II SA/Gd 545/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie jednego drzewa dębu bez wymaganego zezwolenia i zgody współwłaścicieli nieruchomości. Skarżący twierdził, że wycinka była konieczna ze względów bezpieczeństwa, miała zgodę większości współwłaścicieli, a drzewo było spróchniałe i nie rokowało szans na przeżycie. Sąd odrzucił te argumenty, stwierdzając, że naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody nie było znikome. Podkreślono, że usunięcie drzewa z nieruchomości stanowiącej współwłasność wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, a brak zezwolenia organu czyni karę zasadną. Sąd uznał, że okoliczności sprawy nie uzasadniały odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a., a samo usunięcie drzewa bez zezwolenia i zgody wszystkich współwłaścicieli stanowiło istotne naruszenie prawa, godzące w interes publiczny ochrony przyrody. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odpowiedzialności administracyjnej za nielegalną wycinkę drzew na gruncie współwłasności, znaczenie zgody wszystkich współwłaścicieli, odpowiedzialność zlecającego prace.
Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości i usuwania drzew. Interpretacja art. 189f k.p.a. w kontekście ochrony przyrody.
Zagadnienia prawne (3)
Czy usunięcie drzewa z nieruchomości stanowiącej współwłasność, bez wymaganego zezwolenia i zgody wszystkich współwłaścicieli, uzasadnia nałożenie administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia i zgody wszystkich współwłaścicieli stanowi naruszenie prawa, które uzasadnia nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, chyba że zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa oraz zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości nie było znikome. Brak zgody wszystkich współwłaścicieli i brak zezwolenia organu czynią karę zasadną, a okoliczności sprawy nie uzasadniały odstąpienia od jej wymierzenia.
Czy okoliczności takie jak stan drzewa (próchnica, pochylenie) lub argumenty o konieczności zapewnienia bezpieczeństwa mogą uzasadniać odstąpienie od wymierzenia kary za nielegalne usunięcie drzewa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie prawa nie jest znikome, a wycinka nie nastąpiła w stanie wyższej konieczności. Stan drzewa może być brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary (np. obniżenie o 50% w przypadku drzewa obumarłego), ale nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia i nie uzasadnia odstąpienia od kary, jeśli naruszenie jest istotne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obniżenie kary o 50% zostało zastosowane w przypadku drzew osikowych, ale w odniesieniu do dębu, którego usunięcie było istotnym naruszeniem prawa, nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od kary. Argumenty o stanie drzewa i bezpieczeństwie nie zwalniały z obowiązku uzyskania zezwolenia i zgody współwłaścicieli.
Czy odpowiedzialność za nielegalne usunięcie drzewa spoczywa na osobie zlecającej prace, nawet jeśli wykonawca przekroczył zakres zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzewa bez zezwolenia spoczywa na osobie zlecającej prace (posiadaczu nieruchomości), niezależnie od ewentualnych roszczeń cywilnych wobec wykonawcy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie kary pieniężnej ma na celu ukaranie sprawcy naruszenia interesu publicznego. Osoba zlecająca prace ponosi ryzyko doboru wykonawcy i powinna monitorować wykonanie zlecenia. Ewentualne przekroczenie uprawnień przez wykonawcę może być dochodzone w postępowaniu cywilnym, ale nie wpływa na odpowiedzialność administracyjną.
Przepisy (21)
Główne
u.o.p. art. 88 § 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia.
u.o.p. art. 88 § 1 pkt 2
Ustawa o ochronie przyrody
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości.
u.o.p. art. 89 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.o.p. art. 89 § 6
Ustawa o ochronie przyrody
W przypadku usunięcia drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50%.
u.o.p. art. 89 § 7
Ustawa o ochronie przyrody
W przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.
u.o.p. art. 83f § 1 pkt 3
Ustawa o ochronie przyrody
Przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza 50 cm (w przypadku pozostałych gatunków drzew).
u.o.p. art. 83f § 4
Ustawa o ochronie przyrody
Usunięcie drzewa może wymagać zgłoszenia do właściwego organu.
k.p.a. art. 189f § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.c. art. 154
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że drzewa i krzewy rosnące na granicy gruntów sąsiadujących służą do wspólnego użytku sąsiadów, stanowiąc współwłasność właścicieli tychże działek.
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej, telekomunikacyjnych sygnałów i podobnych.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozważenie argumentów strony oraz wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej decyzji.
u.o.p. art. 85 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty.
u.o.p. art. 85 § 4b
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Minister właściwy do spraw środowiska określa, w drodze rozporządzenia, wysokość stawek opłat.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów
Określa stawki opłat za usunięcie drzew i krzewów, różnicując je ze względu na gatunek i obwód pnia.
k.p.a. art. 189f § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów.
k.p.a. art. 189f § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody potwierdzające wykonanie postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia i zgody wszystkich współwłaścicieli stanowi istotne naruszenie prawa. • Osoba zlecająca prace ponosi odpowiedzialność administracyjną za nielegalną wycinkę, niezależnie od działań wykonawcy. • Ochrona przyrody jest ważnym dobrem publicznym, a pobłażliwe traktowanie nielegalnej wycinki drzew stanowi zachętę do niszczenia przyrody i narusza zasadę równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Wycinka była interwencyjna i wynikała z zagrożenia bezpieczeństwa. • Drzewo było spróchniałe i nie rokowało szans na przeżycie. • Skarżący dysponował zgodą większości współwłaścicieli. • Wykonawca przekroczył zakres zlecenia. • Naruszenie prawa miało znikomą wagę. • Brak wystarczających dowodów na tożsamość osoby usuwającej drzewa i rodzaj usuniętego drzewa (dąb zwykły vs. czerwony).
Godne uwagi sformułowania
waga naruszenia prawa nie była znikoma • godziło w podstawową zasadę prawa współwłasności • nie ma przy tym znaczenia twierdzenie skarżącego, że dysponował zgodą większości współwłaścicieli • pobłażliwe, bez żadnych sankcji finansowych, traktowanie przez organy administracji publicznej nielegalnej wycinki i tak stale kurczącego się drzewostanu nie dość, że stanowiłoby zachętę dla innych osób do bezkarnego niszczenia bezcennej w sytuacji katastrofy klimatycznej przyrody • wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne • nie można poprzestać na tak szczątkowych ustaleniach organu co do rodzaju wyciętego drzewa
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Górska
członek
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności administracyjnej za nielegalną wycinkę drzew na gruncie współwłasności, znaczenie zgody wszystkich współwłaścicieli, odpowiedzialność zlecającego prace."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości i usuwania drzew. Interpretacja art. 189f k.p.a. w kontekście ochrony przyrody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu usuwania drzew na prywatnych posesjach, a także kwestii współwłasności i odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w sytuacjach pozornie błahych.
“Wycinka drzew na własnej działce – czy zawsze można działać samowolnie? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 9660 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.