II SA 2162/02Obowiązek udzielania urlopu zaległego przedawnienie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę Urzędu Gminy T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe dla trzech pracownic. Organy inspekcji pracy uznały, że roszczenie o ekwiwalent przedawnia się z upływem trzech lat od dnia ustania stosunku pracy, a urlopy zaległe powinny być udzielane w pierwszej kolejności. Sąd administracyjny nie zgodził się z tym stanowiskiem. Podkreślono, że choć pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu w roku jego uzyskania (art. 161 Kp), nie oznacza to obowiązku z własnej inicjatywy udzielania zaległego urlopu w pierwszej kolejności. Sąd zaznaczył, że przedawnienie obejmuje również prawo do urlopu w naturze, a prawo do ekwiwalentu pieniężnego przysługuje za niewykorzystany, nieprzedawniony urlop. Prawo do urlopu w naturze przedawnia się z upływem trzech lat od dnia jego wymagalności, najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku następującego po roku, w którym prawo powstało. W związku z tym, Sąd uznał, że zaległe urlopy za lata 1996 i 1997 nie powinny być uwzględnione przy wyliczaniu ekwiwalentu, gdyż prawo do nich uległo przedawnieniu przed odejściem pracownic z pracy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia prawa do urlopu wypoczynkowego i ekwiwalentu pieniężnego, a także obowiązków pracodawcy w zakresie udzielania urlopów zaległych.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących urlopów, ale zasady przedawnienia pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracodawca jest zobowiązany z własnej inicjatywy udzielić pracownikowi zaległego urlopu wypoczynkowego w pierwszej kolejności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie jest zobowiązany z własnej inicjatywy udzielać pracownikowi zaległego urlopu wypoczynkowego w pierwszej kolejności.
Uzasadnienie
Obowiązek udzielenia urlopu w roku jego uzyskania (art. 161 Kp) nie przekłada się na obowiązek inicjatywnego udzielania urlopów zaległych. Powstawanie zaległości urlopowych jest również kwestią zachowania pracownika, a instytucja przedawnienia prawa do urlopu wypoczynkowego jest uzasadniona.
Kiedy przedawnia się prawo do urlopu wypoczynkowego i prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do urlopu wypoczynkowego w naturze przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne, najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku kalendarzowego następującego po roku, w którym prawo powstało. Prawo do ekwiwalentu pieniężnego przysługuje za niewykorzystany, nieprzedawniony urlop.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił przedawnienie prawa do urlopu w naturze od przedawnienia prawa do ekwiwalentu. Prawo do urlopu w naturze przedawnia się zgodnie z art. 291 par. 1 Kp, a bieg terminu rozpoczyna się najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku następującego po roku, w którym prawo powstało. Ekwiwalent przysługuje tylko za urlop, który nie uległ przedawnieniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (4)
Główne
k.p. art. 291 § 1
Kodeks pracy
Prawo do urlopu wypoczynkowego w naturze przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne, przy czym rozpoczęcie biegu tego terminu następuje najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku kalendarzowego, następującego po roku, w którym to prawo powstało.
u.o.NSA art. 22 § 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
Pomocnicze
k.p. art. 161
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.
k.p. art. 282 § 1
Kodeks pracy
Naruszenie obowiązku udzielenia urlopu wypoczynkowego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie jest zobowiązany z własnej inicjatywy udzielać zaległego urlopu wypoczynkowego w pierwszej kolejności. • Prawo do urlopu wypoczynkowego w naturze przedawnia się z upływem trzech lat od dnia jego wymagalności, najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku następującego po roku, w którym prawo powstało. • Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przysługuje tylko za urlop, który nie uległ przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przedawnia się z upływem trzech lat od dnia ustania stosunku pracy. • W pierwszej kolejności powinno się udzielać pracownikom urlopów zaległych, nie doprowadzając do przypadków nieudzielania pracownikowi urlopu przez kilka lat.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca nie jest zobowiązany z własnej inicjatywy udzielić pracownikowi w pierwszej kolejności zaległy urlop wypoczynkowy. • Prawo do urlopu wypoczynkowego w naturze przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne /art. 291 par. 1 Kp/, przy czym rozpoczęcie biegu tego terminu następuje najpóźniej z końcem pierwszego kwartału roku kalendarzowego, następującego po roku, w którym to prawo powstało.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia prawa do urlopu wypoczynkowego i ekwiwalentu pieniężnego, a także obowiązków pracodawcy w zakresie udzielania urlopów zaległych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących urlopów, ale zasady przedawnienia pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa pracy, jakim są urlopy wypoczynkowe, i wyjaśnia kluczowe kwestie przedawnienia oraz obowiązków pracodawcy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Urlop zaległy: Czy pracodawca musi go dać z własnej inicjatywy? Sąd NSA wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.