II SA/Gd 3706/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania R. N. zasiłku przedemerytalnego przez organy administracji publicznej. Kluczowym problemem było udokumentowanie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wymaganego do nabycia prawa do świadczenia. Organy I i II instancji uznały, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów, opierając się głównie na braku formalnych zaświadczeń od pracodawców, mimo że jeden z nich był w stanie likwidacji, a drugi odmówił wydania świadectwa. Wojewoda powołał się na § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., wskazując, że brak dokumentu od pracodawcy należy traktować jako brak dowodu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 75 § 1 K.p.a. i art. 77 K.p.a.) poprzez ograniczenie czynnego udziału strony i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystkie dowody, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym zeznania świadków, zwłaszcza gdy dokumentacja formalna jest niedostępna z przyczyn niezależnych od strony. Sąd odniósł się również do nowelizacji przepisów, w tym art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wskazując, że nie może on konwalidować stanu, w którym organy nie zbadały przesłanki uzyskania świadczenia, oraz że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe mimo skreślenia art. 37j.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie zeznań świadków jako dowodu pracy w szczególnych warunkach w postępowaniu administracyjnym, gdy brakuje formalnych dokumentów od pracodawcy.
Dotyczy sytuacji, gdy brak dokumentacji wynika z przyczyn niezależnych od strony (likwidacja pracodawcy, odmowa wydania zaświadczenia).
Zagadnienia prawne (2)
Czy zeznania świadków mogą stanowić wystarczający dowód na udokumentowanie okresu pracy w szczególnych warunkach, jeśli pracodawca nie wydał formalnego zaświadczenia lub został zlikwidowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zeznania świadków mogą być wystarczającym dowodem, jeśli formalna dokumentacja jest niedostępna z przyczyn niezależnych od strony, a organy administracji mają obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie ograniczyły się do formalnych zaświadczeń, naruszając zasady postępowania dowodowego (art. 75 § 1 K.p.a.). W przypadku braku możliwości uzyskania dokumentów od pracodawcy, należy dopuścić inne środki dowodowe, takie jak zeznania świadków, zgodnie z zasadą oficjalności postępowania.
Czy przepis art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (wprowadzony po złożeniu wniosku) może konwalidować wadliwe postępowanie organów administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może konwalidować stanu, w którym organy nie zbadały przesłanki uzyskania świadczenia przedemerytalnego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA, że art. 37j ust. 1a nie może przerzucać obowiązku wyjaśnienia sprawy na sąd powszechny, jeśli postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie tego przepisu i było prowadzone wadliwie.
Przepisy (10)
Główne
u.z.p.b. art. 37j § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Określa warunek posiadania 15 lat pracy w szczególnych warunkach do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 37j § ust. 1a
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Wprowadzony po złożeniu wniosku, określa sposoby uwzględniania okresów pracy w szczególnych warunkach (dokumentacja lub prawomocne orzeczenie sądu).
r.w.w.s.w. § § 2 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Stwierdza, że okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy w świadectwie.
r.w.w.s.w.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz A dział XIV pkt 16 i 17 - prace wykonywane w kanałach remontowych i lakierowanie ręczne lub natryskowe jako prace w szczególnych warunkach.
r.m.p.p.s. § § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Określa, że prawo do świadczeń ustala starosta na podstawie karty rejestracyjnej i innych dokumentów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oficjalności postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zeznania świadków mogą stanowić dowód pracy w szczególnych warunkach, gdy formalna dokumentacja jest niedostępna. • Organy administracji miały obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, a nie ograniczenia się do formalnych zaświadczeń. • Przepis art. 37j ust. 1a ustawy nie może konwalidować wadliwie prowadzonego postępowania.
Odrzucone argumenty
Argument organów, że brak formalnego zaświadczenia od pracodawcy wyklucza uznanie pracy w szczególnych warunkach. • Argument organu II instancji, że skarżący powinien dochodzić swoich praw na drodze sądowej, a prawomocny wyrok będzie wiążący.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, iż uchylone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 75 § 1 K.p.a oraz art. 77 K.p.a. przez co ograniczono czynny udział strony w postępowaniu administracyjnym. • Zdaniem Sądu za błędne należy uznać stanowisko Organów administracji publicznej, które przyjęły iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego Organ nie może prowadzić postępowania dowodowego w pełnym zakresie w celu ustalenia, czy skarżący wykonywał pracę w szczególnych warunkach. • Tym samym Sąd uznał, iż w przypadku gdy zakład pracy został zlikwidowany bądź Zarządca Komisaryczny odmawia wydania zaświadczenia lub też nie można określić na podstawie przedstawionego świadectwa pracy jej charakteru strona ma prawo wykazać pracę w szczególnych warunkach innymi dowodami tj. np. zeznaniami świadków. • Przepis ten wszedł w życie w dniu 12 września 2001 r. [...] Sąd, w zakresie tego przepisu, w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd administracyjny w Warszawie z dnia 25 marca 2004 r. Sygn. akt OSK 81/04, iż przepis ten nie może konwalidować stanu, w którym organy nie badały przesłanki uzyskania zasiłku przedemerytalnego.
Skład orzekający
Anna Orłowska
przewodniczący
Alina Dominiak
członek
Krzysztof Retyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie zeznań świadków jako dowodu pracy w szczególnych warunkach w postępowaniu administracyjnym, gdy brakuje formalnych dokumentów od pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy brak dokumentacji wynika z przyczyn niezależnych od strony (likwidacja pracodawcy, odmowa wydania zaświadczenia).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji i że formalizm nie może stać w sprzeczności z dążeniem do prawdy materialnej. Jest to istotne dla osób ubiegających się o świadczenia emerytalne i przedemerytalne.
“Czy zeznania świadków zastąpią brak dokumentów? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak udowodnić pracę w szczególnych warunkach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.