II PZP 3/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 grudnia 2011 r. (sygn. akt II PZP 3/11) rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące miejsca wykonywania pracy w umowie o pracę, w kontekście możliwości dochodzenia przez pracownika należności z tytułu podróży służbowych. Sprawa wyłoniła się z pytania, czy pojęcie 'miejsce wykonywania pracy' z art. 29 § 1 pkt 2 k.p. jest tożsame z 'stałym miejscem pracy' z art. 775 § 1 k.p., oraz jak należy kwalifikować pracę pracownika budowlanego, którego umowa obejmuje teren całego kraju i państw UE. Sąd Najwyższy uznał, że pracownik przedsiębiorstwa budowlanego realizującego inwestycje w różnych miejscowościach może mieć w umowie o pracę określone miejsce wykonywania pracy jako miejsce, gdzie pracodawca prowadzi budowy lub inne stałe prace, ewentualnie ze wskazaniem na jakim obszarze. Za stałe miejsce pracy w rozumieniu art. 775 § 1 k.p. uznano każdorazowo to miejsce spośród określonych w umowie, w którym pracownik przez dłuższy czas, systematycznie świadczy pracę. Uchwała wyjaśnia, że podróż służbowa ma charakter incydentalny i nie obejmuje stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach, nawet jeśli są one wskazane jako obszar pracy w umowie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, kiedy praca pracownika budowlanego może być uznana za podróż służbową, a kiedy nie; interpretacja pojęć 'miejsce wykonywania pracy' i 'stałe miejsce pracy'.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników budowlanych, których praca wymaga przemieszczania się, ale nie jest typowo mobilna jak u kierowców czy przedstawicieli handlowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pojęcie 'miejsce wykonywania pracy' zawarte w art. 29 § 1 pkt 2 k.p. jest tożsame z pojęciem 'stałe miejsce pracy' z art. 775 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w kontekście pracowników budowlanych i podobnych, gdzie umowa określa obszar pracy, stałe miejsce pracy jest tym, w którym pracownik faktycznie i przez dłuższy czas świadczy pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla pracowników budowlanych, których praca wymaga przemieszczania się, umowne określenie obszaru pracy jest dopuszczalne. Stałe miejsce pracy to to, w którym pracownik faktycznie i przez dłuższy czas świadczy pracę, co odróżnia ją od incydentalnej podróży służbowej.
Czy określenie w umowie o pracę z cieślą miejsca wykonywania pracy jako terenu całego kraju (z wyłączeniem niektórych województw) oraz innych krajów UE jest zgodne z art. 29 § 1 pkt 2 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik przedsiębiorstwa budowlanego może mieć w umowie określone miejsce wykonywania pracy jako miejsce, gdzie pracodawca prowadzi budowy lub inne stałe prace, ewentualnie ze wskazaniem na jakim obszarze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy dopuścił możliwość określenia w umowie o pracę miejsca pracy jako ruchomego (zmiennego), np. budów realizowanych przez pracodawcę na wskazanym terenie, co jest zgodne z art. 29 § 1 pkt 2 k.p. i specyfiką działalności budowlanej.
Czy konsekwencją negatywnej odpowiedzi na pytanie o zgodność zapisu miejsca pracy z art. 29 § 1 pkt 2 k.p. jest uznanie, że miejscem pracy jest siedziba pracodawcy?
Odpowiedź sądu
Nie dotyczy, gdyż sąd uznał zapis za zgodny z prawem w określonych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie udzielił odpowiedzi na to pytanie, ponieważ uznał, że określenie miejsca pracy jako obszaru działalności budowlanej jest zgodne z prawem.
Czy konsekwencją pozytywnej odpowiedzi na pytanie o zgodność zapisu miejsca pracy z art. 29 § 1 pkt 2 k.p. jest uznanie, że do pracownika nie ma zastosowania art. 775 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 775 § 1 k.p. ma zastosowanie, ale jego interpretacja zależy od ustalenia stałego miejsca pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 775 § 1 k.p. ma zastosowanie, a podróż służbowa ma charakter incydentalny. Stałe miejsce pracy jest kluczowe dla oceny, czy pracownik odbywa podróż służbową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wiesław M. | osoba_fizyczna | powód |
| Barbara W., Marian W. B. sp.j. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 29 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Określenie miejsca wykonywania pracy w umowie o pracę, dopuszczające wskazanie obszaru geograficznego lub ruchomego miejsca pracy dla pracowników budowlanych.
k.p. art. 775 § § 1
Kodeks pracy
Definicja podróży służbowej i stałego miejsca pracy; podróż służbowa ma charakter incydentalny i nie obejmuje stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 390 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
k.p.c. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguła rozpoznawania apelacji na rozprawie, z naruszeniem której wydano postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego.
k.p. art. 18 § § 2
Kodeks pracy
Nieważność klauzuli umownej zawierającej bezwarunkową zgodę pracownika na czasową zmianę miejsca pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik budowlany może mieć w umowie określony obszar jako miejsce pracy. • Stałe miejsce pracy to to, w którym pracownik faktycznie i przez dłuższy czas świadczy pracę. • Podróż służbowa ma charakter incydentalny i nie obejmuje stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach.
Godne uwagi sformułowania
miejsce wykonywania pracy jest tożsame z pojęciem stałe miejsce pracy • podróż służbowa ma charakter incydentalny • nie jest podróżą służbową wykonywanie pracy (zadań) w różnych miejscowościach, gdy przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w tych miejscowościach • miejsce wykonywania pracy pracownika mobilnego [...] musi odzwierciedlać prawdziwy (a nie fikcyjny) stan rzeczy • ruchome (zmienne) miejsce pracy
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy praca pracownika budowlanego może być uznana za podróż służbową, a kiedy nie; interpretacja pojęć 'miejsce wykonywania pracy' i 'stałe miejsce pracy'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników budowlanych, których praca wymaga przemieszczania się, ale nie jest typowo mobilna jak u kierowców czy przedstawicieli handlowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzyga powszechny problem praktyczny dotyczący podróży służbowych i miejsca pracy, szczególnie istotny dla branży budowlanej i pracowników delegowanych.
“Praca na budowie w całej Polsce i UE – kiedy to podróż służbowa, a kiedy stałe miejsce pracy?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.