II PZP 11/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzed Sądem Najwyższym stanęło zagadnienie prawne dotyczące wynagrodzenia za pracę w niedzielę i święta, gdy pracodawca nie udzielił w okresie rozliczeniowym dnia wolnego. Powód Zenon S. domagał się zapłaty od ZUW „U.” Spółki z o.o. kwoty 2.016,72 zł tytułem wynagrodzenia za nieudzielanie dni wolnych w zamian za pracę w niedziele i święta. Sąd Rejonowy zasądził tę kwotę, uznając, że pracownikowi przysługują dwa odrębne dodatki: jeden za pracę w godzinach nadliczbowych (100%) i drugi za pracę w niedzielę/święto, gdy nie udzielono dnia wolnego (również 100%). Pozwana spółka zakwestionowała tę interpretację w apelacji. Sąd Okręgowy przekazał sprawę do Sądu Najwyższego, wskazując na rozbieżności w doktrynie i brak orzecznictwa. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu pracy (art. 151(11) § 2 i 3 k.p. oraz art. 151(11) § 2 k.p.), orzekł, że w sytuacji nieudzielenia dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje tylko jeden dodatek przewidziany w art. 151(11) § 2 i 3 k.p. w wysokości 100% wynagrodzenia. Nie przysługuje mu dodatkowy dodatek z art. 151(11) § 2 k.p., ponieważ przepisy te regulują odrębne tytuły do wynagrodzenia i nie przewidują kumulacji w tym konkretnym przypadku. Sąd podkreślił, że praca w niedzielę i święta, jeśli jest zgodna z rozkładem czasu pracy i pracodawca udziela dnia wolnego, nie rodzi prawa do dodatku, a jedynie do rekompensaty w postaci dnia wolnego. Dodatek przysługuje, gdy udzielenie dnia wolnego jest niemożliwe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta oraz kumulacji dodatków.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku udzielenia dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto, w kontekście przepisów Kodeksu pracy obowiązujących od 2004 roku.
Zagadnienia prawne (1)
Czy praca świadczona przez pracownika w niedzielę i święta, z tytułu której pracodawca nie udzielił w okresie rozliczeniowym dni wolnych od pracy, z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy, uprawnia pracownika wyłącznie do dodatku przewidzianego w art. 151(11) § 2 i § 3 k.p., czy też również do dodatku określonego w art. 151(11) § 2 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 151(11) § 2 in fine lub § 3 k.p.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy art. 151(11) § 2 i 3 k.p. oraz art. 151(11) § 2 k.p. regulują odrębne tytuły do wynagrodzenia i nie prowadzą do kumulacji dodatków w sytuacji, gdy pracodawca nie udzielił dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto. Praca w niedzielę i święto, za którą nie udzielono dnia wolnego, uprawnia tylko do jednego dodatku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zenon S. | osoba_fizyczna | powód |
| ZUW „U.” Spółka z o.o., Oddział ZUW w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 151(11) § § 2
Kodeks pracy
Przepis ten przyznaje dodatek za pracę w niedzielę i święta, gdy nie udzielono dnia wolnego.
k.p. art. 151(11) § § 3
Kodeks pracy
Określa wysokość dodatku za pracę w niedzielę i święto, gdy nie udzielono dnia wolnego.
Pomocnicze
k.p. art. 151(11) § § 2
Kodeks pracy
Przepis ten dotyczy dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych w związku z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Sąd uznał, że nie kumuluje się z dodatkiem z art. 151(11) § 2 i 3 k.p. w analizowanym przypadku.
k.p. art. 151
Kodeks pracy
Dozwolona praca w niedziele i święta.
k.p. art. 129 § § 1
Kodeks pracy
Zasada pięciodniowego tygodnia pracy.
k.p. art. 147
Kodeks pracy
Obowiązek zapewnienia dni wolnych od pracy.
k.p. art. 151(12) § zdanie pierwsze
Kodeks pracy
Obowiązek zapewnienia wolnej niedzieli co najmniej raz na 4 tygodnie.
k.p. art. 144
Kodeks pracy
Wyjątek dotyczący szczególnego systemu czasu pracy.
Dz.U. Nr 213, poz. 2081 art. 1
Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Wprowadzenie przepisów dotyczących czasu pracy i wynagrodzeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 151(11) § 2 i 3 k.p. oraz art. 151(11) § 2 k.p. regulują odrębne tytuły do wynagrodzenia i nie prowadzą do kumulacji dodatków. • Dodatek z art. 151(11) § 2 i 3 k.p. jest dodatkiem szczególnym, który nie wyłącza możliwości uzyskania dodatku z art. 151(11) § 2 k.p. tylko w określonych sytuacjach, które nie zachodzą w tym przypadku. • Praca w niedzielę i święto, za którą nie udzielono dnia wolnego, powinna być rekompensowana jednym dodatkiem, aby zapobiec sytuacji, w której pracodawcy bezkarnie zaniechają udzielania dni wolnych.
Odrzucone argumenty
Pracownikowi za pracę w niedzielę i święto, za którą nie udzielono dnia wolnego i która stanowi pracę w godzinach nadliczbowych, przysługują dwa odrębne dodatki (100% z art. 151(11) § 2 i 3 k.p. oraz 100% z art. 151(11) § 2 k.p.). • Przepisy art. 151(11) § 2 i 3 k.p. oraz art. 151(11) § 2 k.p. stanowią dwa niezależne od siebie tytuły do otrzymania dodatków, co uzasadnia ich kumulację.
Godne uwagi sformułowania
W razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 151(11) § 2 in fine lub § 3 k.p. • Praca w niedziele i święta co do zasady jest dopuszczalna jedynie w okolicznościach przewidzianych w art. 151(10) k.p., a świadczenie jej w tych dniach stanowi dla pracownika większą uciążliwość, która powinna być odpowiednio zrekompensowana zgodnie z zasadą ekwiwalentności. • Może to skłaniać pracodawców „do bezkarnego (w sensie finansowym) zaniechania udzielania dni wolnych w zamian za pracę świadczoną w niedzielę i święta”. • Nie ma wątpliwości, że przepisy art. 151(11) § 2 i 3 k.p. normatywnie oddziałują wyłącznie na przypadki, w których pracodawca nie udzielił pracownikowi dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto.
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
przewodniczący-sprawozdawca
Herbert Szurgacz
członek
Maria Tyszel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta oraz kumulacji dodatków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udzielenia dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto, w kontekście przepisów Kodeksu pracy obowiązujących od 2004 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzenia za pracę w dni wolne, który ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu pracowników i pracodawców. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.
“Czy za pracę w niedzielę i święto bez dnia wolnego należą się dwa dodatki? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 2016,72 PLN
wynagrodzenie: 2016,72 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.