II SA/Gl 209/26Niedopuszczalne spalanie susz ogrodowy uchwała gminy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargi mieszkańca K.T. oraz Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Jasienica z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Przedmiotem sporu był § 5 pkt 1 zdanie drugie załącznika do uchwały, który dopuszczał spalanie na wolnym powietrzu suszu ogrodowego i gałęzi pod warunkiem, że nie zostaną naruszone przepisy odrębne. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów ustawy o odpadach oraz Konstytucji RP, wskazując, że odpady zielone są odpadami komunalnymi, które powinny być segregowane, a ich spalanie poza instalacjami jest niedopuszczalne. Rada Gminy Jasienica broniła uchwały, argumentując, że zapis ma charakter ogólny i odsyłający, nie ustanawia samodzielnych norm materialnoprawnych, a jedynie wskazuje na sposób postępowania z pozostałościami roślinnymi z uwzględnieniem przepisów odrębnych, w tym przeciwpożarowych. Podkreślano, że gmina zapewnia system PSZOK jako podstawową formę zagospodarowania bioodpadów. Sąd, analizując przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach, uznał, że zakwestionowany zapis uchwały wykracza poza zakres delegacji ustawowej. Sąd podkreślił, że rada gminy nie ma prawa do samoistnego kształtowania prawa na obszarze gminy, a wszelkie regulacje muszą mieć oparcie w ustawie. Stwierdzono, że dopuszczenie spalania suszu ogrodowego i gałęzi na wolnym powietrzu, nawet z zastrzeżeniem zgodności z przepisami odrębnymi, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ nie znajduje ono bezpośredniego uzasadnienia w przepisach ustawy, które nakazują selektywne zbieranie i odbieranie bioodpadów. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność § 5 pkt 1 zdanie drugie załącznika do uchwały na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących regulaminów utrzymania czystości i porządku w gminach, zakresu kompetencji rad gmin w zakresie gospodarowania odpadami, oraz zasady legalizmu w tworzeniu prawa miejscowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia spalania suszu ogrodowego i gałęzi na wolnym powietrzu w kontekście konkretnych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów lub specyfiki danej gminy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku spalania suszu ogrodowego i gałęzi na wolnym powietrzu, pod warunkiem przestrzegania przepisów odrębnych, stanowi naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie dopuszczenie stanowi naruszenie przepisów ustawy, ponieważ wykracza poza zakres delegacji ustawowej i nie znajduje bezpośredniego uzasadnienia w przepisach nakazujących selektywne zbieranie i odbieranie bioodpadów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapis uchwały dopuszczający spalanie suszu ogrodowego i gałęzi na wolnym powietrzu narusza przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach, ponieważ rada gminy nie ma prawa do samoistnego kształtowania prawa na obszarze gminy, a wszelkie regulacje muszą mieć oparcie w ustawie. Dopuszczenie spalania, nawet z zastrzeżeniem zgodności z przepisami odrębnymi, stanowi istotne naruszenie prawa, gdyż nie znajduje bezpośredniego uzasadnienia w przepisach nakazujących selektywne zbieranie i odbieranie bioodpadów.
Czy zapis w regulaminie utrzymania czystości i porządku, który odsyła do przepisów odrębnych w kwestii spalania suszu ogrodowego i gałęzi, jest wystarczający do uznania jego legalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo odesłanie do przepisów odrębnych nie jest wystarczające, jeśli podstawowa regulacja wykracza poza zakres delegacji ustawowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć odesłania do przepisów odrębnych mogą być dopuszczalne, to jednak podstawowa regulacja zawarta w akcie prawa miejscowego musi mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego. W tym przypadku, dopuszczenie spalania poza instalacjami, nawet z zastrzeżeniem zgodności z przepisami odrębnymi, zostało uznane za wykraczające poza kompetencje rady gminy.
Czy uchwała rady gminy, która narusza przepisy ustawy, może zostać uznana za nieważną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, a istotne naruszenie prawa uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna. Sąd uznał, że naruszenie przepisów ustawy przez dopuszczenie spalania suszu ogrodowego i gałęzi na wolnym powietrzu ma charakter istotny, co uzasadnia stwierdzenie nieważności części uchwały na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
ustawa art. 4 § 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego.
ustawa art. 4 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. wymagań w zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych.
ustawa art. 3 § 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, w tym m.in. zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy z powodu ich niezgodności z prawem albo z naruszeniem procedury ich podejmowania orzeka się wyłącznie na skutek złożenia skargi do sądu administracyjnego.
ustawa o odpadach art. 31 § 7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Dopuszcza spalanie suchych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami, pod warunkiem spełnienia określonych w tej ustawie wymogów.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie siedmiu dni albo, jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego ustanowione na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
ustawa art. 6c § 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
ustawa art. 6r § 2d
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
W zamian za pobieraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych.
ustawa art. 3 § 2c
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania.
ustawa art. 3 § 2d
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Zwalnia pod wskaznymi warunkami gminę jedynie z odbierania bioodpadów.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, kto posiada interes prawny lub uprawnienie, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie organu gminy do sądu administracyjnego w celu stwierdzenia ich nieważności.
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Po upływie terminu określonego w art. 91 ust. 1, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu gminy, może jednak taką uchwałę zaskarżyć do sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakwestionowany zapis uchwały wykracza poza zakres delegacji ustawowej. • Dopuszczenie spalania suszu ogrodowego i gałęzi na wolnym powietrzu narusza przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach. • Naruszenie zasady legalizmu i precyzyjności przepisów.
Odrzucone argumenty
Zapis uchwały ma charakter ogólny i odsyłający, nie ustanawia samodzielnych norm materialnoprawnych. • Gmina zapewnia system PSZOK jako podstawową formę zagospodarowania bioodpadów. • Spalanie jest dopuszczalne pod warunkiem przestrzegania przepisów odrębnych, w tym przeciwpożarowych. • Uchwała została pozytywnie zaopiniowana przez Inspektora Sanitarnego i objęta nadzorem prawnym, który nie stwierdził naruszeń.
Godne uwagi sformułowania
Sąd miał na uwadze zasadę legalizmu, nakazującą organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa. • Działania wykraczające poza ramy tych uprawnień pozbawione są legitymacji. • Rada gminy nie ma prawa do samoistnego, czyli nie znajdującego podstawy w normie ustawowej, kształtowania prawa na obszarze gminy. • Istotne naruszenie prawa to takie, które prowadzi do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. • Niewypełnienie zakresu tej regulacji uzasadnia stwierdzenie nieważności części Uchwały.
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
przewodniczący sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Renata Siudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących regulaminów utrzymania czystości i porządku w gminach, zakresu kompetencji rad gmin w zakresie gospodarowania odpadami, oraz zasady legalizmu w tworzeniu prawa miejscowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia spalania suszu ogrodowego i gałęzi na wolnym powietrzu w kontekście konkretnych przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów lub specyfiki danej gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu spalania odpadów zielonych w ogrodach i tego, jak przepisy prawa miejscowego powinny być interpretowane w kontekście ustawowych obowiązków gmin. Pokazuje, że nawet pozornie drobne zapisy w regulaminach mogą być kwestionowane przez sądy.
“Czy można palić gałęzie w ogrodzie? Sąd administracyjny wyjaśnia, co mówią przepisy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.