II SA/Gl 138/21Odmowa przyznania własności nieruchomości brak prawa użytkowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą nieodpłatnego przyznania własności nieruchomości gruntowej. Skarżący wywodził swoje prawo z faktu, że jego poprzednicy prawni (dziadkowie) mieli przekazać gospodarstwo rolne Państwu w zamian za rentę i zachować prawo dożywotniego użytkowania przedmiotowej działki. Organy administracji obu instancji uznały, że prawo użytkowania nie zostało ustanowione w decyzji przejmowania gospodarstwa, a sami poprzednicy prawni oświadczyli, że nie są w stanie użytkować nieruchomości ze względu na wiek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę, podkreślił, że dla przyznania własności działki na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, konieczne jest wykazanie przysługującego prawa użytkowania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 252 KC). Sąd wskazał, że prawo użytkowania jest prawem osobistym, które wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika i nie przechodzi na zstępnych z mocy prawa. Skoro w decyzji przejmowania gospodarstwa nie ustanowiono prawa użytkowania, a poprzednicy prawni zrzekli się możliwości jego wykonywania, skarżący nie wykazał podstaw do nabycia własności nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretację przepisów dotyczących nieodpłatnego przyznania własności nieruchomości rolnych na rzecz zstępnych, w szczególności wymogu ustanowienia prawa użytkowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekazywaniem gospodarstw rolnych na rzecz Państwa w przeszłości i wymaga analizy konkretnych decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zstępny osoby, która przekazała gospodarstwo rolne Państwu w zamian za rentę, może domagać się nieodpłatnego przyznania własności działki, jeśli prawo dożywotniego użytkowania tej działki nie zostało wyraźnie ustanowione w decyzji przejmowania gospodarstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zstępny nie może domagać się nieodpłatnego przyznania własności działki, jeśli prawo użytkowania nie zostało ustanowione w decyzji przejmowania gospodarstwa rolnego, a poprzednik prawny nie był w stanie użytkować nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo użytkowania, o którym mowa w art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, musi być ustanowione w decyzji administracyjnej i jest prawem osobistym, które wygasa wraz ze śmiercią użytkownika. Nie przechodzi ono na zstępnych z mocy prawa, a samo faktyczne władanie nieruchomością nie jest wystarczające, jeśli nie wynika z ustanowionego prawa użytkowania.
Czy prawo dożywotniego użytkowania działki gruntu rolnego przez rolnika, który przekazał gospodarstwo Państwu w zamian za rentę, powstaje z mocy samego prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo użytkowania nie powstaje z mocy samego prawa; musi być wyraźnie ustanowione w decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argumentację, że prawo użytkowania powstawało z mocy prawa, wskazując, że przepisy wymagały ustanowienia takiego prawa w decyzji, a nie wynikało ono automatycznie z samego faktu przekazania gospodarstwa. Podkreślono, że prawo użytkowania wiąże się z obowiązkami, a nie każdy rolnik byłby zainteresowany jego uzyskaniem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 98 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.r. art. 118 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.s.r. art. 118 § ust. 2a
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
k.c. art. 266
Kodeks cywilny
k.c. art. 255
Kodeks cywilny
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 3
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bezpodstawne przyjęcie, że dziadkom skarżącego nie przysługiwało prawo użytkowania działki. • Naruszenie art. 7, 77 k.p.a. poprzez brak analizy wniosku Naczelnika Miasta i Gminy K. o podział działki, wykazu zmian gruntowych oraz aktu notarialnego sprzedaży gospodarstwa z wyłączeniem działki nr 1. • Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego i pominięcie faktu niezakłóconego użytkowania nieruchomości przez poprzedników prawnych. • Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zasady zaufania do władzy publicznej i pominięcie informacji o pozostawieniu w dożywociu 0,3 ha działki we wniosku poprzedników prawnych.
Godne uwagi sformułowania
następca nie może nabyć więcej albo innych uprawnień, niż posiadał rolnik, który przekazał gospodarstwo na rzecz Państwa • prawo użytkowania jest prawem osobistym, związanym z osobą użytkownika • nie można nadawać natomiast tym określeniom innego, odrębnego, autonomicznego znaczenia
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący
Grzegorz Dobrowolski
sędzia
Artur Żurawik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących nieodpłatnego przyznania własności nieruchomości rolnych na rzecz zstępnych, w szczególności wymogu ustanowienia prawa użytkowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przekazywaniem gospodarstw rolnych na rzecz Państwa w przeszłości i wymaga analizy konkretnych decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia własności nieruchomości rolnych i praw nabytych w przeszłości, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym.
“Czy prawo do ziemi po dziadkach zawsze przechodzi na wnuków? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.