II PZP 13/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 stycznia 2010 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące dopozwania strony w postępowaniu cywilnym, w szczególności w sprawach z zakresu prawa pracy. Sąd Okręgowy zapytał, czy wezwanie do udziału w sprawie na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. dokonane poprzez czynności konkludentne, bez wydania postanowienia przez sąd pierwszej instancji, wywołuje skutki prawne określone w art. 198 § 1 k.p.c. Sprawa dotyczyła pracownicy, która pozwała Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W., podczas gdy faktycznym pracodawcą była Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w Z.G. Sąd Rejonowy dopuścił ten podmiot do udziału w sprawie bez wydania formalnego postanowienia. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie i doktrynie, stwierdził, że wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (dopozwanie) zawsze wymaga wydania postanowienia przez sąd, niezależnie od tego, czy następuje na wniosek strony, czy z urzędu. Podkreślono, że czynności konkludentne, choć dopuszczalne w niektórych sytuacjach po stronie stron, nie mogą zastąpić formalnej decyzji sądu, która musi być jednoznaczna i wyrażona w formie postanowienia. Zasada ta obowiązuje również w sprawach z zakresu prawa pracy, gdzie ograniczenie formalizmu nie może prowadzić do pominięcia tak istotnej czynności procesowej jak dopozwanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wymogu formalnego postanowienia sądu przy dopoznaniu strony, nawet w sprawach pracowniczych, oraz niedopuszczalność zastąpienia tej czynności przez zachowania konkludentne.
Dotyczy głównie procedury dopozwania w sprawach cywilnych, w tym pracowniczych. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii merytorycznych dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wezwanie do udziału w sprawie na podstawie art. 194 § 1 k.p.c. poprzez czynności konkludentne, bez wydania przez Sąd I instancji postanowienia, wywołuje skutki określone w art. 198 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego wymaga wydania postanowienia sądu, nawet w sprawach z zakresu prawa pracy. Czynności konkludentne nie zastąpią tej formalnej procedury.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wezwanie do udziału w sprawie jest czynnością sądu, która musi przybrać formę postanowienia. Nawet w sprawach pracowniczych, gdzie formalizm jest ograniczony, nie można odstąpić od tej zasady. Brak postanowienia uniemożliwia ustalenie daty zawiśnięcia sporu i skutków prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Halina P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w Z.G. | instytucja | pozwany |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. | instytucja | pierwotny pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 194 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie osobę, która powinna być stroną pozwaną.
k.p.c. art. 198 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego zastępuje pozwanie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy sąd może wezwać do udziału w sprawie z urzędu.
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
Decyzje jurysdykcyjne sądu przybierają postać postanowień, jeżeli nie jest wymagane wydanie wyroku lub nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 356
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie wydane na rozprawie może być wpisane do protokołu.
k.p.c. art. 174 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sukcesji generalnej.
k.p.c. art. 181 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sukcesji szczególnej.
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wstąpienia nabywcy rzeczy lub prawa w miejsce dotychczasowej strony.
k.p.c. art. 194 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania innych osób do udziału w sprawie, jeśli powództwo może być wytoczone przeciwko nim.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja pracodawcy.
k.p.c. art. 31
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy podejmowania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną.
k.p.c. art. 476 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zdolności sądowej Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 70
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy braku zdolności sądowej.
k.p.c. art. 71
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy braku zdolności sądowej.
k.p.c. art. 199 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy naprawienia braku zdolności sądowej.
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia pozwu.
k.p.c. art. 468
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy posiedzenia sądu pracy i czynności wyjaśniających.
k.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy niedopuszczalności niektórych czynności procesowych w sprawach pracowniczych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 112 § § 3
Dotyczy wydawania postanowień w przedmiocie zawiadomienia o procesie i wezwania do udziału w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego jest czynnością sądu i wymaga formy postanowienia. • Czynności konkludentne, choć dopuszczalne w niektórych sytuacjach po stronie stron, nie mogą zastąpić formalnej decyzji sądu. • Ograniczenie formalizmu w sprawach pracowniczych nie może prowadzić do pominięcia tak istotnej czynności procesowej jak dopozwanie. • Brak postanowienia o dopozwaniu uniemożliwia ustalenie daty zawiśnięcia sporu i skutków prawnych.
Odrzucone argumenty
W sprawach z zakresu prawa pracy można odstąpić od wymogu wydania postanowienia o dopozwaniu na rzecz czynności konkludentnych. • Mniejszy formalizm w sprawach pracowniczych pozwala na dopozwanie poprzez czynności konkludentne.
Godne uwagi sformułowania
O wezwaniu do udziału w sprawie (...) sąd orzeka zawsze postanowieniem wydanym na rozprawie • Niedopuszczalne byłoby przyjęcie możliwości wyrażania swoich decyzji jurysdykcyjnych przez sąd orzekający w sposób dorozumiany. • Nie można przenosić poglądu o dopuszczalności dokonania przez stronę czynności procesowych w sposób dorozumiany (konkludentny) na czynności sądowe, które muszą być sformalizowane.
Skład orzekający
Herbert Szurgacz
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wymogu formalnego postanowienia sądu przy dopoznaniu strony, nawet w sprawach pracowniczych, oraz niedopuszczalność zastąpienia tej czynności przez zachowania konkludentne."
Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury dopozwania w sprawach cywilnych, w tym pracowniczych. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii merytorycznych dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie pracy, która może mieć znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców. Pokazuje, jak istotne są formalne wymogi procesowe.
“Czy czynność konkludentna może zastąpić postanowienie sądu w sprawie pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.