z wyrównaniem i jego pomniejszenia o wcześniej wypłacony równoważnik.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 127 § § 1a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis wprowadzający możliwość redukcji toku instancji w określonych sytuacjach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rażąco naruszył prawo, odstępując od uzasadnienia decyzji, mimo że kwestia pomniejszenia świadczenia była sporna, co pozbawiło skarżącego prawa do odwołania i naruszyło zasadę dwuinstancyjności.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa • redukcja toku instancji • zasada dwuinstancyjności • odstąpienie od uzasadnienia decyzji • uwzględnienie w całości żądania strony

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

sprawozdawca

Grażyna Staniszewska

przewodniczący

Jacek Jaśkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji w przypadku spornych kwestii, naruszenie zasady dwuinstancyjności, interpretacja art. 107 § 4 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odstąpienia od uzasadnienia decyzji w postępowaniu administracyjnym i jego konsekwencji proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna nie została rozstrzygnięta.

“Błąd proceduralny, który unieważnił decyzję: Dlaczego organ nie mógł pominąć uzasadnienia?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst