Orzeczenie · 2026-07-29

II SA/Gl 158/26Nieważność uchwały gminy zasób mieszkaniowy 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-07-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo miejscowezasób mieszkaniowyuchwała rady gminyochrona praw lokatorówkontrola administracjiistotne naruszenie prawadelegacja ustawowapolityka czynszowaremontymodernizacja

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Starcza z dnia 30 listopada 2020 r. nr 134.XIX.2020 w sprawie przyjęcia "Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Starcza na lata 2021-2025". Wojewoda zarzucił uchwale naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (u.o.p.l.) oraz art. 7 Konstytucji RP. Główne zastrzeżenia obejmowały brak analizy potrzeb wynikających ze stanu technicznego budynków i lokali z podziałem na lata, brak planu modernizacji, nieprawidłowe określenie zasad polityki czynszowej i warunków obniżania czynszu (nie uwzględniono wszystkich wymaganych przez art. 7 ust. 1 u.o.p.l. czynników), nieprawidłowe określenie sposobu i zasad zarządzania zasobem, niepełne określenie źródeł finansowania oraz kosztów, a także nieokreślenie niezbędnego zakresu zamian lokali. Sąd administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność uchwały w całości. Sąd uznał, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ nie wypełniono w całości delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 i 2 u.o.p.l. Brak uwzględnienia obligatoryjnych elementów programu, takich jak analiza potrzeb, plan remontów, zasady polityki czynszowej czy sposób zarządzania, stanowił podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w całości, nawet jeśli niektóre jej zapisy byłyby poprawne. Sąd podkreślił, że zasada państwa prawa wymaga ścisłego przestrzegania zakresu upoważnienia ustawowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nieważność aktów prawa miejscowego z powodu istotnych naruszeń prawa, w szczególności w zakresie wypełnienia delegacji ustawowych i obligatoryjnych elementów programów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki uchwał dotyczących wieloletnich programów gospodarowania zasobem mieszkaniowym gmin.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwała rady gminy w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, która nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów określonych w art. 21 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, jest nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała taka jest nieważna w całości, ponieważ stanowi istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak uregulowania choćby jednego z obligatoryjnych elementów programu, wskazanych w art. 21 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, przesądza o niekompletności aktu prawa miejscowego i stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały w całości.

Czy uchwała rady gminy może modyfikować przepisy ustawowe dotyczące zasad polityki czynszowej i warunków obniżania czynszu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy nie może modyfikować przepisów ustawowych ani pomijać obligatoryjnych czynników określonych w ustawie przy ustalaniu zasad polityki czynszowej i warunków obniżania czynszu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że rada gminy nie uwzględniła wszystkich wymaganych przez art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów czynników przy określaniu zasad polityki czynszowej i warunków obniżania czynszu, co stanowi naruszenie delegacji ustawowej.

Czy uchwała rady gminy może określać częstotliwość podwyżek czynszu lub zasady ustalania stawki bazowej czynszu?

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy nie ma kompetencji do ustalania częstotliwości podwyżek czynszu ani zasad ustalania stawki bazowej czynszu, gdyż jest to materia uregulowana ustawowo lub należy do kompetencji organu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zapisy uchwały dotyczące częstotliwości podwyżek czynszu i zasad ustalania stawki bazowej stanowią wkroczenie poza zakres delegacji ustawowej i modyfikację przepisów ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy Starcza w całości.

Przepisy (12)

Główne

u.o.p.l. art. 21 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Rada gminy uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, które powinny obejmować szereg obligatoryjnych elementów, w tym analizę potrzeb, plan remontów, zasady polityki czynszowej, sposób zarządzania, źródła finansowania i koszty.

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Umożliwia Wojewodzie zaskarżenie uchwały organu gminy do sądu administracyjnego, jeśli nie stwierdził jej nieważności w terminie.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość sądów administracyjnych do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, w tym stwierdzenie nieważności w całości lub w części.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawa, wymagająca działania organów na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 94 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 7 § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Określa czynniki, które należy uwzględnić przy ustalaniu stawek czynszu, w tym położenie budynku, położenie lokalu, wyposażenie i stan techniczny.

u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Dotyczy zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

u.o.p.l. art. 8a § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Dotyczy zasad ustalania wysokości czynszu.

u.o.p.l. art. 9 § ust. 1b

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Reguluje częstotliwość dokonywania podwyżek czynszu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewypełnienie przez Radę Gminy delegacji ustawowej z art. 21 ust. 2 u.o.p.l. poprzez brak analizy potrzeb i planu remontów. • Niewłaściwe określenie zasad polityki czynszowej i warunków obniżania czynszu, z pominięciem obligatoryjnych czynników z art. 7 ust. 1 u.o.p.l. • Nieprawidłowe określenie sposobu i zasad zarządzania zasobem mieszkaniowym. • Niepełne określenie źródeł finansowania i kosztów gospodarki mieszkaniowej. • Wkroczenie przez Radę Gminy w kompetencje ustawowe i organu wykonawczego (np. w zakresie ustalania częstotliwości podwyżek czynszu).

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy, że uchwała przeszła pozytywną weryfikację nadzoru prawnego i została opublikowana. • Argumentacja Gminy, że uchwała już nie obowiązuje i nie można jej korygować.

Godne uwagi sformułowania

istotne naruszenie prawa • uchwała podjęta z istotnym naruszeniem prawa • niepełne, a zatem nienależyte wypełnienie normy kompetencyjnej • wkroczyła poza zakres delegacji ustawowej • nie wypełniła delegacji ustawowej • stanowi istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie jego nieważności w całości

Skład orzekający

Agnieszka Kręcisz-Sarna

sprawozdawca

Beata Kalaga-Gajewska

przewodniczący

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność aktów prawa miejscowego z powodu istotnych naruszeń prawa, w szczególności w zakresie wypełnienia delegacji ustawowych i obligatoryjnych elementów programów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki uchwał dotyczących wieloletnich programów gospodarowania zasobem mieszkaniowym gmin.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne przestrzeganie wymogów ustawowych przy tworzeniu aktów prawa miejscowego, a błędy mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały, nawet po jej utracie mocy obowiązującej.

“Gmina straciła uchwałę o zasobie mieszkaniowym. Sąd: kluczowe błędy w programie.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst